स्निग्धेन, श्रद्धालुना च भावेन, श्रीमद्भागवतस्य कथा आरम्भाय विधिपूर्वकं आयोजनं कथ्यते। सर्वप्रथमः, ज्योतिषाचार्यः आह्वयितव्यः, शुभकालस्य विषये सम्यक् पृच्छा कर्तव्या, यथा विवाहे सर्वसाधनानि यत्नेन संकल्प्यन्ते। नभस्, आश्विन, ऊर्ज, मार्गशीर्ष इत्येताः मासाः शुद्धाः शुभाः च, श्रवणारम्भाय मोक्षदाः श्रोतृभ्यः निर्दिष्टाः। अन्ये मासाः ब्राह्मणैः त्याज्याः, तान् सर्वथा परित्यज्य, अन्ये सहचराः नियुक्तव्याः, यथा यत्नशीलाः सन्ति। प्रत्येकस्थले यत्नेन संदेशः प्रेषणीयः—अत्र कथा भविष्यति, गृहस्थाः आगच्छन्तु। हरिकथाः, अच्युतस्य स्तुतयः च, केचन दूरस्थाः सन्ति; तत्र स्त्रियः, शूद्राः, अन्ये च—तेषां शिक्षायाः सुनिश्चितीकरणं कर्तव्यम्। प्रत्येकदेशे विरक्ताः वैष्णवाः यः कीर्तने उत्सुकः, तेषां प्रति पत्राणि प्रेषणीयानि, तेषां लेखनमपि विधानं। सात् रात्र्यः सत्त्वानां समागमः दुर्लभः, अत्र कथा अद्वितीयं, पूर्वानुभूतं रसं धारयिष्यति। ये श्रीमद्भागवतामृतपानाय उत्सुकाः, सर्वे शीघ्रं प्रेमभक्त्या आगच्छन्तु। यदि कदाचित् स्थानं न स्यात्, एकदिनं अपि, तथापि सर्वथा आगमनं सुनिश्चितं भवेत्; एकः क्षणः अपि अत्र दुर्लभः। एवं तेषां विनयेन व्यवस्था कर्तव्या; आगत्यागत्य सर्वेषां आवासः सम्यक् दातव्यः। तीर्थे, वने, गृहे वा, श्रवणं श्रेष्ठम्; यत्र भूमिः विस्तीर्णा, तत्र कथा यथायोग्यं कर्तव्या। शुद्धिकरणं, भूमेः मार्जनं, लेपनं, खनिजैः अलङ्करणं च कर्तव्यम्; गृहवस्तूनि कुटुम्बे कोणे स्थापनीयानि। पञ्चदिनानां अनन्तरं, पूर्वं प्रसारितानि आवरणानि यत्नेन शोधनं, तदनन्तरं उन्नतं मंडपं कर्तव्यम्, कदलीकाण्डैः शोभितम्। फलं, पुष्पं, पत्रं, छत्रं च, सर्वदिशासु ध्वजैः शोभायमानं, श्रीसमृद्ध्या दीप्तं मंडपं सज्जनीयम्। उपरि सप्तलोकाः विस्तारपूर्वकं चित्रयितव्या; तत्र विरक्ताः ब्राह्मणाः स्थापनीयाः, जागृताः च। प्रथमतः तेषां आसनानि क्रमशः विनियोजनीयानि; वक्त्रे दिव्यं विशेषं आसनं कर्तव्यम्। वक्ता उत्तरदिशं, श्रोता पूर्वदिशं पश्येत्; यदि वक्ता पूर्वदिशं पश्येत्, श्रोता उत्तरदिशं एव पश्येत्। विशेषतः, पूर्वदिशा पूज्यस्य पूजकस्य च मध्ये ज्ञेयम्; श्रोतृणां आगमनाय, स्थानकालविद्भिः एषा विधिः निर्दिष्टा। वक्ता विरक्तः वैष्णवः ब्राह्मणः, वेदशास्त्रशुद्धः, दृष्टान्तकुशलः, स्थिरः, सर्वकामविवर्जितः भवेत्। बहुधर्मभ्रान्ताः, स्त्रीसक्ताः, कूटरमतानुवर्तकाः, शुकशास्त्रपाठे वर्जनीयाः, विद्वांसः अपि। वक्त्रसमीपे, साहाय्याय, अन्यः तादृशः विद्वान् स्थापनीयः, संशयानां समाधानं, जनप्रबोधनं च यः कुर्यात्। वक्ता दिवसमारम्भे शिरः कर्तयित्वा, व्रतानुष्ठानाय, सूर्ये उदिते शुद्धिकरणं स्नानं च कुर्यात्। प्रतिदिनं, स्वसन्ध्यादिकं संक्षिप्त्य, यत्नेन, विघ्ननिवारणाय विघ्नेश्वरस्य पूजनं कुर्यात्। पितृभ्यः तर्पणं कृत्वा, शुद्धये प्रायश्चित्तं कुर्यात्; मण्डलं रचयित्वा, तत्र हरिं स्थापयेत्। कृष्णमन्त्रेण पूजाविधिं क्रमशः आचर्य, प्रदक्षिणं प्रणामं च कृत्वा, पूजान्ते स्तुतिं पठेत्। "हे करुणासिन्धो! संसारसागरमग्नं मां, कर्ममोहबद्धं, दीनं, भवसागरात् उद्धर।" ततः श्रीमद्भागवतस्य पूजनं विधिपूर्वकं, स्नेहेन, धूपदीपसहितं कर्तव्यम्। तदनन्तरं नारिकेलं धृत्वा, नमः कृत्वा, तस्मिन् समये हर्षपूर्णेन मनसा स्तुतिं पठेत्—"यः श्रीमद्भागवतं नाम शास्त्रं कृष्णः एव साक्षात् प्रकटितः। हे प्रभो! मोक्षार्थं त्वां स्वीकृतवान्।" "मम अभिलषितं सर्वं त्वया पूर्णं कृतम्। विघ्नरहितं कर्तव्यम्; अहं तव दासः, हे केशव।" इत्येवं विनयेन उक्त्वा, वक्तारं वस्त्राभरणैः अलङ्कृत्य, पूजायाः अनन्तरं स्तुतिं कृत्वा, "हे वराहरूप! जागृतः, सर्वशास्त्रविशारदः, अस्य कथायाः प्रकाशेन मम अज्ञानं नाशय।" अनन्तरं, स्वकल्याणाय, हर्षेण व्रतं स्वीकृत्य, सात् रात्र्यः शक्त्यानुसारं पालनीयाः। कथाविच्छेदाय पञ्च ब्राह्मणाः चयननीयाः, ते हरीः द्वादशाक्षरमन्त्रं जपेयुः। ब्राह्मणान्, वैष्णवान्, कीर्तनकर्तॄन् प्रणम्य, पूज्य, उपदेशं दत्वा, स्वं आसनं स्वीकरोतु। धनं, वस्तु, गृहं, पुत्रं च, सर्वं त्यक्त्वा, कथा एकाग्रचित्तः, शुद्धभावेन, परमफलम् आप्नोति। सूर्योदयात् आरभ्य, त्र्यर्धयामः पर्यन्तं, कथा धीमता, स्थिरया वाचा, यथाविधि पाठनीयम्। मध्याह्ने द्विघटिकायाम् विरामः कर्तव्यः, तदनन्तरं वैष्णवैः कीर्तनं कर्तव्यम्। शरीरनियन्त्रणाय, सुखदं लघु भोजनं कर्तव्यम्; कथाश्रवणार्थी हव्यं भोजनं एकवारं कुर्यात्। यदि समर्थः, सात् रात्र्यः उपवासं कृत्वा शृणुयात्; अथवा तक्रं वा क्षीरं पीत्वा सुखेन शृणुयात्। एवं, श्रीमद्भागवतकथायाः आरम्भे, विधिपूर्वकं, श्रद्धया, भक्त्या च, सर्वे सन्निहिता, सम्यक् आयोजनं कृत्वा, परमं फलम् आप्नुवन्ति।