एवं पूजितः भगवान् बलरामः स्वसखिभिः सह उपनीतं आसनं स्वीकृत्य तत्र स्थितं महानृषेः शिष्यम् रोमहर्षणं अपश्यत्। स तु सुतं तत्र उपविष्टं, न उत्थाय, न च अञ्जलिं कृतवान्, ब्राह्मणैः सह उपविष्टं दृष्ट्वा माधवः कोपितः अभवत्। अधर्मरक्षिणो ब्राह्मणान्, अस्मान् च, अधस्तात् निम्नजातीयः पुरुषः उपविष्टः, तेन दुष्टबुद्धिः मृत्युम् अर्हति। दिव्यस्य ऋषेः शिष्यत्वं प्राप्य, इतिहासान् पुराणान् धर्मशास्त्राणि च सम्यक् अध्याय्य, यदि कश्चन अनुशासितः न स्यात्, आत्मनं व्यर्थं पण्डितं मन्यते, तस्य विद्या न फलति, यथा नटस्य आत्मवशित्वं न अस्ति। धर्मवेषधारीणां पापिनां वधाय एव अहं लोके अवतरितः। इत्युक्त्वा भगवान् पापिनः वधं अपि विरम्य, कुशपत्रेण तं प्रहारं कृतवान्। ततः सर्वे ऋषयः दुःखितचित्ताः, “भगवन् सङ्कर्षण, अधर्मः कृतः!” इति विलपन्तः। “यदुवंशज, अस्माभिः तस्मै ब्रह्मासनं, आयुः, यज्ञकालपर्यन्तं श्रमविरामः च दत्तः। अज्ञानतः ब्रह्महत्या कृतः, योगेश्वर, तव नाम अपि धर्मात् न मुक्तम्। यदि ब्रह्महत्या-पापस्य शुद्धिः भवति, लोकशुद्धये त्वमेव उचितं प्रायश्चित्तं स्वीकुरु, अन्यैः प्रेरितः न भव।” इति तं शुश्रूषन्तः। भगवान् उवाच, “पापवधस्य विधिपूर्वकं प्रायश्चित्तं करिष्यामि, लोकहिताय; प्रथमयुगे यथा नियमः स्थापितः, तथा अस्तु। दीर्घायुः, बलं, इन्द्रियाणि च तस्मै प्रतिज्ञातानि; यद् उक्तं, योगबलात् सम्पादयिष्यामि।” ऋषयः ऊचुः, “राघव, तव वचनं, अस्त्रशक्तिः, मृत्युः च अस्माकं सत्यं भवतु।” भगवान् पुनः उवाच, “आत्मा एव पुत्ररूपेण जायते इति वेदः वदति; तस्मात् तस्य पुत्रः जीवन्, इन्द्रिययुक्तः, बलयुक्तः, वक्ता भवतु।” ततः सन्तुष्टः, “किम् इच्छथ, ऋषिवराः? वदत, करिष्यामि। बुद्धिमन्तः, विचार्य, अज्ञानतः कृतस्य प्रायश्चित्तं यथायोग्यं कथयत।” इति पप्रच्छ। ऋषयः ऊचुः, “बल्वलः नाम भीषणः दानवः, इल्वलस्य पुत्रः, प्रतिवर्षं उत्सवे आगत्य अस्माकं यज्ञं मलिनं करोति। दशार्हवंशज, तं दुष्टं वध कृत्वा अस्माकं इच्छां पूरय; सः अस्माकं उपरि पूयम्, रक्तम्, विष्ठाम्, मूत्रम्, मद्यम्, मांसम् च वर्षति।” ततः, “भारतभूमिं त्यक्त्वा, स्थिरचित्तः, द्वादशमासान् तीर्थेषु स्नात्वा, विचरित्वा, शुद्धः भविष्यसि।” इति ऋषयः उक्तवन्तः। अथ राजा उवाच, “भगवन्, अन्यानि मुकुन्दस्य वीर्याणि श्रोतुम् इच्छामि, यस्य महात्मनः अनन्तशक्तिः अस्ति, ब्रह्मन्।” “यः भगवत्कथायाः श्रवणं कृत्वा, पुनः श्रोतुम् न इच्छेत्, स एव कामबाणैः विद्धः, तेषां मूल्यं न जानाति। तस्य गुणस्तुतिः वाक्, तस्य कर्मणि हस्तौ, सर्वेभ्यः स्मरणं मनः, तस्य कथाश्रवणं कर्णौ—एवम् एव तानि वाक्, हस्तौ, मनः, कर्णौ इति सत्यम्। यस्य शिरः भगवतः नमनं करोति, तस्य शिरः शिरः; यस्य नेत्रे भगवतः दर्शनं करोति, तस्य नेत्रे नेत्रे; तस्य अङ्गानि विष्णुपादोदकस्य सेवायाम् युक्तानि, तानि अङ्गानि अङ्गानि।” सूतः उवाच, “एवं विष्णुरातेन पृष्टः, बदरायणस्य पुत्रः, यस्य हृदयम् वासुदेवस्मरणे निमग्नम्, उवाच।” शुकः उवाच, “कृष्णस्य एकः ब्राह्मणः मित्रम् आसीत्, वेदेषु अत्यन्तपण्डितः, इन्द्रियवैराग्ययुक्तः, शान्तचित्तः, आत्मनिग्रहसम्पन्नः। स गृहस्थरूपेण, यद् यद् लभ्यते तेन जीवन्, तस्य भार्या अपि तद्वद्, क्षुधया कृशा, वस्त्राणि च जीर्णानि। सा पतिव्रता भार्या, श्वेतवदना, दीनम् पतिम् उपगम्य, कम्पमाना, इदं उवाच।” “ब्राह्मण, श्रीपतिः भगवन् तव मित्रम् न वा? सः ब्राह्मणप्रियः, सर्वाश्रयः, सात्वताधिपः। तं गच्छ, पुण्यात्मन, सः गृहस्थस्य दुःखितस्य तव धनं दास्यति। सः अधुनापि द्वारकायाम् भोजवृष्ण्यन्धकानां स्वामी अस्ति; भक्तानां स्मरणे स्वपादारविन्दं ददाति। लोकगुरुः भक्ताय इच्छितम् अनिच्छितम् अपि दत्तुम् न समर्थः किम्?” एवं पुनः पुनः सान्त्व्य, ब्राह्मणः चिन्तयन्, “भगवतः दर्शनं श्रेयः” इति मनसि निश्चित्य, गन्तुं उद्युक्तः अभवत्। “गृह्ये किम् दानम् अस्ति, सुभगे? किञ्चिद् दातव्यम्” इति पत्न्याः पप्रच्छ। सा ब्राह्मणैः चतुर्भिः मुष्टिभिः लाजान् याचित्वा, वस्त्रे स्थाप्य, पतये दानरूपेण ददौ। सः तान् लाजान् गृह्य, श्रेष्ठः ब्राह्मणः द्वारकां प्रति प्रस्थितः, “कृष्णस्य दर्शनं कथम् प्राप्तुम्?” इति चिन्तयन्। त्रीणि आवरणानि, त्रीणि प्राकाराणि च लंघयित्वा, अन्धकवृष्ण्यनां गृहे प्रविष्टः, ये अनन्तस्य पथं अनुयायुः। स हरिणः षोडशसहस्राणि पत्नीनां गृहेषु किञ्चित् प्रविष्टः, दिव्यानन्दं प्राप्तः, हृष्टः अभवत्। दूरात् तं दृष्ट्वा, अच्युतः, प्रियायाः शय्यायाम् स्थितः, त्वरितम् उत्थाय, सखायम् आलिङ्ग्य, हर्षपूर्णः अभवत्। प्रियसखिस्पर्शेन, ब्राह्मणश्रेष्ठेन, पद्मनयनः भगवान्, आनन्दवर्षेण, नेत्राभ्यां अश्रूणि प्रस्रावितवान्। ततः सखायम् शय्यायाम् उपवेश्य, स्वयं पाद्यं आनयित्वा, हस्ताभ्यां तस्य पादौ अपि प्रक्षालयन्, उचितम् आदरम् कृतवान्। राजन्, भगवान्, लोकपावनः, पादोदकं शिरसा ग्राह्य, दिव्यैः चन्दनागुरुकुङ्कुमैः अतिथिं अभ्यञ्जयत्।