ततः पुण्यशीलाः सुतरां ऋत्विजो महर्षयः सानुगा ब्राह्मणविदः, ब्राह्मणक्षत्रविट्शूद्रराजानः समेता राजसूयमहोत्सवे समुपविविशुः। तत्र देवाः, महर्षयः, पितरः, भूतगणाः, लोकपालाश्च स्वैः पार्षदैः सहिताः सत्कृत्य अनुमत्य स्वधामानि प्रत्ययुः। राजर्षयः तु हरिदासस्य महतो राजसूयस्य महिमानं निरन्तरं स्तुवन्तः न तृप्तिम् अजनयन्, यथा मृत्युमान् अमृतपानं न तृप्यति। अनन्तरं धर्मराजः युधिष्ठिरः स्नेहपूर्वकं स्वबान्धवान् सखीन् स्वजनांश्चानुज्ञाप्य, सुदुःखेन श्रीकृष्णमपि सस्नेहमनुज्ञापयत्। तत्र प्रियजनानन्ददायकः भगवान् किञ्चित्कालं स्थित्वा, साम्बप्रमुखान् यदुवीरान् कुसस्थलीं प्रेषयामास। एवं धर्मपुत्रः राजा श्रीकृष्णकृपया दुरतिक्रम्यं कामसागरं तरित्वा क्लेशरहितः अभवत्। एकदा राजगृहे दुर्योधनः राजसूयमहात्म्यं श्रीकृष्णतेजश्च विलोक्य, तेन संतप्तचित्तः अभवत्। तत्र, यत्र राजर्षिदैत्यदेवधनानि स्रष्ट्रा नानाविधं विन्यस्तानि, तत्रैव भगवान् द्रौपदीसमीपे स्थितः, कुरुराजस्य हृदयं मोहवशेन पीडितम्। तत्र तदा माधुपतेः सहस्राणि रत्नमाल्यकुण्डलशोभितमुखानि, नीलकण्ठ्यः स्त्रीरत्नानि, मृदुलमणिपदनूपुरनिनादेन परिवृतानि, विराजमानानि। मायया निर्मिते सभामण्डपे धर्मपुत्रः सम्राट् स्वजनैः अनुयातः श्रीकृष्णेन च स्वदृष्ट्या निरीक्ष्यमाणः उपविश्य, सुवर्णसिंहासने देवेन्द्रवत् परमसमृद्ध्या विभूषितः सूतादिभिः स्तूयमानः आसीत्। तत्र दुर्योधनः स्वभ्रातृभिः परिवृतः, राजमुकुटमाल्यधारी, खड्गं हस्ते कृत्वा, कोपवशात् भूमौ न्यपतत्। तत्र भूमौ वस्त्रान्तं जलमिति मन्यमानः स्पृष्टवान्, तदसूके; जले तु स्थलमिति मूढधीः, मायया मोहितः। तं दृष्ट्वा भीमः, स्त्रियश्च अन्ये राजानश्च हसितवन्तः; धर्मराजः तान् वारयितुमिच्छन् अपि, श्रीकृष्णः तेषां हास्यं अनुमन्यत। दुर्योधनः लज्जया अवनीमवलोक्य, कोपेन संतप्तः, मौनं कृत्वा गजाहं प्रति निष्क्रामन्, सज्जनैः “हन्त” इति महान् शब्दः अभवत्; अजातशत्रुः मनसा खिन्नः, श्रीभगवान् तु पृथिवीभारन्यून्यर्थं मौनं स्थित्वा, विचित्रदृष्ट्या विलोकयामास। एवं हे राजन्, यद् त्वया पृष्टम्, तच्छठस्य सुयोधनस्य दुष्टकृत्यं राजसूयमहोत्सवे मया कथितम्। इति श्रीमद्भागवते महापुराणे पारमहंस्यां संहितायाम् दशमस्कन्धस्य द्वितीयभागे, “दुर्योधनदर्पभङ्गो नाम पंचसप्ततितमोऽध्यायः” समाप्तः। श्रीशुक उवाच—अथ किंचित् श्रीकृष्णस्य अन्यद् अद्भुतकर्म ते कथयामि, यथा लीला-अनङ्गः प्रभुः सौरभं हत्वा, सौभपतिं व्यनशयत्। शाल्वः शिशुपालस्य सखा, रुक्मिण्याः विवाहे आगतः, युद्धे यदुभिः, जरासंधादिभिश्च पराजितः। तत्र सर्वेषां नृपतिनां सन्निधौ प्रतिज्ञां कृतवान्—“यदून् पृथिवीं विहाय करिष्यामि, मे वीर्यं पश्यन्तु।” एवं मूढप्रतिज्ञः स राजा, प्रजापतेः प्रभोः पूजनार्थं एकवारं भस्मस्वीकृत्य, तं तुष्टाव। संवत्सरान्ते, कृपया सुलभः उमापतिः, तं शरणागतं शाल्वं वरं दातुमुपचक्रमे। तेन वरः वृत्तः—“यदूनां भयङ्करं, यत्रकुत्रापि गतिं, अमरदैत्यमानुषगन्धर्वसर्पराक्षसैः अभेद्यं वाहनं मे भवतु।” ततः गिरिशः “एवं स्यात्” इति उक्त्वा, मायया—पुरजिदा—निर्मितं लौहमयं सौभनामकं दुर्गं तस्मै दत्तवान्। तत् कामगं दुर्गं लब्ध्वा, शाल्वः, यदुवंशजनितद्वेषं स्मृत्वा, द्वारवत्यां प्रति प्रस्थातुम् आरब्धवान्। भरतश्रेष्ठ, शाल्वः महतीं सेनां समादाय द्वारवतीं परिवृत्य, सर्वाणि उपवनानि नगरान्तानि च विनाशयामास। द्वारपालप्रासादवातायनक्रीडाशालागृहाणि शस्त्रवृष्टिभिः पीडितानि। शिलास्तरूणि, अशनिपाताः, सर्पाः, शर्करावृष्टयः च पतन्ति स्म, तीव्रः वातः समुत्थाय, सर्वदिक् धूलिना आवृतः। एवं श्रीकृष्णस्य पुरी सौभेन भीषणतया कम्प्यमाना, न शान्तिम् अलभत, यथा त्रिपुरारिपीडिता पृथिवी। तदा स्वजनान् पीडितान् दृष्ट्वा, महावीर्यः प्रद्युम्नः रथमारुह्य, “माभैष्ट” इति श्वशुरान् श्वशुर्यः चाश्वासयामास। सत्की, चारुदेष्णः, साम्बः, अक्रूरः सानुजो, हार्दिक्यः, भानुविन्दः, गदः, शुकः, शरणश्च— अन्ये च महारथाः सेनापतयः, रथगजाश्वपदातिभिः सुसज्जिताः, युद्धाय निर्गता। तदा शाल्वयादवयोः, सुरासुरयुद्धोपमं, रोमाञ्चकरं महायुद्धमभवत्। प्रद्युम्नः रुक्मिणीसुतः, दिव्यास्त्रैः क्षणेनैव सौभेश्वरस्य मायाविनाशं सूर्यः तमो यथा नाशयामास। स शाल्वसेनापतिं पञ्चविंशत्याः सुवर्णपुङ्खलोहशिरःसन्धिविशिष्टैः शरैः विव्याध। शतशरेण शाल्वं, एकशरेण सैनिकान्, दशभिः शरैः सेनानायकोत्तमान्, त्रिभिः रथान् प्रत्ययोधयत्। तद् अद्भुतं महाकर्म प्रद्युम्नस्य महात्मनः दृष्ट्वा, सर्वे सैनिकाः स्वपक्ष्यपक्ष्ये च, तं पूजयामासुः। मायया निर्मितं तद् सौभं, अनेकरूपं एकरूपं च, दृश्यते अदृश्यते च, शत्रूणां गम्यगम्यं च नाभूत्। कदाचित् भूमौ, कदाचित् व्योम्नि, पर्वताग्रे, कदाचित् जले अपि, तद् सौभं भीष्णरूपेण, अग्निचक्रवत् परिभ्रमति स्म। यत्र शाल्वः सौभेन स्वसेनया च दृश्यते स्म, तत्रैव सात्वतपतयः शरवर्षं स्रष्टुम् आरब्धवन्तः। एवं श्रीमद्भागवते महापुराणे दशमस्कन्धस्य द्वितीयभागे, दुर्योधनदर्पभङ्गात् सौभयुद्धपर्यन्तं, श्रीकृष्णलीलामाहात्म्यं विस्तरेण समाख्यातम्।