सहदेवः, श्रीकृष्णस्य महत्त्वं ज्ञात्वा, सभायां उवाच—“अतः परमं सम्मानं महाकृष्णाय दातव्यं। तेन सर्वेषां जीवात्मनां च आत्मनः च सम्मानः साध्यते।” यः कृष्णः सर्वभूतात्मा, अन्यं न पश्यति, शान्तः पूर्णः च, तं यः अनन्तं फलम् इच्छति, तेन सम्मानः कर्तव्यः। इत्येवम् उक्त्वा सहदेवः मौनं अष्टभूत्। तस्य वचनं श्रुत्वा, सर्वे श्रेष्ठपुरुषाः तं प्रशशंसुः—“साधु! साधु!” इति। ब्राह्मणस्य वचनं श्रुत्वा, सभाजनानां हृदयम् अवगम्य, राजा हर्षितः, स्नेहवशात्, हृषीकेशं सम्मानितवान्। कृष्णस्य चरणामृतं स्वपत्नीभिः, भ्रातृभिः, मन्त्रिभिः, कुटुम्बजनैः सह आनन्देन शिरसि धारयामास। तं पीतवस्त्रैः, रत्नाभरणैः च पूजयित्वा, अश्रुपूर्णनयनः, सन्दर्शनं सहनं न शशाक। एवं तं सम्मानितं दृष्ट्वा, सर्वजनाः अञ्जलिं कृत्वा, प्रणम्य, “जय! नमः!” इति उच्चैर् अक्रन्दन्, पुष्पवर्षः अपि अभवत्। तत्र, दमघोषपुत्रः, कृष्णगुणगौरवं श्रुत्वा, क्रुद्धः, उत्तिष्ठन्, बाहू प्रसार्य, निर्भयः, सभायां कटुवचनानि उवाच, तानि भगवतः समक्षं प्रकाशयामास। सत्यवतीशास्त्रं वदति—“भगवान् कालः, दुस्तरः।” किन्तु वृद्धानां बुद्धिः अपि कदाचित् बालस्य वचनैः मोहितुं शक्यते। “त्वं श्रेष्ठः मूल्यनिर्णये, बालवाक्यैः न प्रमादितव्यः। सर्वे सभापतयः कृष्णस्य सम्मानं अनुमोदितवन्तः।” ये तपः, ज्ञानं, व्रतानि पालयन्ति, ज्ञानैः मलानां नाशनं कुर्वन्ति, ब्रह्मनिष्ठाः, लोकपालैः अपि पूज्याः, ते परमर्षयः। “सभापतिभ्यः अपि श्रेष्ठः, गोपः कुलकलङ्कः, कथं पूजायाः पात्रं? यथा काकः नैव हविर् अर्हति। जातिवर्णकुलविहीनः, सर्वधर्मात् अपवर्जितः, स्वेच्छया आचरन्, गुणरहितः, कथं पूजायाः पात्रं?” ययातिना शप्तः, सत्पुरुषैः त्यक्तः, मद्यप्रियः—कथं पूजायाः पात्रं? ब्राह्मर्षिभिः सेवितभूमिं त्यक्त्वा, ब्राह्मतेजः वर्जयित्वा, समुद्रं आश्रित्य, जनान् उपद्रवयन्ति, चौरवत्। एवं अशुभानि वचनानि उवाच, भाग्यं नष्टम्। भगवन् सिंहः यथा शृगालस्य गर्जनं शृणोति, तद्वत् उत्तरं न दत्तवान्। भगवतः निन्दां असह्यां शृण्वन्तः, सभासदः कर्णौ पिधाय, सभां त्यक्त्वा, क्रुद्धाः चेदिराजं शशप्तुः। यः भगवतः वा भक्तानां वा निन्दां शृण्वन्, तत्र न त्यजति, स धर्मात् पतति, यद्यपि पूर्वं पुण्यवान् आसीत्। ततः पाण्डवपुत्राः, मत्स्य, केकय, सृञ्जयराजभिः सह, क्रुद्धाः, शस्त्राणि गृहीत्वा, शिशुपालवधाय उद्युक्ताः। तदा, हे भारत, चेदिराजः, निर्विकल्पः, खड्गं कवचं च गृहीत्वा, कृष्णपक्षीयान् राज्ञः सभायाम् उपालपत्। तस्मिन् क्षणे, भगवान् स्वयम् उत्थाय, स्वपक्षीयान् निगृह्य, क्रोधेन, चक्रेण, पतितस्य शत्रोः शिरः छित्त्वा। शिशुपाले हते, महान् कलकलः अभवत्। तस्य अनुचरराजानः, जीवितरक्षणाय, दिशः दिशः पलायन्ते। चेदिराजस्य शरीरात् तेजः उत्पन्नम्, वासुदेवं प्रविष्टम्, सर्वे जनाः पश्यन्तः, यथा उल्का आकाशात् भूमौ पतति। त्रिजन्मार्जितवैरानलेन मनः संध्याय, तं एव आत्मानं सम्पद्य, हि मनः कारणं भवति जन्मस्य। राज्ञः यज्ञसमाप्तौ, यथाविधि, ऋत्विजः, सहायकान्, सर्वान् अपि, दत्तैः दानैः, सम्यक् सम्मानितवान्, समाप्य स्नानं चकार। यज्ञसमाप्ते, योगेश्वरः कृष्णः, मित्राणां प्रार्थनया, मासान् किञ्चित् तत्र स्थितवान्। ततः, राज्ञः अनिच्छायाम् अपि, देवकीपुत्रः, स्वपत्नीभिः, मन्त्रिभिः, स्वपुरीं प्रत्यागच्छत्। एवं द्वयोः वैकुण्ठवासिनोः, ब्राह्मणशापात् पुनः पुनः जन्मकथां विस्तरेण उवाच। राजसूययज्ञसमाप्ते, युधिष्ठिरः ब्राह्मणक्षत्रियसभायाम्, इन्द्रवत्, स्नातः, दीप्तिमान् अभवत्। सर्वे देवाः, मनुष्याः, सिद्धाः, राज्ञा सम्मानिताः, हर्षेण, स्वस्थानानि गताः, कृष्णं यज्ञं च स्तुवन्तः। दुर्योधनं विना, यः पापात्मा, कलिरूपः कुरुषु, पाण्डुपुत्रस्य महद् ऐश्वर्यं दृष्ट्वा, असह्यं मनसि कृतवान्। यः विष्णोः कर्माणि, शिशुपालवधं, मोक्षं, महायज्ञं च पठति, स सर्वपापात् विमुक्तः भवति। एवं चतुश्चत्वारिंशद् अध्यायः, “शिशुपालवधः” नाम, द्वितीयभागे दशमे स्कन्धे श्रीमद्भागवतमहापुराणे, परमहंसशास्त्रे, समाप्तः। राजा उवाच—“हे ब्राह्मण, अजातशत्रोः राजसूयमहायज्ञं दृष्ट्वा, सर्वे राजानः, देवाः, मनुष्याः च, हर्षिताः अभवन्। दुर्योधनं विना, सर्वे राजाः, ऋषयः, देवाः च हर्षिताः। एतत् श्रुतम्—किम् कारणम्?” श्रीबादरायणिः उवाच—“महान् पूर्वजस्य राजसूययज्ञे, स्नेहबद्धाः बन्धवः, विविधेषु सेवासु संलग्नाः। भीमः पाकशालायाः अध्यक्षः, सुयोधनः कोशाध्यक्षः, सहदेवः पूजायाः व्यवस्थापकः, नकुलः सामग्रीप्राप्तौ नियुक्तः। अर्जुनः वृद्धसेवायाम्, कृष्णः पादप्रक्षालनायाम्, द्रुपदकन्या भोजनवितरणे, कर्णः दानवितरणे नियुक्तः। युयुधानः, विकर्णः, हार्दिक्यः, विदुरः, बाह्लिकपुत्राः, भूः, सन्तर्दनः च, सर्वे विविधेषु कार्येषु नियुक्ताः। एवं, महायज्ञे, सर्वे नियुक्ताः, राजानां तुष्ट्यर्थं, कर्माणि अकुर्वन्।