पूर्वं यथा अयोध्यावासिनः रामेणैक्यं प्राप्ताः, तथा एव तदनन्तरं कृष्णेन अपि ते गोलोकं नीताः, यं योगिनाम् अपि दुर्गमम्। तस्मिन्नेव लोके, यत्र न सूर्यः, न चन्द्रमाः, नापि सिद्धगणाः गच्छन्ति, श्रवणमात्रेणैव भागवतस्य महात्म्यं श्रुत्वा ते समागताः। अत्र एव वयं घोषयामः—यः तेजस्वी फलसमूहः सप्ताहयागैः कथासु लभ्यते, तदपि तेषां न समं यः श्रीगोकर्णकथास्य अक्षरमृतं श्रोत्रैः पीत्वा, गर्भस्थाः अपि पुनर्जन्म न प्राप्नुवन्ति। वायुभक्षणेन, जलपानैः, पत्रभोजनैः, शरीरं शोषयद्भिः तपोभिः, दीर्घकालार्जितैः घोरैः योगाभ्यासैः च, न तद्वस्तु प्राप्यते यत् सप्ताहश्रवणेन लभ्यते। महान् ऋषिः शाण्डिल्यः अपि, मुनिश्रेष्ठः, चित्रकूटे स्थितः, ब्रह्मानन्देन निमग्नः, एतदाख्यानं सततम् आवर्तयति। एषा कथा परमपवित्रा; एकवारं श्रवणमात्रेण पापकुलं विनश्यति। श्राद्धकाले अस्य पाठेन पितरः तृप्तिम् आप्नुवन्ति; नित्यपाठेन मोक्षं लभते, पुनर्जन्म न भवति। श्रीमद्भागवतस्य माहात्म्ये षष्ठोऽध्यायः आरभ्यते—सप्ताहश्रवणविधिप्रकरणम्। कुमाराः ऊचुः—अधुना वयं सप्ताहश्रवणस्य विधिं व्याख्यास्यामः। स्मर्यते, अस्य यज्ञस्य सम्पादनं साधारणतः बन्धुभिः धनैः च सह क्रियते। तत्र ज्योतिषिं आहूय, शुभमुहूर्तं परिशील्य, विवाहवत् सम्पूर्णोपस्कराणि व्यवस्थितानि कर्तव्यानि। नभस्, आश्विन, ऊर्ज, मार्गशीर्षमासाः शुद्धाः, शुभाः, श्रवणारम्भाय योग्याः; एते मासाः श्रोतृणां मोक्षलक्षणाः। अन्ये मासाः ब्राह्मणैः वर्जनीयाः; ताञ् सर्वथा परित्यज्य, अन्ये बन्धवः नियुक्तव्याः, ये च उद्योगिनः स्युः। सर्वेषु प्रदेशेषु प्रयत्नेन सन्देशः प्रेष्यः—अत्र भागवतकथा भविष्यति, गृहीणां आगमनं कर्तव्यम्। केचन हरिकथाः अच्युतस्य स्तुतयः च दूरस्थाः; स्त्रियः, शूद्राः, अन्ये च—तेषां शिक्षायाः यत्नः करणीयः। प्रदेशे प्रदेशे ये वैष्णववैराग्ययुक्ताः कीर्तनकाङ्क्षिणः, तेषां प्रति पत्राणि प्रेषणीयानि, तेषां लेखनं विधीयते। साधूनां संगमः सप्तरात्रं भविष्यति, यः अतीव दुर्लभः; अत्र च कथा अद्वितीयरसयुक्ता स्यात्। ये भागवतामृतपानलालसाः, शीघ्रं प्रेम्णा आगन्तव्यम्। यदि कदाचित् स्थानस्य अभावः स्यात्, एकस्मिन्नेव दिने, तथापि सर्वथा आगमः सुनिश्चितः करणीयः; कण्टकमपि क्षणमत्र अतीव दुर्लभम्। एवं तेषां व्यवस्थाः विनयेन कर्तव्याः; आगतानां सर्वेषां वासस्थानं कल्पनीयम्। तीर्थे, वने, गृहे वा, श्रवणं पूज्यते; यत्र पृथिवी विस्तीर्णा, तत्रैव कथा योग्यं स्थलं। शुद्ध्यर्थं भूमेः मार्जनं, लेपनं, रत्नैः अलङ्करणं च कर्तव्यम्; गृहोपकरणानि एकस्मिन् पार्श्वे स्थापनीयानि। पञ्चमे दिने पूर्वविस्तीर्णानि वस्त्राणि सम्यक् शुद्धानि कर्तव्यानि; उन्नतः मण्डपः कर्तव्यः, कदलीस्तम्भैः शोभितः। फलेन, पुष्पैः, पत्रैः, छत्रेण च शोभितः स्यात्; सर्वदिक् पताकाभिः विराजितः, विपुलधनसमृद्धः। उपरि सप्त लोकाः विस्तारतः चित्रिताः स्युः; तत्र त्यागिनः ब्राह्मणाः उपवेश्यन्ते, जागृताः च। प्रथमं तेषां आसनानि सम्यक् विन्यस्यन्ते; वक्त्रुं प्रति दिव्यम् आसनं विशेषतः स्थापनीयम्। वक्ता उत्तरदिशं प्रति उपवेशयेत्, श्रोता पूर्वदिशं प्रति; अथवा वक्ता पूर्वदिशं, श्रोता उत्तरदिशं प्रति स्यात्। अन्यथा, पूर्वदिक् उपास्योपासकयोः मध्ये विज्ञेया; श्रोतृणां आगमाय, एषा स्थानकालविशारदैः निर्दिष्टा। वक्ता विरक्तवैष्णवब्राह्मणः स्यात्, वेदशास्त्रविशुद्धः, दृष्टान्तकुशलः, स्थिरः, सर्वकामविवर्जितः। ये बहुमतग्रथितचेतसः, स्त्रीषु आसक्ताः, पाखण्डमतप्रवर्तकाः, शुकशास्त्रपारायणाय वर्जनीयाः—even यदि ते विद्वांसः स्युः। वक्तुः पार्श्वे सहाय्याय अन्यः तादृशः पण्डितः स्थापनीयः, संशयान् विमोचयन्, जनानां बोधने रतः। वक्ता प्रतिदिनं प्रभाते मुण्डनं कृत्वा, स्नानशौचादिकं सम्यक् आचरन्, संकल्पार्थं आचरिष्यति। प्रतिदिनं स्वसन्ध्यादिकं संक्षिप्य सम्यक् कृत्वा, विघ्ननिवारणाय विघ्नेश्वरपूजनं करिष्यति। पितृभ्यः तर्पणं कृत्वा, शुद्ध्यर्थं प्रायश्चित्तं चरेत्; मण्डलं रचयित्वा, तत्र हरिं स्थापयेत्। कृष्णमन्त्रेण पूजनं विधिना कुर्यात्; प्रदक्षिणं प्रणिपातं च कृत्वा, स्तोत्रं पठेत्। "हे करुणासिन्धो! संसारसागरे मग्नं मां, कर्ममोहबन्धनयुक्तं, दुःखितं, भवसागरात् उद्धर," इति प्रार्थयेत्। ततो भागवतपूजनं विधिवत् स्नेहेन, धूपदीपैः सहितं, सम्यक् आचर्येत। अनन्तरं नारिकेलं गृहीत्वा, नमस्कारं कृत्वा, हृष्टमानसः स्तोत्रं पठेत्। "एष भागवतशास्त्रं साक्षात् कृष्ण एव दृश्यते; हे प्रभो, भवसागरमुक्तये त्वां स्वीकृतवानस्मि। मम मनोऽभिलाषः त्वया पूर्णः; विघ्नरहितं कार्यं भवतु; अहं तव दासः, हे केशव।" इति विनयं प्रदर्श्य, वक्तारं वस्त्रालङ्कारैः पूजयेत्; पूजनानन्तरं स्तोत्रेण संपूजयेत्—"हे वराहरूप! सर्वशास्त्रविशारद! अस्य आख्यानस्य प्रकाशनेन मम अज्ञानं नाशय।" एवं कृत्वा, स्वकल्याणाय हृष्टचित्तः व्रतम् आहरति, सप्तरात्रं यथाशक्ति पालनीयम्।