कदाचित् भ्रातॄणां भार्याः हास्यपूर्वकं वदिष्यन्ति—"कथं कथमिदं तव भीरुत्वं, वीर, रणाङ्गणे परैः विख्यातमिति?" इति। ततः सारथिः प्राञ्जलिरुवाच—"भगवन्, धर्मज्ञः सन् मया एतदाचरितम्। आपन्नस्य रथिनः रक्षां सारथिः कुर्यात्, रथी च स्वस्य सारथेः।" "एवं विदित्वा, भगवन्, त्वामहम् रणात् अपासरम्, यतः शत्रुणा आक्रान्तः त्वं गदया भग्नः मूर्च्छितः पतितः।" एवं दशमस्कन्धस्य द्वितीयभागे "शाल्वयुद्धवर्णनं" नाम षट्सप्ततितमः सर्गः समाप्तः। अनन्तरं, श्रीशुक उवाच—तदा, स्नानार्थं जलस्पर्शं कृत्वा, धनुः पाणौ गृहीत्वा, रथिनं प्रति प्रोवाच—"रथं माम्, वीर्यवन्तं द्युमन्तं प्रति, नय" इति। ततः रुक्मिणीसुतः स्मितपूर्वकं स्वबलान् आक्रमन्तं द्युमन्तं अष्टाभिः लौहबाणैः निर्बिभेद। चतुर्भिः अश्वान्, एकेन सारथिं, द्वाभ्यां धनुः पताकां च, अन्येन शिरः ताडितम्। गदः, सात्यकिः, साम्बः चान्ये च, सौभाधिपतेः सैन्यानि निजघ्नुः; सर्वे सौभसेनाः छिन्नग्रीवाः सागरे पतिताः। एवं यदवः शाल्वैश्च अन्योन्यं समरे वध्यमानाः, घोरं तुमुलं च युद्धं सप्तविंशतिदिनरात्रं प्रववृते। कृष्णः धर्मपुत्रस्य आमन्त्रणं प्राप्य इन्द्रप्रस्थं गतः; राजसूये सम्पन्ने शिशुपाले च निहते, कुरुवृद्धैः, ऋषिभिः, पृथा पाण्डुपुत्रैः च सह सन्दर्श्य, भीषणानि निमित्तानि दृष्ट्वा, द्वारकां प्रतस्थे। स उवाच—"मित्रैः सह आगतः अहम्; छेदिपक्षीयाः नृपाः निश्चित्य मम पुरीं समुपस्थिताः।" स्वजनवधं दृष्ट्वा, नगररक्षां सम्यक् व्यवस्थाय, केशवः दारुकं प्रति सौभं शाल्वं च प्रोवाच—"सारथे, शीघ्रं रथं मम शाल्वस्य समीपं नय; मा विषादय, एष सौभपतिः मायाविनां श्रेष्ठः।" एवं प्रोक्तः दारुकः रथमारुह्य निर्गतः; सर्वे, सुहृदः शत्रवः च, अर्जुनानुजं प्रविशन्तं ददृशुः। शाल्वः स्वबलानि नष्टानि दृष्ट्वा, कृष्णं समासाद्य, भीषणं शब्दं कृत्वा, भृशं शूलं रथिनं प्रति क्षिप्तवान्। तदस्त्रं दिवि दीप्तिमान् उल्केव दिशः प्रकाशयन्, शौरिणा शरशतैः विदारितम्। ततः षोडशभिः बाणैः शाल्वं विद्ध्वा, सौभं च गगनचारिणं शरवृष्ट्या ताडयामास, यथा सूर्यः करैः। शाल्वः शार्ङ्गधन्वनः कृष्णस्य वामभुजं ताडयत्, तस्य हस्तात् धनुः भग्नम्; अतीव अद्भुतं दृश्यते स्म। तदा साक्षिणां मध्ये महान् शब्दः अभवत्; सौभपतिः उच्चैः शब्दं कृत्वा जनार्दनं प्रति वचः प्रोवाच— "मूढ, त्वया कारणेन अस्माकं सुहृद्—मम स्वसुर्यः—सभायां निहतः, भार्या चापहृता, त्वया प्रमत्तेन। अद्य, तीक्ष्णैः बाणैः त्वां योऽसि आत्मानं अजीयमित्य manyase, यदि स्थातुम् अर्हसि, तदा अनागतपथं प्रेषयिष्यामि।" भगवानुवाच—"निष्फलं ते गर्ववचनं, मन्दबुद्धे; मृत्युं समीपस्थितं न पश्यसि। वीराः कर्मणि विक्रमे दर्शयन्ति, न शब्दबहुलेषु।" एवं उक्त्वा, भगवान् शाल्वं कोपसंरक्तः गदया उरसि ताडयामास; शाल्वः कम्पितः, रक्तं वमन्। गदा प्रतिहता, शाल्वः अन्तर्धानमगात्; किञ्चित्कालात्, कश्चन पुरुषः अच्युतं प्रति उपेत्य, नम्रः अश्रुपूर्णलोचनः वचः उवाच—"देवक्या प्रेषितः अस्मि।" "कृष्ण, कृष्ण, महाबाहो, तव पितरं त्वद्वत्सलम्, शाल्वः स्वसैन्यैः बद्ध्वा, पशुवद् नीतवान्।" एतद् दुःखदं श्रुत्वा, कृष्णः स्नेहवशात् मानुषभावं गतः, विषण्णः दयालुः च, सामान्यजनवद् उवाच— "कथं मम पितरं, बलवन्तं, उदासीनं रामं—देवदानवैरजितम्—शाल्वः, अल्पपुरुषः, हृतवान्? एवं दैवबलम्।" एवं गोविन्दस्य भाषमाणस्य, सौभपतिः समुपस्थितः, कृष्णं यथा वसुदेवः नीतः तथैव आनीय, वचनं प्रोवाच— "एष तव पिता, यस्य त्वं जगति जीवसि। तं तव पुरतः हनिष्यामि। यदि त्वं भगवान् असि, रक्षस्व, मूढ।" एवं कुत्सयन्, मायाविन् खड्गं गृहित्वा, अनकदुन्दुभेः शिरः छित्वा, गृहित्वा सौभगृहम् आकाशे प्रविवेश। तदा किञ्चित्कालं महात्मा स्वजनैः परिवृतः स्वभावस्नेहेन मोहितः अभवत्; किं तु शीघ्रं विज्ञाय—"एषा मायया शाल्वेन मायासंयोगात् कृतः असुरमोहः" इति। युद्धभूमौ प्रबुद्धः अच्युतः, न दूतं न पितुः शरीरं ददर्श; स्वप्नात् प्रबुद्ध इव, शत्रुं सौभे स्थितं, आकाशे तिष्ठन्तं, दृष्ट्वा। एवं केचन मुनयः कथयन्ति, राजर्षे; यदि तेषां वचनं विरुद्धं स्यात्, ते स्मृतिविहीनाः। कुतः शोकः, मोहः, स्नेहः, वा भयम्—अविद्याजन्यं—च, यत्र तव ज्ञानयोगविभूतिरेका, अविच्छिन्ना। यः तस्य पादसेवनया आत्मविद्याम् अवाप्य, अनादिकालीनं आत्ममोहं नाशयति, सः स्वं परमेश्वर्यं लभते; परमं प्राप्य, मोहः कथं स्पृशेत्? एवं शाल्वः शस्त्रवृष्ट्याः आक्रमन्, कृष्णः अक्षयवीर्यः बाणैः तं विद्ध्वा, कवचं, धनुः, किरीटं च विदार्य, शत्रोः सौभपुरं गदया विदारयामास। कृष्णगदया ताडितम् सौभं भग्नं, हस्तेन चूर्णीकृत्य, सहस्रधा जलं प्रविवेश। तद् त्यक्त्वा, शाल्वः गदां गृह्य, भूमौ स्थित्वा, शीघ्रं अच्युतं प्रति धावन्। शाल्वः गदया धावन्, कृष्णः तीक्ष्णेन पत्रिणा भुजं छित्त्वा, ततो दिव्यं चक्रं आदाय, कालान्तसूर्यसन्निभं, शाल्ववधाय, पूर्वाचलार्कवत् दीप्तमानम्। तेनैव चक्रेण, हरिः मायिनां नाथस्य शिरः, कुण्डलमुकुटमण्डितम्, छित्त्वा, यथा इन्द्रः वज्रेण वृत्रं निहन्ति स्म, तदा मनुष्येषु "हाहा" इति शब्दः अभवत्।