सर्वभूतेषु आत्मानं साक्षात् पश्यन् स भगवान् स्वागमनस्य कारणं विदित्वा चिन्तयामास—"एष ब्राह्मणः पूर्वं मम सम्पूजनं न कृतवान्, न च धनकामनया माम् उपासितवान्।" इदानीं तु सः स्वपत्नीप्रेरितः सख्यभावेन च मम समीपम् आगतः; तस्मै दुर्लभं मानुषेभ्यः धनं दास्यामि। एवं सञ्चिन्त्य स भगवान् ब्राह्मणगृहात् पिष्टोदनं यथासंभृतं वस्त्रे बद्धं गृहित्वा, "किमेतत्?" इति विस्मयेन पश्यन् तद् गृहीत्वा। सख्य, एष मे न्यासः परमं तृप्तिकरः; पिष्टोदनानां एषा मुञ्जिका मम च सर्वस्य च जगतः परितोषाय स्यात्। एवं भगवान् एकग्रासं भुक्त्वा, द्वितीयं गृहीत्वा भोक्तुम् उद्यतः, तदा श्रीः भगवतः परमपत्नी तस्य करं गृह्णात्। सा प्राह—"विश्वात्मन्, एष एव पर्याप्तं सर्वसमृद्धये, इहामुत्र वा येषां तव तुष्टिः परमं लक्ष्यं।" इत्युक्त्वा, ब्राह्मणः तत्र रात्रिं अच्युतगृहे स्नेहपानभोजनानन्दैः स्वर्गसुखं इव अनुभूतवान्। प्रातःकाले सर्वैः स्नेहसम्मानितः स्वगृहं हर्षेण प्रतिनिवृत्तः, पन्थानं अनुयातः। न च सः कृष्णात् धनं प्राप्तवान्, न च स्वयम् याचितवान्; किं तु तदद्भुतदर्शनसम्पन्नः लज्जया स्वगृहं प्रत्यागच्छत्। सः चिन्तयामास—"हा, अहम् अदृष्टपूर्वं भगवत्कृपां पश्यामि; ब्राह्मणरक्षकस्य भगवतः भक्तिं द्रष्टुम् अशक्यं, यत्र श्रीः अपि तस्य वक्षसि लीनाभूत्।" "क्वाहं दरिद्रः पापात्मा, क्व च श्रीनिवासः कृष्णः? नाममात्रेण ब्राह्मणः सन् अपि तेन बाहुभ्यां परिष्वक्तः। सोऽहं तस्य सख्यभावेन शय्यायां स्थितः, यत्र सखा माम् भ्रातृवत् स्नेहेन पालयति, पथि क्लान्तस्य स्वपत्नी हस्तेन बालव्यजनं वहन्ती। परमान्नसेवया पादसंवाहनादिभिः भगवता स्वयम्, ब्राह्मणदेवेन, यथैव देवः पूजितः।" "स्वर्गमुक्त्यर्थं, भौमसमृद्ध्यर्थं, सर्वसिद्ध्यर्थं, पुरुषाणां मूलं तस्य पादार्चनमेव। यदि अहं दरिद्रः धनं लभेय, तर्हि मद्भावं विस्मरिष्यामि; अतः सः दयया मे महद्द्रव्यं न दत्तवान्।" इत्येवं मनसि सञ्चिन्त्य, सः स्वगृहं प्रतिपद्य, सर्वतः सूर्याग्निचन्द्रवद् दीप्तैः विमानैः परिवृतं दृष्टवान्। तत्र विचित्रोपवनोद्यानशोभितं, पक्षिसंघगीतयुक्तं, पद्मोत्पलशतपत्रसंपन्नह्रदं च ददर्श। तत्र पुरुषैः स्त्रीभिश्च सुशोभितं, मृगनयनैः, सः विस्मितः चिन्तयामास—"किमेतत्? कस्यायं देशः? कुतः एषा सम्पद् आगता?" इति। एवं मनसि स्थिते, तत्र अमरप्रभैः पुरुषैः स्त्रीभिश्च गीतवाद्यसम्भारैः सुस्वागतम् अभवत्। तदानीं पतिं प्राप्तमिति श्रुत्वा, तस्य पत्नी हर्षविह्वला शीघ्रं गृहात् निर्गत्य, लक्ष्मीव यथाऽऽलयात्, पतिं सस्नेहम् आलिङ्ग्य नेत्राभ्यां प्रेमाश्रु पूरयन्ती, मनसा च भक्त्या च सम्पूर्णा। तदा ब्राह्मणः स्वपत्नीं सेविकासंघे दीप्तां, भूषणरहितासु अन्यासु मध्ये देवतामिव विराजमानाम् अपश्यत्। तया सह हृष्टः स्वमन्दिरं प्रविष्टः, यत्र शतशः रत्नस्तम्भैः शोभितं, इन्द्रस्य भवनमिव। तत्र शय्यासु क्षीरफेनसदृशासु, सुवर्णपर्यङ्केषु, चामरैः च शोभितं, सुवर्णासनानि मृदुपीठानि, मुक्तामालावितानानि, स्फटिकभित्तिषु महापन्नगमणिभिः दीपैः दीप्तानि, रत्नभूषिताः स्त्रियः च। सः ब्राह्मणः तत्र सर्वसमृद्धिं दृष्ट्वा, स्वसंपदं विमृश्य, "नूनं एषा कृष्णकृपा; अन्यद् न कारणम्। सखा दशार्हश्रेष्ठः मेघवत् याचमानाय यथेष्टं ददाति; मम सख्यभावेन यदल्पं दत्तम्, स्नेहेनैव। यद्यपि सः महादाता, तथापि स्नेहपूर्णं पिष्टोदनमपि मम गृह्णाति।" इति सञ्चिन्त्य, "मम जन्मनि जन्मनि तस्य सख्यं, संनिधिं, सेवां च स्यात्; तादृशमहात्मनः संसर्गे मम अनन्यभावः स्थिरः।" "भगवान् भक्तानां राज्यसमृद्धिं ददाति, किन्तु अविवेकिनां न ददाति, स्वयमेव धनिनां गर्वनाशकारणं जानन्।" इति निश्चित्य, सः जनार्दनभक्तः, सुखोपभोगेषु अपि अनासक्तः संवृत्तः। तस्य यज्ञेशस्य हरये ब्राह्मणाः एव मूलं; ताभ्यः परं नास्ति किञ्चन। एवं स ब्राह्मणः भगवत्सख्यः, अजय्यं भगवन्तं स्वदासैः पराजितमिव दृष्ट्वा, तद्भावनाबद्धचित्तः, शीघ्रं तस्य धाम, पुण्यपथं, प्राप्तवान्। एषा ब्राह्मणप्रियस्य भगवतः कथा श्रुत्वा, यो जनः तस्मिन्भक्तिं लभते, स कर्मबन्धात् विमुच्यते। इति श्रीमद्भागवते महापुराणे परमं हंससंहितायां दशमस्कन्धे द्वितीयभागे 'पृथ्व्याः कोपकथनं' नामैकाशीतितमोध्यायः समाप्तः। श्रीशुक उवाच—एकदा द्वारवत्यां रामकृष्णौ वसन्तौ, महती सूर्यग्रहणावस्था अभवत्, यथा कल्पान्ते। राजन्, तं ज्ञात्वा सर्वतो जनाः सौम्यं समन्तपञ्चकं क्षेत्रं गत्वा, शुभलाभाय समेयुः। रामः शस्त्रभृतां श्रेष्ठः, कषत्रियहीनां पृथिवीं कृत्वा, राजरुधिरनद्याः पूरैः महाह्रदान् चकार।