राजा युधिष्ठिरः सुवर्णमालाभिः सुशोभितं, उत्तमैः अश्वैः युक्तं रथं आरुह्य, स्वपत्नीभिः सहितः, यज्ञपतिं यथा कर्मसु शोभमानं, तद्वद् शोभमानः प्रादृश्यत। ततः स्नानान्ते, पत्नीसहितः राजा, पावनैः ऋत्विग्भिः सह, गङ्गायां सह श्रीकृष्णेन स्नापितः। दिव्यदुन्दुभयः मानुषदुन्दुभिभिः सह निनदन्ति स्म; देवाः, ऋषयः, पितरः, मनुष्याश्च पुष्पवृष्टिं चक्रुः। तत्र सर्वे पुरुषाः, सर्ववर्णाश्रमिणः, स्नानं कृतवन्तः; महापातकिनः अपि तत्क्षणादेव मलात् विमुक्ताः अभवन्। ततः राजा, उत्तमवस्त्रपरिधानः, विभूषणैः भूषितः, ऋत्विजः, विप्रान्, मुनीन् वस्त्राभरणैः सत्कारं चकार। स च नित्यं नारायणपरायणः, बान्धवान्, ज्ञातीन्, राजानः, सुहृदः, अन्यांश्च पुनः पुनः सत्कृत्य पूजयामास। सर्वे जनाः दिव्यतेजसा दीप्ताः, मणिकुण्डलैः, हारैः, पगोटकैः, उत्तमाम्बरैः, रत्नमालाभिः भूषिताः; स्त्रियश्च युग्मकुण्डलैः, कङ्कणगणैः, सुवर्णमेखलाभिः, सुन्दरमुख्यः शोभमानाः। ततः पुण्यशीलाः ऋत्विजः, मुनयः, ब्राह्मणशास्त्रविदः, ब्राह्मणक्षत्रविट्शूद्रराजानः च समागताः। देवाः, ऋषयः, पितरः, भूतगणाः, लोकपालाः च स्वपार्षदैः सहिताः सत्कृत्य स्वस्थानं प्रतिनिवृत्ताः। राजर्षयः हरिदासस्य महतो राजसूयस्य स्तुत्यां न तृप्तिम् अजनयन्, यथा मृत्युमान् अमृतपानस्य। ततः धर्मपुत्रः राजा स्नेहेन बान्धवान्, सुहृदः, ज्ञातीन् विसृष्टवान्; श्रीकृष्णं प्रति अपि स्नेहवशात् विरहदुःखेन विसृज्य कष्टेन। श्रीभगवान् प्रियजनानां प्रमोदनः, किञ्चित्कालं तत्र स्थित्वा, साम्बादीन् यादववीरान् कुशस्थलीं प्रेषयित्वा, स्वयम् अवस्थितः। एवं धर्मपुत्रः राजा, श्रीकृष्णसाहाय्येन, दुष्प्रापं स्वाभिलषितसागरं तीर्त्वा, क्लेशरहितः अभवत्। एकदा राजभवने, दुर्योधनः तं महोत्सववैभवं दृष्ट्वा, राजसूयस्य श्रीकृष्णस्य च महिम्ना संतप्तचित्तः अभवत्। तत्र, यत्र राजर्षिदैत्यदेवधनं स्रष्ट्राविन्यस्तं विभाति स्म, तत्र द्रौपदीसमीपे स्थितं हरिं दृष्ट्वा, कुरुराजस्य हृदयं मोहग्रस्तं संतप्तं चाभवत्। तत्र तदा माधुपतेः सहस्रं पत्न्यः, स्थूलश्रोण्यः, मृदुलनूपुरध्वनिभिः, रक्तहारकुण्डलाभिः, सुकेशपाशैः शोभितं मुखं परितः स्थिताः। मायया निर्मिते सभागृहे धर्मसुतः सम्राट्, बान्धवभृत्यवृतः, कृष्णेन च साक्षात् निरीक्ष्यमाणः, उपविष्टः। सुवर्णसिंहासने, इन्द्रवत् परमसमृद्धियुक्तः, सूतादिभिः स्तूयमानः आसीत्। तत्र दुर्योधनः, स्वभ्रातृभिः परिवृतः, मुकुटमालाधारी, खड्गहस्तः, रोषेण भूमौ निक्षिप्य, उपविष्टः। स भूमौ वस्त्रसीमानम् आपः इति मन्यमानः, शुष्कमिति न जानाति स्म; जलमपि स्थलं इति भ्रमितः, मायया मोहितः अभवत्। एवं दृष्ट्वा भीमः, स्त्रियः, अन्ये राजानः च तम् उपहसन्ति स्म; राजा तु तान् निग्रहितुम् इच्छन्, श्रीकृष्णः तेषां हासं अनुमेने। लज्जितः, अधोमुखः, कोपात् दग्धः, मौनं गत्वा गजाहं प्रति प्रस्थितः; साधूनां मध्ये 'हन्त' इति महाशब्दः अभवत्; अजातशत्रुः चित्तविक्षिप्तः अभवत्; श्रीभगवान् तु पृथ्वीभारनिरसनाय मौनं स्थित्वा, विचित्रदृष्ट्या सर्वं पश्यन् स्थितः। एवं हे राजन्, यत् त्वया पृष्टं, महराजसूये सुयोधनस्य दुष्टकृत्यम् आख्यातम्। इति श्रीमद्भागवते महापुराणे परमंहंस्यां दशमस्कन्धे द्वितीयभागे दुर्योधनगर्वनाशनं नाम पंचसप्ततितमोऽध्यायः। श्रीशुक उवाच—शाल्वयादवयुद्धं कथयामि, हे राजन्, श्रीकृष्णस्य अन्यदद्भुतं कर्म शृणु, यथा स लीला-विग्रहहीनः स सौभपतिं निहन्ति स्म। शाल्वः शिशुपालमित्रः, रुक्मिण्याः विवाहे आगतः, यदुभिः युद्धे पराजितः, यथा जरासन्धादयः अपि। स सर्वेषां राज्ञां पुरतः प्रतिज्ञां कृतवान्—'यदून् पृथिवीं विहीनान् करिष्यामि—मे वीर्यम् पश्यन्तु।' एवं मूढव्रतं कृत्वा, स राजा, सृष्टिकर्तारं प्रभुं, एकवारमिव मृद्भक्षणेन पूजयामास। संवत्सरान्ते, करुणासिन्धुः, उमापतिः, तं शरणागतं वरं दातुं सुलभः, तुष्टः। स च वरं वव्रे—'यदूनां भीषणं, यत्रकुत्रापि गन्तुं समर्थं, अमरदैत्यमानुषगन्धर्वसर्पराक्षसैः अजय्यं यानं।' 'एवं भवतु' इति गिरिशः उक्त्वा, तस्य आदेशेन मायासुरः, पुरद्विषां विजयी, लौहमयं सौभं नाम नगरं निर्माय, शाल्वाय दत्तवान्। तं कामगं दुर्जयं दुर्गमं यानं प्राप्य, शाल्वः, यदुभिः कृतद्वेषं अनुस्मरन्, द्वारवतीं प्रति प्रस्थितः। भरतश्रेष्ठ, शाल्वः स्वमहत्सेनया नगरं वेष्टयित्वा, उपवनानि उद्यानानि च विनाशयामास। द्वारशिखराणि, प्रासादाः, वेश्मानि, रम्यप्रांगणानि, उच्चशालाः—सर्वाणि शस्त्रवृष्टिभिः पीडितानि। शिलाः, वृक्षाः, अशनयः, सर्पाः, पाषाणवृष्टयः च पतन्त्यः, प्रचण्डः वातः उत्पन्नः, दिशः रजसा आवृत्य स्थितः। एवं कृष्णस्य पुरी सौभेन अतिवेगेन पीड्यमाना, न शमं लेभे, यथा त्रिपुरारिपीडितेव पृथ्वी। स्वजनान् क्लेशितान् दृष्ट्वा, वीर्यवान् प्रद्युम्नः रथं आरुह्य, 'मा भैष्ट' इति उवाच। सात्यकि, चारुदेष्ण, साम्ब, अक्रूरः भ्रात्रा सह, हार्दिक्य, भानुविन्द, गद, शुक, शरणश्च—एते चान्ये, महाधन्विनः, सेनापतयः, रथगजाश्वपदातिभिः सुसज्जिताः, बहिः निर्गता। ततो घोरः रोमाञ्चकारकः संग्रामः शाल्वयादवयोः अभवत्, यथा सुरासुरयुद्धम्।