दन्तवक्रः कृष्णं सम्बोध्य उवाच—“त्वं अस्माकं मातुलः, हे कृष्ण, मम बान्धवः च मित्रं च सन्, मां हन्तुमिच्छसि। अतः, मूढः त्वं, वज्रसारमुषलेन त्वां निहनिष्यामि।” पुनः सः क्रोधेन व्याजहार—“मिथ्याबन्धुं रिपुं हत्वा, हे मित्रमित्र, ऋणं मम समाप्यते, यथा शरीरस्थं रोगं नाशयेत्।” एवं तीक्ष्णवचोभिः कृष्णं गोडप्रहारवत् तुदन्, सिंहनादं कृत्वा, मुषलेन तस्य शिरसि प्रहारं चकार। रणाङ्गणे स मुषलप्रहारेण अपि न चलितः, यदुकुलश्रेष्ठः कृष्णः स्वमुषलम् कौमोदकीं गृहीत्वा तस्य वक्षसि प्रहारं चकार। तेन मुषलप्रहारेण हृदयभेदात् तस्य मुखात् रक्तप्रवाहः सञ्जातः; स केशबाहुपादान् प्रसार्य भूमौ मृतः पतितः। ततः सर्वजनसाक्षिकं दिव्यं तेजः कृष्णं प्रविष्टम्, यथा शिशुपालवधसमये जातम्, राजन्। विदूरथः तस्य भ्राता, भ्रातृवियोगशोकात् विवर्णः, श्वासं दीर्घं कृत्वा, खड्गं च छत्रं च गृहीत्वा, कृष्णवधाय समुपेत्य प्रधावितवान्। तं समुपेत्य, कृष्णः तीक्ष्णधारेण चक्रेण तस्य शिरः किरीटकुण्डलयुक्तं छित्त्वा पातितवान्, हे राजन्। एवं शाल्वं सौभं दन्तवक्रं च भ्रातरं च, ये अन्यैः दुर्जयाः शत्रवः, हत्वा स देवमानुषैः स्तुतः। मुनिभिः सिद्धैः गन्धर्वैः विद्याधरैः महोरगैः अप्सरसोऽपि पितृभिः यक्षकिन्नरचारणैः च। तैः जयशब्दैः कीर्त्यमानः पुष्पवृष्ट्या अभिषिक्तः, वृष्णिप्रवरैः परिवृतः, अलङ्कृतां पुरीं प्रविष्टवान्। एवं योगेश्वरः भगवान् जगन्नाथः कृष्णः पशुदृष्टिभिः विजितो वा विजयी वा इति गृह्यते। ततः कुरुपाण्डवानां युद्धायुद्धसमाचारं श्रुत्वा, बलरामः तीर्थयात्रानिमित्तेन तत्र तत्र गच्छन्, युद्धे तटस्थः अभवत्। प्रभासे स्नात्वा, देवर्षिपितृमानुषान् तर्पयित्वा, स ब्राह्मणैः सहितः सरस्वत्याः प्रवाहं प्रत्यूर्ध्वं यातः। स पृथूदकं बिन्दुसरः त्रितकूपं सुदर्शनं विशालं ब्रह्मतीर्थं चक्रं पूर्वसरस्वतीं च दृष्ट्वा, यमुनां ततो गङ्गां चानुसृत्य, भारत, नैमिषारण्यं यत्र मुनयः सत्रे प्रवृत्ताः, तत्र अगमत्। तत्र आगतम् दृष्ट्वा, दीर्घसत्रनिष्ठाः ऋषयः, विधिवत् अभ्युत्थाय, प्रणम्य, सत्कारं च कृतवन्तः। स सत्कृतः स्वजनैः सह, उपवेशनं स्वीकृत्य, तत्रैव व्यासशिष्यं रोमहरषणं उपविष्टं ददर्श। सूतं तम्, यो नोत्थाय, न च अञ्जलिं कृत्वा, उपविष्ट एव, तथा ब्राह्मणानपि, दृष्ट्वा, माधवः क्रोधाविष्टः अभवत्। “अयं नीचः धर्मपालकान् ब्राह्मणान्, अस्मांश्च, उपरि उपविष्टः, पापबुद्धिः, वधार्हः। दिव्यर्षिशिष्यत्वं प्राप्य, इतिहासपुराणधर्मशास्त्राणि चाधीत्य अपि, असंयतः अविनीतः च, व्यर्थं पण्डितत्वं मन्यते, तस्य विज्ञानं व्यर्थमिव, यथा नटनटस्य। एवं धर्मवेषधारीणां पापिष्ठानां वधाय एव अहं जगति अवतीर्णः। एवं उक्त्वा, भगवान् पापवधात् विरम्य अपि, चिन्तयन्, हस्ते कुशशकलेन तम् आहतवान्। ऋषयः दुःखार्तचित्ताः विलपन्तः ऊचुः—“हे सङ्कर्षण, अयुक्तं कृतवानसि! हे यादव, अस्माभिः ब्रह्मासनं, आयुः, श्रान्तिहीनता च अस्मिन्यज्ञे तस्मै दत्तम्। अजानता त्वया ब्रह्महत्या कृता, योगेश्वर, तव नामापि नियमात् मुक्तं न भवति। यदि अयं ब्रह्महत्यापापं क्षालयेत्, लोकपावन, तर्हि त्वं स्वयमेव यथोचितं प्रायश्चित्तं कुरु, अन्येन प्रेरितः न। भगवान् उवाच—“लोकार्थं ब्रह्महत्यायाः प्रायश्चित्तं करिष्यामि; यथा कृतयुगे नियमः, स एव स्थाप्यः। अस्य आयुः, बलं, इन्द्रियाणि च प्रतिज्ञातानि; यद् उक्तं भवद्भिः, तद् योगबलात् साधयिष्यामि।” ऋषय ऊचुः—“एवं भवतु, राम, तव वचनं, अस्त्रशक्तिः, मृत्युः चास्माकं, सर्वं सत्यमस्तु।” भगवान् उवाच—“आत्मैव पुत्ररूपेण जायते, वेदश्चैवम् आह; अतः तस्य पुत्रः एव वक्ता, आयुष्मान्, इन्द्रियवान्, बलवान् च भवतु। किमिच्छन्ति भवान्, मुनिश्रेष्ठ? ब्रूहि, तत् करिष्यामि। यथायोग्यं प्रायश्चित्तं मम अज्ञानकृत्यस्य, विचिन्त्यताम्।” ऋषय ऊचुः—“बल्वलः नाम दैत्यः, इल्वलपुत्रः, नित्यं पर्वकाले आगत्य, अस्माकं यज्ञं मलिनयति। दशार्ह, तं पापिनं हन्याः, एष एव नः परमः कामः। सः पूयशोणितविष्टमूत्रमद्यमांसवृष्टिं वृष्ट्वा अस्मान् बाधते।” ततः, स्थिरचित्तः, भारतभूमिं विहाय, द्वादशमासान् पवित्रतीर्थेषु स्नात्वा, परिभ्रम्य, शुद्धिं प्राप्स्यसि। एवं स भगवान् बलरामः ऋषिभिः निर्दिष्टं प्रायश्चित्तं कर्तुं प्रवृत्तः। राजा उवाच—“भगवन्, अनन्तवीर्यस्य मुकुन्दस्य अन्यानि अपि वीर्याणि कथय, श्रवणीयानि मम। यो हि श्रीभगवतो गुणकथाः एकवारं शृणोति, स कथं पुनः न शृणुयात्, कामबाणविद्धः, तत्त्वमूल्यं न जानाति चेत्। या वाणी गुणान् स्तौति तस्य, ये हस्ताः तस्य कर्माणि कुर्वन्ति, या बुद्धिः सर्वभूतगते तं स्मरति, ये श्रोत्रे तस्य कथाः शृण्वन्ति, त एव वाक्, हस्ताः, मनः, श्रोत्रे च साक्षात्। या शिरः तं द्विभुजं प्रणमति, ते नेत्रे तं पश्यन्ति, ये अङ्गानि विष्णुपादोदकस्य वा भक्तपादोदकस्य सेवायाम् युक्तानि, तानि एव अङ्गानि साक्षात्।