एवं गिरिशेन उक्तः ‘एवं भवतु’ इति, तस्य आज्ञया मायया, यो नगरारिणां विजेता, लोहमयं दुर्गं सौभं नाम नगरं निर्मितं, शाल्वाय समर्पितम्। तं महादुर्जयं, कामदं, दुर्गमं यानं प्राप्य, शाल्वः, वृष्णिकृतद्वेषं स्मरन्, द्वारवत्यां प्रति प्रस्थितवान्। भरतश्रेष्ठ, स शाल्वः स्वेन महाबलेन नगरीं परिवृत्य, सर्वाणि नगरोपवनानि उद्यानानि च विदारयामास। द्वारस्य तोरणानि, प्रासादाः, वेदिकाः, रम्यवाटिकाः, उच्चशालाः च, सर्वाणि शस्त्रवृष्टिभिः ताडितानि। तत्र शिलाः, वृक्षाः, अशनयः, सर्पाः, कण्टकवृष्टयः च पतिताः, भीषणः च वातः समुत्पन्नः, दिशः रजसा आवृत्य। एवं कृष्णस्य पुरी सौभेन तीव्रतरं पीड्यमाना, हे नृप, न शान्तिम् अविन्दत्, यथा पृथिवी त्रिपुरारिभिः आक्रान्ता। तदा स्वजनान् क्लिश्यमानान् दृष्ट्वा, तेजस्वी वीरः प्रद्युम्नः रथं समारुह्य, ‘मा बिभीत’ इति उवाच। सत्यकि, चारुदेष्णः, साम्बः, अक्रूरः च तस्य अनुजः, हार्दिक्यः, भानुविन्दः, गदः, शुकः, शरणः च—एवं महेषवः, महारथाः, रथगणपतयः च, रथैः, गजैः, अश्वैः, पदातिभिः सुसज्जिताः निर्गताः। ततः शाल्वयादवयोः मध्ये देवानामिव दानवैः, भीषणः कम्पनः च युद्धः समारब्धः। रुक्मिणीसुतः दिव्यास्त्रैः, सौभपतिः मायिकविक्रमं क्षणेन नाशयामास, यथा सूर्यः रात्रेः तमः अपोहति। स शाल्वसेनापतिं पञ्चविंशत्याः सुवर्णदण्डायसशल्ययुक्तैः शरैः विव्याध। शतशरेण शाल्वम्, एकैकशरेण सैनिकान्, दशशरेण गणपतीन्, त्रिशरेण वाह्यान् च व्यधात्। तद् अद्भुतं प्रद्युम्नस्य महात्मनः कर्म दृष्ट्वा, सर्वे सैनिका मित्रारयः च तम् सम्मानयामासुः। मायया निर्मितं तत् सौभं अनेकधा, एकधा, दृश्यते च अदृश्यते च, शत्रूणां बोधातीतं बभूव। कदाचित् भूमौ, कदाचित् व्योम्नि, शिखरिषु, कदाचित् अप्सु च, तद् सौभं दुष्प्रापं ज्वलनचक्रवत् परिभ्रमति स्म। यत्र यत्र शाल्वः सौभेन स्वसेनया च दृश्यते, तत्र तत्र सात्वतश्रेष्ठाः शरान् मुमुचुः। ज्वलनसूर्यसदृशैः, विषसर्पसदृशैः शरैः ताडिता शाल्वसेना मोहिताः, तैः अस्त्रैः प्रचोदिता। शाल्वसेनया शस्त्रवृष्टिभिः महान् पीड्यमानाः, वीराः वृष्णयः युद्धभूमिं न जहुः, उभौ लोकौ जयितुम् उद्दिश्य स्थिताः। शाल्वस्य मन्त्री द्युमान्, पूर्वं प्रद्युम्नं निर्जित्य, गदया समुपेत्य तं ताडयामास, भीष्णं निनादं च कृतवान्। प्रद्युम्नः, रिपूनां दमनः, गदया वक्षसि विदारितः, रथेन रथिनां धर्मात्मना दारुकपुत्रेण युद्धात् अपनीयमानः। क्षणात् संज्ञाम् आप्त्वा, कार्ष्णिः स्वसारथिं प्रत्युवाच—‘हा, हे सारथे, युद्धात् माम् अनयित्वा त्वया अयुक्तं कृतम्!’ यदुकुले जातस्य युद्धभूमिं परित्यजतः कदापि न श्रुतम्—निःस्पृहस्य पापस्य सारथेः विना। किं वदिष्यामि राघवयोः रामकेशवयोः समीपे, युद्धात् पलायितः सन्? तत्र पृष्टः, किम् उत्तमं प्रत्युत्तरं दास्यामि? नूनं भ्रातॄणां पत्न्यः हास्यपूर्वं वदिष्यन्ति—‘कथमिव, कथमिव, तव भीरुत्वं रणाङ्गणे प्रकाशितम्?’ सारथिः उवाच—‘भगवन्, धर्मं विदित्वा मया एतत् कृतम्; सारथिः संकटे रथिनं रक्षेत्, रथी च सारथिम्। एतत् ज्ञात्वा, भगवन्, त्वां युद्धात् अपानयम्; त्वं शत्रुणा गदया ताडितः, मूर्च्छितः चासीत्।’ एवं श्रीमद्भागवते महापुराणे परमं पवित्रे, दशमे स्कन्धे, द्वितीये भागे, ‘शाल्वयुद्धवर्णनं’ नाम षट्सप्ततितमं अध्यायः समाप्तः। श्रीशुक उवाच—ततः प्रद्युम्नः, जलस्पर्शं कृत्वा, धनुष्पाणिः, सारथिं प्रति उवाच—‘माम् वीरं द्युमन्तम् अधिगमय।’ स रुक्मिणीसुतः स्मयमानः, स्वसेनां प्रतिपीड्यमानां द्युमन्तं, अष्टाभिः आयसैः शरैः निपातितवान्। चतुर्भिः अश्वान्, एकेन सारथिम्, द्वाभ्यां धनुः पताकां च, अन्येन शिरः ताडितवान्। गदः, सात्यकिः, साम्बः, अन्ये च सौभपतिसेनां निहत्य, सर्वे सौभिकाः छिन्नग्रीवाः समुद्रे पतिताः। एवं यदवः शाल्वाश्च परस्परं निघ्नन्तः, घोरं भीषणं च युद्धम् सप्तविंशति दिनरात्राणि प्रवृत्तम्। श्रीकृष्णः धर्मपुत्रेण आमन्त्रितः, इन्द्रप्रस्थं गतः; राजसूयसमाप्तौ, शिशुपाले निहते च, कुरुवृद्धान्, ऋषीन्, पृथां पाण्डुपुत्रान् च अभिवाद्य, उग्राणि निमित्तानि दृष्ट्वा, द्वारकाम् अगच्छत्। स उवाच—‘मया सह सुहृद्भिः आगतम्; चेदिसंघयुक्ताः नृपतयः मम पुरीं समुपेतुम् इच्छन्ति।’ स्वजनवधं दृष्ट्वा, नगररक्षां सम्यक् विधाय, केशवः दारुकं प्रति सौभं शाल्वं च संबद्ध्य उवाच—‘सारथे, शीघ्रं रथं शाल्वस्यान्तिकम् आनय; मा बिभीः, एष सौभाधिपः मायावी।’ एवं दारुकः रथं आरुह्य निर्गतः; सर्वे मित्रारयः च अर्जुनानुजं प्रविशन्तं दृष्टवन्तः। शाल्वः, स्वसेना विनष्टां दृष्ट्वा, युद्धे कृष्णस्य सारथिं प्रति भयंकरं शूलं निनादेन प्राक्षिपत्।