ब्राह्मणः, श्रीपतिम् एव स्वमित्रं नु, ब्रह्मण्यानुकम्पिनं, सर्वाश्रयं, सात्वतानां परमेश्वरं च, त्वं न स्मरस्य? स धर्मिष्ठानां परमाश्रयः, दुःखितगृहस्थाय तुभ्यं, निःसन्देहं, विपुलं धनं दास्यति। स हि अद्य द्वारकायां भोजवृष्ण्यन्धकाधिपतिरूपेण निवसति; स्वपदानि स्मरन् अपि, भक्तेभ्यः आत्मानं दत्ते। लोकगुरुः, यं पूजयेत्, तस्मै इच्छितान्यपि, अनपेक्षितानि अपि, न दद्यात् किम्? एवं सान्त्वनपूर्वकं पत्नीया पुनः पुनः प्रार्थितः स ब्राह्मणः चिन्तयामास—"सर्वोत्कृष्टं लाभं तु, यं स्तुवन्ति उत्तमास्तुतिभिः, तस्य भगवान्न दर्शनम् एव।" इति मनसा निश्चित्य स गन्तुम् उद्यतवान्—"किं गृह एव किमपि द्रव्यमस्ति, शुभे? किञ्चिद् दातव्यं अस्ति वा?" इति स पृष्टवान्। सा ब्राह्मणी ब्राह्मणान् याचित्वा चतुर्भिः मुष्टिभिः चूर्णधान्यं प्राप्य, वस्त्रे बद्ध्वा, तस्मै पत्ये दत्तवती। स तानि गृह्य, ब्राह्मणश्रेष्ठः द्वारकां प्रति प्रस्थितः—"कथं कृष्णस्य दर्शनं प्राप्नुयाम्?" इति चिन्तयन्। स महात्मा ब्राह्मणः त्रिणि प्राकारद्वाराणि, त्रिणि च अन्तःपुराणि अतीत्य, अच्युतमार्गानुगतानां अन्धकवृष्णिकुलगृहाणि प्रविश्य, श्रीहरेः षोडशसहस्रेषु पत्नीनां कस्यचित् गृहे प्रविष्टः। तत्र दिव्यानन्दमिव प्राप्य, हर्षपूर्णः अभवत्। दूरात् एव तं दृष्ट्वा, अच्युतः स्वप्रियाया शय्यायां स्थितः, त्वरया उत्थाय, सस्नेहम् आलिङ्ग्य, हर्षेण तम् अङ्के परिष्वज्य, प्रीतः अभवत्। प्रियस्पर्शेन प्रमुदितः द्विजश्रेष्ठः, पद्मनेत्रः भगवान्, हर्षावेगात् अश्रूणि मुमोच। ततः तम् अङ्के उपवेश्य, स्वयं भगवन् यथोचितं सत्कारं कृत्वा, स्वहस्ताभ्यां पादप्रक्षालनम् अकरोत्। स जगतां पावनः भगवन्, तदुदकं शिरसि कृत्वा, दिव्यगन्धान् चन्दनागुरुकुङ्कुमादीन् समर्प्य, अतिथिं समभिषिञ्चत्। सुरभिधूपैः, दीपमालाभिः, स्नेहेन सखा पूजितः, ताम्बूलं च दत्त्वा, धेनुं प्रदाय, स्वागतवचनानि चोवाच। स्वयं श्रीः, जीर्णक्लिन्नवस्त्रधारिणं, कृशं, स्फुरितसिराः द्विजं, चामरवृन्तेन सेवयामास। कृष्णस्य निर्मलकीर्तेः कृते, तं अवधूतं समादृतं दृष्ट्वा, अन्तःपुरस्त्रियः विस्मिताः, स्नेहसम्पूर्णाश्च अभवन्। "किं पुण्यकृत्यं कृतवानयं अवधूतः, योऽयं दारिद्र्ययुक्तः, तिरस्कृतोऽल्पभाग्यश्च?" इति ताः स्त्रियः विचारयामासुः। स श्रीनिवासेन, त्रैलोक्यगुरुणा, भ्रातरमिव आलिङ्गितः, श्रीः शय्यायाम् एव स्थितायाम्, सम्मानितः। ततः तौ, राजन्, पुराकाले आचार्यगृहे कृतानन्दकथाः स्मृत्वा, परस्परं हस्तग्रहणेन, सुखेन संवादम् अकुरुताम्। भगवाञ्छ्रीकृष्णः उवाच—"ब्राह्मण, त्वं किम् अध्ययनं समाप्य, गुरुदक्षिणां दत्त्वा, धर्मपत्नीं विवाहितवान् वा न वा? विदितं हि मया, त्वं न गृहकर्मसु, न वित्ते, न रमसे; निष्कामः च त्वम्।" "केचित् काममोहितचित्ताः, स्वस्वभावं विस्मृत्य, यथाहं लोकसंरक्षणार्थं कर्म कुर्वे, तथैव कर्म कुर्वन्ति। ब्राह्मण, स्मरस्यस्मिन्, आचार्यगृहे सह वासं? द्विजः, विद्याज्ञानेन तमः तरति। स एव अत्र धर्मनिष्ठानां मूलं, द्विजातीनां जन्मकृद्, आश्रमेषु श्रेष्ठः, यथा अहं ज्ञानदः, गुरुश्च।" "ये तत्त्वविदः वर्णाश्रमधर्मानुगाः, ते मदीयोपदेशेन, सहजं संसारसागरं तितीर्षन्ति। अहं सर्वभूतान्तर्यामी, न पूजया, न सुतैः, न तपसा, न नियमैः, यथा गुरुषु सेवा मां तुष्टयति।" "ब्राह्मण, स्मरस्यस्मिन्, आचार्यगृहे वासकाले, यदा गुरुपत्न्याः प्रेरणया, वयं काष्ठानयनाय वनं गतवन्तौ? तत्र, महद्वने प्रविश्य, तीव्रवातवृष्टिसंयुक्तः प्रचण्डः मेघः समुत्पन्नः। अस्तं गतसूर्ये, सर्वदिक् तमसा छन्ना, निम्नतीरेऽपि सलिलपूरिते, मार्गो न दृश्यते स्म।" "तत्र वयं, वातवृष्टिभिः बारं बारं पीडिताः, जलौघेन आप्लुताः, दिशो न जानन्तौ, परस्परं न पश्यन्तौ, हस्तग्रहणेन, क्लिष्टावस्थया, विचराव।" "प्रभाते, आचार्यः सान्दीपनिः, शिष्ययोः अन्वेषणाय आगतः, तौ क्लिष्टौ शिष्यौ दृष्ट्वा, स्नेहेन उवाच—'वत्सौ, मम कृते बहु दुःखितौ; स्वहितं त्यक्त्वा, मयि समर्पितचित्तौ।'" "एष एव शिष्यस्य कर्तव्यः, सर्वमेव गुरवे समर्पयेत्। अहं तुष्टः, द्विजश्रेष्ठ, सर्वे ते कामाः सन्तु; वेदविद्या च सिद्ध्यतु।" "एवं, गुरुप्रसादात् एव, आचार्यगृहे वसतः, बहूनां अनुभवेन, पूर्णता, शान्तिः च लभ्यते।" ततः स भाग्यवान् ब्राह्मणः उवाच—"भगवन्, देवेश, लोकगुरो, यः तव गृहे वसति, तस्मै किम् अलभ्यम्? वेदमयशरीरस्य तव समीपे वासः, सर्वेषां सौभग्यानां श्रेष्ठतमः।" एवं, दशमस्कन्धस्य द्वितीयभागे, श्रीमद्भागवतस्य 'श्रीदामचरितं' नामाष्टाशीतितमोऽध्यायः समाप्तः। श्रीशुक उवाच—एवं, हरिणा सह संवादं कुर्वता, ब्राह्मणश्रेष्ठेन, सर्वान्तर्यामी भगवान् स्मितपूर्वकं स्नेहं व्याहरत्। कृष्णः ब्राह्मण्यप्रियः, तं ब्राह्मणं स्नेहपूर्णदृष्ट्या पश्यन्, प्रेमस्मितं दत्तवान्; तादृशदृष्टिः हि साधूनां परमगम्यः।