शाल्वः बहुशस्त्रैः आक्रमन्, महाबलः श्रीकृष्णः, यस्य वीर्यं कदापि न क्षीयते, तं शाल्वं बाणैः आघात्य तस्य कवचं धनुः किरीटं च विदार्य, शत्रोः सौभदुर्गं गदया विदारयामास। कृष्णस्य गदाघातेन सौभं तस्य हस्तेन भग्नं जलमध्यम् सहस्रधा पतितम्। तद् परित्यज्य शाल्वः गदां गृहीत्वा भूमौ स्थित्वा शीघ्रं अच्युतं प्रति अभ्यधावत्। शाल्वः गदया आक्रमन्, श्रीकृष्णः तस्य भुजं तीक्ष्णेन बाणेन छित्त्वा, दिव्यं चक्रं आदाय, यद् कालान्ते सूर्यवत् दीप्तं, शाल्वं हन्तुं उद्यतवान्, यः पूर्वगिरिं उदयन्तं सूर्यं इव प्रकाशमान् आसीत्। तेनैव चक्रेण हरिः मायाधिपस्य शिरः, यत्र कुण्डलकिरीटं विराजितम्, छित्त्वा इन्द्रः वृत्रं वज्रेण यथा हन्ति। ततः नराणां मध्ये 'हाहा!' इति शब्दः उत्पन्नः। स तु दुष्टः शाल्वः पतितः, सौभं च गदया विनष्टं, दिव्याः दुन्दुभ्यः आकाशे देवसंघैः नादिताः। दन्तवक्त्रः मित्रवधात् कुपितः प्रतिशोधाय अग्रे आगच्छत्। एवं सप्तसप्ततितमोऽध्यायः, 'शाल्ववधः' नाम, दशमे स्कन्धे द्वितीयभागे, महापुराणे श्रीमद्भागवते समाप्तः। अथ अष्टसप्ततितमोऽध्यायः आरभ्यते—दन्तवक्त्रविदुरथयोः वधः, बलरामेन सूतशिरच्छेदः। शुकः उवाच—शिशुपालः, शाल्वः, पौण्ड्रकः, अन्ये च, मृत्युः प्राप्ताः अपि, कृष्णेन परममित्रभावेन समागतः। ततः एकः पदातिः, गदां धारयन्, क्रुद्धः, भूमिं कम्पयन्, महाबलः, दृष्टः। तं एवं आगच्छन्तं दृष्ट्वा, कृष्णः शीघ्रं गदां गृहीत्वा, रथात् अवतीर्य, तं समुद्रः तीरं यथा, अभ्ययात्। गदां उत्थाप्य, कारूषः, गर्वितः, मुकुन्दं उवाच—'भाग्येन, महाभाग्येन, त्वं अद्य मम दृष्टिपथे आगतः।' 'त्वं मम मातुलः, हे कृष्ण, मित्रं च, तवापि वधाय इच्छसि। अतः मूढ, अहं तव गदया, वज्रसमा, प्रहृत्य, त्वां हनिष्यामि।' 'ततः ऋणं मुक्त्वा, हे मित्रमित्र, शत्रुं यः बन्धुवेषधारी, हत्वा, रोगं यथा शरीरस्थं नाशयेत्।' एवं तीक्ष्णवचनैः कृष्णं गोदप्रहारैः ताडयन्, सिंहनादं कृत्वा, गदया शिरसि प्रहृतवान्। युद्धभूमौ गदाघातेन अपि, यदुवर्यः न चचाल; कृष्णः स्वगदया कौमुदक्या तस्य वक्षसि प्रहृतवान्। गदाघातेन तस्य हृदयम् भग्नम्, रक्तं मुखात् निर्गतम्; केशबाहुपादैः प्रसारितैः, स भूमौ मृतः पतितः। ततः सूक्ष्मं दिव्यं तेजः कृष्णं प्रविष्टम्, सर्वे प्रेक्षन्तः, यथा शिशुपालवधसमये अभवत्। विदुरथः, तस्य भ्राता, शोकात् अभिभूतः, शस्त्रं कवचं च गृहीत्वा, कृष्णवधाय अभ्यधावत्। तं आक्रमन्तं दृष्ट्वा, कृष्णः तीक्ष्णधारया चक्रेण, तस्य शिरः किरीटकुण्डलयुतं छित्त्वा, भूमौ पतितवान्। एवं शाल्वं, सौभं, दन्तवक्त्रं, तस्य भ्रातृं च, ये अन्यैः असह्याः, हत्वा, देवैः मानवैः च स्तुतः। ऋषिभिः, सिद्धैः, गन्धर्वैः, विद्याधरैः, महाभोगिभिः, अप्सराभिः, पितृगणैः, यक्षैः, किन्नरैः, चारणैः च। तेषां गीतैः विजयः स्तुतः, पुष्पवृष्टिः कृतः; वृष्णिवर्यैः परिवृतः, अलंकृतां पुरीं प्रविष्टः। एवं योगेश्वरः, भगवतः, विश्वेशः कृष्णः, पशुदृष्टैः जयपराजयशब्देन दृश्यते। कुरुपाण्डवयोः युद्धाय योजनं श्रुत्वा, बलरामः तीर्थयात्राय उपलक्ष्य, तत्र निष्पक्षः गतः। प्रभासे स्नात्वा, देवर्षिपितृमानवाः तुष्ट्वा, सरस्वतीं उत्तरगां ब्राह्मणैः सह सञ्जगाम। पृथूदकं, बिन्दुसरः, त्रितकूपं, सुदर्शनं, विशालं, ब्रह्मतीर्थं, चक्रं, पूर्वसरस्वतीं च दृष्ट्वा। यमुनां गङ्गां च अनुगम्य, भारत, नैमिषारण्यं गच्छत्, यत्र ऋषयः दीर्घयज्ञे स्थिताः। तं आगच्छन्तं दृष्ट्वा, यज्ञरताः ऋषयः, शास्त्रानुसारं स्वागतं कृत्वा, उत्तिष्ठन्तः, प्रणम्य, पूजां च कृतवन्तः। पूजितः स्वजनैः सह, आसनं स्वीकृत्य, सुतं, महर्षेः शिष्यं, तत्र उपविष्टं अपश्यत्। सूतः न उत्तस्थ, न अञ्जलिं कृतवान्, न प्रणम्य, तत्र उपविष्टः, ब्राह्मणाः अपि तथा; माधवः तान् दृष्ट्वा, क्रुद्धः अभवत्। 'अयं अधमः ब्राह्मणाधर्मरक्षकाणां, अस्माकं च, उपरि स्थितः, दुष्टचेताः, वधार्हः।' 'दैवर्षेः शिष्यत्वं, इतिहासपुराणधर्मशास्त्राणि च अधीत्य, यदि संयमहीनः, आत्मन्यविनीतः, तस्य ज्ञानं निष्फलं, यथा नाट्यस्य आत्मन्यविनीतस्य।' 'एवमेव धर्मवेषधारीणां पापानां वधाय अहं जगति अवतीर्णः।' इत्युक्त्वा, भगवान् पापवधं अपि विरतः, तं कुसशेन प्रहृत्य, हन्तुं चिन्तितवान्। ऋषयः दुःखितचित्ताः, 'हे संकर्षण, अधर्मं कृतवान्!' इति विलपन्। 'यदुवंशज, अस्माभिः ब्रह्मासनं, दीर्घायुष्यम्, श्रान्तिनाशं च यज्ञकालपर्यन्तं तस्मै दत्तम्।' 'अज्ञानतः ब्रह्महत्या कृतः, योगेश्वर, तव नाम अपि धर्मात् मुक्तं न।' 'यदि ब्रह्महत्यापापं प्रक्षालयितुं, हे विश्वशुद्ध, उचितं प्रायश्चित्तं त्वया स्वयम् कर्तव्यम्।' भगवान् उवाच—'लोकहिताय, वधस्य प्रायश्चित्तं करिष्यामि; यथा कृतयुगे नियमः आसीत्, तथैव स्थापयिष्यामि।' 'दीर्घायुः, बलम्, इन्द्रियाणि, तस्मै प्रतिज्ञातम्; यद् उक्तं भवद्भिः, योगबलात् साधयिष्यामि।' एवं श्रीकृष्णबलरामयोः दिव्यकृत्यं, धर्मसंरक्षणं, ऋषिपूजनं, प्रायश्चित्तं च, भगवतः योगेश्वरस्य लीलायाः वर्णनम् समाप्तम्।