रुक्मिण्याः पुत्रः दिव्यास्त्रैः सौभेश्वरस्य मायाजनितानि सर्वाणि मोहिनीविकल्पान् क्षणेनैव विनाशयामास, यथा सूर्यः रात्रेः तमः प्रबोधयति। स तु सुवर्णशल्यैर् आयसाग्रैः सुगन्धिभिः पञ्चविंशत्याऽशिभिः शाल्वसेनापतिं विव्याध। शाल्वं शतैः शरैः, तस्य सैनिकान् एकैकशरैः, तेषां नायकान् दशदशशरैः, रथान् त्रिभिः त्रिभिः शरैः विव्याध। महात्मनः प्रद्युम्नस्य तं अद्भुतं विक्रान्तं कर्म दृष्ट्वा सर्वे सैनिकाः, मित्रशत्रवः च, तं सम्मानितवन्तः। मायाजनितं तद् सौभं बहुरूपं एकरूपं च दृश्यते स्म, अदृश्यते स्म, शत्रूणां गम्यते स्म न। कदाचित् भूमौ, कदाचित् आकाशे, पर्वतशिखरेषु, कदाचित् जलमध्ये च, तद् सौभं दारुणावस्थायां दावानलचक्रवत् भ्रमति स्म। यत्र यत्र शाल्वः सौभं सेनया सह दृश्यते स्म, तत्र तत्र सात्वतश्रेष्ठाः शरान् विसृज्यन्ति स्म। अग्निसूर्यसमानैः, विषसर्पसदृशैः शरैः विद्धः शाल्वसेना मोहिता अभवत्, तैः अस्त्रैः प्रेरिता। शाल्वसेनायाः शस्त्रवर्षेण महान् पीडिताः वीराः वृष्णयः युद्धं न परित्यज्य, द्वौ लोकौ जयितुम् अभिप्रेत्य तस्थुः। शाल्वस्य मन्त्री द्युमान्, पूर्वं प्रद्युम्नं विजित्य, महागदया समीपं आगत्य तं ताडितवान्, महद् गर्जनं च कृतवान्। शत्रुनिग्रहणः प्रद्युम्नः, गदया वक्षः विदारितः, तस्य सारथिः धर्मात्मा दारुकपुत्रः तं रणभूमेः अपाकर्षत्। क्षणं चेतनां प्राप्त्वा कार्ष्णिः सारथये उवाच—"हा! सारथे, मम युद्धात् अपाकर्षणं किम् अनुचितं कृतम्!" यदुवंशे जातस्य युद्धात् परित्यागः कदापि न श्रुतः, केवलं सारथिः येन मनः नपुंसकम्, पापं च कृतम्। रामकेशवयोः समीपं युद्धात् निवृत्य गच्छन् किं वदामि? तत्र पृष्टः मम उत्तरं किम् युक्तं भविष्यति? नूनं भ्रातृणां पत्न्यः हास्यं कृत्वा वदिष्यन्ति—"कथा, कथा, तव भीरुत्वं, हे वीर, युद्धे किम् प्रसिद्धम्?" सारथिः उवाच—"भगवन्, धर्मं ज्ञात्वा अहं एतत् कृतवान्; सारथिः संकटे योद्धारं रक्षेत्, योद्धा च सारथिं रक्षेत्। एतद् ज्ञात्वा, भगवन्, त्वां युद्धात् अपाकर्षम्, शत्रुना गदया ताडितः चेतनारहितः अभवः।" एवं सप्तषष्टितमः अध्यायः समाप्तः—"शाल्वयुद्धवर्णनम्"—दशमे स्कन्धे द्वितीयभागे श्रीमद्भागवते महापुराणे परमहंसानां शास्त्रे। ततः शाल्वस्य सौभसहितस्य विनाशः श्रीभगवता। श्रीशुकः उवाच—तदा प्रद्युम्नः शुद्ध्यर्थं जलं स्पृष्ट्वा, धनुः गृहीत्वा, सारथये उवाच—"माम् द्युमानस्य वीरस्य समीपं नय।" रुक्मिण्याः पुत्रः स्मितं कृत्वा, द्युमानं स्वसैन्यं अभिगच्छन्तं, अष्टाभिः आयसशरैः निपातितवान्। चतुर्भिः अश्वान्, एकेन सारथिं, द्वाभ्यां धनुः पताकां च, अन्येन शिरः विव्याध। गदः, सात्यकिः, साम्बः, अन्ये च सौभेश्वरस्य सेनां हत्वा, सर्वे सौभसैन्याः कण्ठच्छेदिताः समुद्रे पतिताः। यदवः शाल्वाः च परस्परं हत्वा, युद्धं तीव्रं घोरं च सप्तविंशतिदिनरात्रं प्रवृत्तम्। केशवः धर्मपुत्रेण आमन्त्रितः इन्द्रप्रस्थं गतः; राजसूययज्ञे समाप्ते शिशुपालं हत्वा। कुरुवृद्धान्, ऋषीन्, पृथां पुत्रैः सह नमस्कृत्य, भीषणं लक्षणं दृष्ट्वा, द्वारकां गतः। उवाच—"अहं मित्रैः सह आगतः; चेदिसंयुक्ताः राजानः मम नगरीं आक्रमिष्यन्ति नूनम्।" स्वजनवधं दृष्ट्वा, नगररक्षां व्यवस्थित्य, केशवः दारुकाय सौभं शाल्वं च उक्तवान्—"सारथे, शीघ्रं रथं शाल्वस्य समीपं नय; मा बिभीषीः, सौभेश्वरः मायाविद् अस्ति।" एवं उक्त्वा दारुकः रथं आरोह्य निर्गतः; मित्रशत्रवः सर्वे अर्जुनस्य अनुजं प्रवेशन्तं दृष्टवन्तः। शाल्वः, सेनायाः विनाशे समीपे, कृष्णं दृष्ट्वा, युद्धे गर्जन् रथसारथिं प्रति शूलं प्रक्षिप्तवान्। तदस्त्रं, महाशिखासदृशं, दिशः प्रकाशयन्, शौरिणा शरैः शतधाऽविधारितम्। ततः शाल्वं षोडशशरैः, सौभं आकाशे गतं, तं विमानं शरवर्षेण विव्याध, यथा सूर्यः किरणैः। शाल्वः शौरिणः वामभुजं ताडितवान्, शार्ङ्गधनुः हस्तात् च भग्नम्; तद् अद्भुतं दृश्यते स्म। तद् दृश्यन्तेभ्यः जीवेषु महान् शब्दः अभवत्; सौभेश्वरः गर्जन् जनार्दनं प्रति वाचं उवाच—"मूढ, तव कृते, अस्माकं मित्रः, मम भगिनीपती, सभायां हतः, भार्या च हृतः, त्वया विहितम्।" "अद्य, तीक्ष्णशरैः, त्वां, योऽसि अजेयः इति मन्यसे, अनिवर्तनीयमार्गे प्रेषयिष्यामि, यदि मे सामीप्ये स्थितः।" श्रीभगवान् उवाच—"व्यर्थं वदसि, मूढ; मृत्युः समीपं न पश्यसि। वीराः कर्मणा वीर्यं दर्शयन्ति, न वाचाः बहुशः।" एवं उक्त्वा, भगवन् शाल्वं क्रोधेन गदया उग्रवेगेन वक्षसि ताडितवान्; शाल्वः कम्पितः, रुधिरं वमन्। गदा प्रत्याहता, शाल्वः अदृश्यः अभवत्; क्षणात्, एकः पुरुषः अच्युतं समीपं आगत्य, नमस्कृत्य, अश्रूणि मुक्त्वा, वाचं उवाच—"देवक्याः प्रेषितः अस्मि।" "कृष्ण, कृष्ण, महाबाहो, तव पितरं, यः त्वां स्नेहयति, शाल्वेन तस्य जनैः बद्ध्वा हृतः, पशुवत्।