सप्तरात्राणि सत्पुरुषाणां सङ्गः दुर्लभः सञ्जायते, तत्र च अद्भुतरसयुक्तं, अप्राकृतं श्रीमद्भागवतस्य कथनं भविष्यति। तस्मात्, भगवद्भक्त्याः अमृतमिव भागवतं पिबितुम् उत्सुकाः सर्वे शीघ्रं प्रेमयुक्ताः आगच्छन्तु। यदि कदापि स्थानस्य अभावः भवेत्, एकस्य दिवसस्य अपि समये, तथापि सर्वथा उपस्थितिः साध्यतव्या; अत्र क्षणमपि दुर्लभम्। एवं विनयपूर्वकं तेषां व्यवस्था क्रियेत, आगन्तुकानां सर्वेषां निवासः सम्यक् दातव्यः। तीर्थे, अरण्ये, गृहस्थले वा, श्रवणं पूज्यं; पृथिव्यां यत्र विस्तीर्णं स्थानं, तत्र भागवतकथायाः आयोजनं यथोचितम्। भूमेः शुद्धिः, मार्जनं, लेपनं, मृत्तिकादिभिः अलङ्करणं च कार्यम्; गृहे यानि साधनानि, तानि एकस्मिन्नेव कोणे स्थापनीयानि। पञ्चदिनेभ्यः परं, पूर्वं विस्तारितानि वस्त्राणि यत्नेन शुद्धानि कुर्यात्; उच्चं मण्डपं कर्तव्यं, कदलीस्तम्भैः शोभितम्। तत्र फलेषु, पुष्पेषु, पत्रेषु, छत्रेण च, शोभायमानं अलङ्करणं कुर्यात्; चतुर्दिशं पताकाः स्थापयेत्, धनसमृद्ध्या दीप्तिमान् भवेत्। उपरि सप्तलोकानां विस्तारः चित्रितः भवेत्; तत्र त्यक्तवासना ब्राह्मणाः उपविशत्, जागृताः च। प्रथमं तेषां आसनानि क्रमशः विन्यस्यन्तु; वक्त्राय दिव्यं विशेषं आसनं स्थापनीयम्। वक्ता उत्तरदिशं पश्येत्, श्रोता पूर्वदिशं; यदि वक्ता पूर्वदिशं पश्येत्, श्रोता उत्तरदिशं पश्येत्। अथवा, पूर्वदिशा पूज्यस्य पूजकस्य च मध्ये ज्ञेयम्; श्रोतृणां आगमनाय, देशकालकुशलैः एवं विधायितम्। वक्ता वैष्णवब्राह्मणः, वेदशास्त्रैः शुद्धः, दृष्टान्तकुशलः, स्थिरः, सर्वकामविवर्जितः च भवेत्। बहुधर्मविलीनान्, स्त्रीरागयुक्तान्, तत्त्वहीनवादान् प्रवर्तकान्, शुकशास्त्रस्य पाठे त्याज्याः, विद्वांसः अपि। वक्त्रसमीपे, सहायार्थं, अन्यः विद्वान् स्थाप्यः; संशयानां समाधानाय, जनानां प्रबोधनाय समर्पितः। वक्ता व्रताय प्रातःकाले मुण्डनं कुर्यात्; सूर्यस्य उदये, शुद्धिकरणं स्नानं च समाप्य। प्रतिदिनं, संक्षिप्तया स्वसन्ध्यादिकं विधिवत् कृत्वा, विघ्ननिवारणाय विघ्नेश्वरं पूजयेत्। पितृपूजनं कृत्वा, शुद्ध्यर्थं प्रायश्चित्तं कुर्यात्; मण्डलं रचयेत्, तत्र हरिं स्थापयेत्। कृष्णमन्त्रेण विधिवत् पूजां कुर्यात्; प्रदक्षिणं प्रणामं च कृत्वा, पूजान्ते स्तुतिं पठेत्— "हे करुणासिन्धो! अहं संसारसागरस्थः, दुःखी, कर्ममोहबद्धः; मां भवसागरात् उद्धर।" ततः, श्रीमद्भागवतस्य पूजां स्नेहेन, विधिपूर्वकं, धूपदीपसहितं कुर्यात्। अनन्तरं, नारिकेलं गृहीत्वा, नमस्कारं कुर्यात्; तस्मिन्नेव काले, हर्षपूर्णेन मनसा स्तुतिं पठेत्— "एतत् श्रीमद्भागवतं कृष्णः एव साक्षात् समुपस्थितः। हे प्रभो! मोक्षार्थं त्वां स्वीकरोमि।" "मम अभिलषितं सर्वं त्वया पूर्णम्। विघ्नरहितं कर्तव्यम्; अहं तव सेवकः, हे केशव।" एवं विनयेन उक्त्वा, वक्तारं वस्त्रैः आभरणैः च भूषयेत्; पूजायाः अनन्तरं, स्तुतिं कुर्यात्— "हे वराहरूपधारी! हे जाग्रतः! सर्वशास्त्रविशारद! कथायाः प्रकाशेन मम अज्ञानं नाशय।" ततः, स्वकल्याणाय हर्षेण व्रतं स्वीकुर्यात्; सप्तरात्राणि शक्त्यनुसारं पालनं कुर्यात्। वक्तारं विघ्ननिवारणाय पञ्च ब्राह्मणान् चिनुयात्; तैः हरिस्य द्वादशाक्षरं मन्त्रं जप्यं। ब्राह्मणान्, वैष्णवान्, कीर्तनकर्तृन् च नमस्कृत्य, पूज्य, उपदेशं दत्त्वा, स्वं स्थानं गृहीत्वा उपविशत्। धनं, वस्तु, गृहं, पुत्रान् च विसृज्य, मनः कथायाम् एकाग्रं, शुद्धचेतसा, उत्तमं फलम् प्राप्नोति। सूर्यस्य उदयात् आरभ्य, दिनस्य त्र्यर्धजाग्रते, कथनं स्थिरया वाचा, विदुषा सम्यक् पठनीयम्। मध्याह्ने द्विघटिकायाः विश्रान्तिः कर्तव्या; तस्मिन्नेव काले, वैष्णवैः कीर्तनं कुर्यात्। शरीरनियन्त्रणाय, सुखप्रदं अल्पं भोजनं गृह्येत्; कथाश्रवणार्थी हव्यभोजनं एकवारं कुर्यात्। यदि शक्यं, सप्तरात्राणि उपवासं कृत्वा शृणुयात्; अथवा घृतं वा क्षीरं पीत्वा सुखेन शृणुयात्। अन्यथा, फलानि भुञ्जीत वा एकवारं भोजनं कुर्यात्; यत् सहजं, तत् श्रवणार्थं साध्यं। शृण्वतां भोजनं श्रेयः मन्ये; यदि उपवासः कथायाः विघ्नं कुर्यात्, तदा न अनुशंस्यः। हे नारद! सप्तरात्रव्रतिनां नियमाः शृणु; विष्ण्वभिषिक्तानां विना, कथाश्रवणे अधिकारः नास्ति। ब्रह्मचर्यं, भूमौ शयनं, पत्रे भोजनं, कथापर्यवसानानन्तरं खाद्यं—एतानि प्रतिदिनं व्रती पालनं कुर्यात्। व्रती विभक्तमुद्गं, मधु, तैलं, गुरुं, अशुद्धं, शुष्कं च न भुञ्जीत्। व्रती कामं, क्रोधं, मदं, अहंकारं, मत्सरं, लोभं, कपटं, मोहं, द्वेषं च सदा दूरं कुर्यात्। एवं श्रीमद्भागवतस्य सप्तरात्रश्रवणव्रतस्य विधिः सम्पूर्णः।