पुरातनकाले यथा वरुणस्य यज्ञे सर्वाणि याज्ञिकोपकरणानि सुवर्णमयानि सञ्जातानि, तथा तत्र तस्मिन्राजसूये सर्वाण्युपकरणानि सुवर्णमयानि सञ्जातानि। तत्र इन्द्रादयः लोकपालाः ब्रह्मणा च शिवेन सह समागताः। तेषां सहित्येन सिद्धाः, गन्धर्वाः, विद्याधराः, महोरगाः, महर्षयः, यक्षाः, राक्षसाः, पक्षिणः, किन्नराः, चारणाश्च स्वैः गणैः सह समागताः। राजानः स्वैः पत्नीभिः सहिताः पाण्डुपुत्रस्य राजसूयमखं प्रति आहूताः समुपाजग्मुः। ते सर्वे विस्मिताः सन्तः, कृष्णपरायणस्य राज्ञः एषा महती प्रतिष्ठा युक्ता इति मन्यन्ते स्म। तत्र दिव्यतेजसः ऋत्विजः यथावत्, यथा देवैः प्रचेतसे कृतं, तथा महात्मनः राज्ञः राजसूयमखं सम्यक् अयजन्त। तस्मिन्यज्ञदिने भूमिपतिः सम्यक् चित्तेन, सम्यगुपस्थितैः स्वभाग्यवद्भिः ऋत्विजः सभासदश्च यथार्हं पूजयामास। तदा सभासदः, कोऽत्र सर्वोत्तममानार्हः इति निर्णेतुम्, एकमतिं न प्राप्नुवन्तः, चिन्तयन्तः स्थिताः। तदा सहदेवः अब्रवीत्—"अच्युतः स आत्मा सर्वदेवतास्वरूपः, सर्वलोककालधनादिसम्पूर्णः, स एव सर्वोत्तममानार्हः। स एव अस्य विश्वस्य आत्मा, यज्ञा अपि तस्मिन् प्रतिष्ठिताः; होत्राणि, मन्त्राः, सांख्यं योगश्च सर्वे तमेव लक्ष्यीकुर्वन्ति। स एवैकः अद्वितीयः, स्वशक्त्या अजः लोकान् सृजति, पालयति, संहरति च। स एव निरीक्षते, अत्र विविधाः क्रियाः तेनैव सम्पद्यन्ते; धर्मलक्षणं परमश्रेयः च तस्मादेव उत्पद्यते। तस्मात्, भगवतः कृष्णस्य महात्मनः सर्वोत्तममानः क्रियताम्; तेन सर्वभूतानां स्वस्य च पूजनं सम्पद्यते।" "योऽयं सर्वभूतात्मा, निरपेक्षः, शान्तः, पूर्णः, स एव अनन्तदानफलकामिना पूजनीयः।" इति उक्त्वा सहदेवः, कृष्णस्य महिमानं जानन्, मौनं उपागमत्। तं श्रुत्वा सर्वे पुरुषश्रेष्ठाः सादरं ‘साधु साधु’ इति प्रशशंसुः। ततः ब्राह्मणस्य वचनं श्रुत्वा, सभासदां च अन्तःकरणं विज्ञाय, राजा हृषीकं प्रेम्णा सन्तुष्टः सपरितोषं पूजयामास। स तु कृष्णपादोदकं शुद्धं जलं स्वपत्नीभिः भ्रातृभिः मन्त्रिभिः बान्धवैश्च सह शिरसि समादाय हर्षेण पूजयामास। तं पीताम्बरैः सुवर्णाभरणैश्च सम्यक् सत्कृत्य, अश्रुपूर्णलोचनः, तं निरीक्षितुं न शशाक। एवं पूजिते भगवति, सर्वे जनाः कृताञ्जलयः प्रणम्य ‘जय! नमः!’ इति उच्चैः शंसन्तः, पुष्पवृष्टिं च कृतवन्तः। तदा दामघोषपुत्रः शिशुपालः कृष्णस्य गुणगानं श्रुत्वा कोपाविष्टः, उपविष्टात् उत्तस्थौ, बाहू प्रसार्य, निर्भयः, कठोरवचनानि सभायै भगवान्तं प्रति घोषयामास। सत्यवतीसंप्रदायो वेदः वदति—"भगवान् कालः दुस्तरः" इति; तत्रापि वृद्धानां बुद्धिः कदाचित् बालस्य वाक्यैः मोदिता भवति। "यूयं हि सर्वे गुणवित् श्रेष्ठाः, बालवाक्यैः न प्रमाद्यत; सर्वेऽपि सभासदः कृष्णं पूज्यतमं मन्यन्ते। ये तपः, ज्ञानं, व्रतं चाचरन्ति, येषां पापं ज्ञानाग्निना दग्धम्, ये ब्रह्मनिष्ठाः परमर्षयः, ये लोकपालैः अपि पूज्यन्ते—" "एवं भवन्ति चेद्यदि, गोपः कुलपांसनः कथं पूजार्हः? यथा काकः हविर्नार्हति। न जात्या, न वर्णेन, न कुलधर्मेण, न सदाचारैः, न पुण्यैः; स्वेच्छया विचरन्, निर्गुणः, स कथं पूजार्हः? ययातिना शप्ताः, सत्पुरुषैः परित्यक्ताः, सदा मद्यसेविनः, ते कथं पूजार्हाः? ब्राह्मर्षिभिः सेव्यमानान् देशान् परित्यज्य, ब्राह्मतेजः विहीनाः, समुद्रं दुस्तरं शरणं गताः, ते चौरवत् प्रजाः विहरन्ति।" एवं शुभनिन्दावचनानि बहूनि उक्त्वा, स्वभाग्यं नष्टम्, भगवान् सिंह इव शृगालरवम् उपश्रुत्य, प्रत्युत्तरं न दत्तवान्। तदा भगवतो दुर्वाच्यं श्रुत्वा, सभासदः कर्णौ पिधाय, सभां त्यक्त्वा, कोपेन चेदिराजं शशपुः। "यो भगवान्तं वा भक्तं वा निन्दन्तं श्रुणोति, न तस्मात् देशात् निष्क्रामति, स धर्मात् पतति, यद्यपि स पूर्वं सुसंस्कृतः।" इति शास्त्रं वदति। ततः पाण्डुपुत्राः, मत्स्य, केकय, सृञ्जयराजभिः सह, कोपाविष्टाः, शस्त्राणि गृह्णन्तः, शिशुपालवधाय उद्यताः। तदा, भारत, चेदिराजः, निर्भयः, खड्गं चर्म चादाय, ये कृष्णपक्षपातिनः राजानः तान् निन्दन्, तान् प्रत्युत्थाय स्थितः। तस्मिन्नेव काले, स्वयं भगवान् उत्थाय, स्वपक्षीयान् निरुद्ध्य, कोपेन स्वचक्रेण पतन्तं रिपुं शिरश्चिच्छेद। शिशुपालवधे महद्भयंकुरुतम् अभवत्; तस्य पक्षीयराजानः स्वजीवनरक्षायै दिशः दिशः पलायिताः। तदा चेदिराजदेहात् तेजः दिव्यम् उदगच्छत्, सर्वे जनाः पश्यन्तः, यथा उल्कापातः गगनात् भूमिम् आपतति, तथा तत् तेजः वासुदेवे प्रविवेश। त्रिषु जन्मसु संचितवैरभावदग्धचित्तः स शिशुपालः, तमेव चिन्तयन्, तस्मिन्नेव भगवति लीनतां गतः; यः भावः यस्य, स एव भाव्यस्य कारणम् इति हि। ततः युधिष्ठिरः सम्यग् ऋत्विजो दक्षिणाभिः, यथाविधि सर्वान् सत्कृत्य, स्नातकर्म समाप्य, राजसूयं सम्यक् संपादितवान्। ततः योगेश्वराणां नाथः श्रीकृष्णः, सखिभिः प्रार्थितः, तत्र किञ्चित्कालं स्थित्वा, पश्चात् राजानं अनुज्ञाप्य, यद्यपि राजा न याचत, देवकीसुतः स्वपत्नीभिः मन्त्रिभिः च सह स्वपुरीं प्रति प्रस्थितः। एवं द्वयोः वैकुण्ठवासिनोः, ब्राह्मणशापात् पुनः पुनर्जन्मप्राप्तयोः, इतिहासं विस्तरेण तव आख्यातवानस्मि। राजसूयस्नानान्ते युधिष्ठिरः ब्राह्मणक्षत्रियसमूहे मध्ये इन्द्रवद् विराजमानः अभवत्। सर्वे देवाः, मनुष्याः, दिव्यप्राणीश्च, राज्ञा सत्कृत्य, कृष्णं च यज्ञं च स्तुवन्तः, हृष्टमनसः स्वस्वस्थानानि प्रतिपेदिरे।