सर्वे धर्मज्ञाः, राजन्, तत्र एकत्रिताः सन्तः, तं महोत्सवम् अद्भुतं यज्ञं दृष्टुम् आगच्छन्। तस्मिन्नेव समये, सहदेवः कृष्णं कमलनयनं, दुःखितानां स्वामित्वं मन्यमानान् अधिपतिं, गूढं रहस्यं इति प्रशंस्य, तं महात्मानं प्रणम्य भाषते स्म। एकः परमात्मा, अद्वितीयः, यस्य कर्मणां द्वारा न यशः वर्धते न च क्षीयते, सूर्यस्य यथा कर्मैः न स्पृश्यते, तथा सः सर्वात्मा न स्पृश्यते इति तेन प्रतिपादितम्। अजेयः माधवः, भक्तेषु 'मम' 'ते' इति भेदः नास्ति; पशुषु यथा भेदः दृश्यते, तथा तत्र नास्ति, इति सहदेवः पुनः उक्तवान्। एवं उक्त्वा, शुकः उवाच—यज्ञस्य समये, कृष्णस्य अनुमत्याः, वेदविदः ब्राह्मणाः यज्ञकर्मणि नियुक्ताः। तत्र व्यासः, भरद्वाजः, सुमन्तुः, गौतमः, असितः, वसिष्ठः, च्यवनः, कण्वः, मैत्रेयः, कवषः, तृतः, विश्वामित्रः, वामदेवः, सुमतिः, जैमिनिः, क्रतुः, पैलः, पराशरः, गर्गः, वैशम्पायनः, अथर्वा, कश्यपः, धौम्यः, भर्गववंशीय रामः, आसुरिः, वीटिहोत्रः, मधुच्छन्दा, वीरसेनः, अक्रतव्रणः च नियुक्ताः। अन्ये अपि, द्रोणः, भीष्मः, कृपः, धृतराष्ट्रः पुत्रैः सह, विदुरः च, आमंत्रिताः। ब्राह्मणाः, क्षत्रियाः, वैश्याः, शूद्राः, सर्वे यज्ञदर्शनेच्छया, राजानां प्रजाः, राजन्, तत्र आगच्छन्। ततः ब्राह्मणाः सुवर्णमयैः हलैः कर्मभूमिं यथाविधि निर्माय, राजानं यज्ञदीक्षायाम् प्रविष्टवन्तः। यज्ञोपकरणानि सर्वाणि सुवर्णमयानि, यथा पुरा वरुणाय कृतानि; लोकपालाः, इन्द्रादयः, ब्रह्मा, शिवः च उपस्थिताः। सिद्धाः, गन्धर्वाः, विद्याधराः, महाभुजङ्गाः, महर्षयः, यक्षाः, राक्षसाः, पक्षिणः, किन्नराः, चारणाः च स्वैः स्वैः गणैः सह आगच्छन्। राजानः पत्नीसहिताः पाण्डुपुत्रस्य राजसूययज्ञे समागताः। तं अद्भुतं यज्ञं दृष्ट्वा, सर्वे विस्मिताः, कृष्णभक्तस्य योग्यं इति मन्यन्ते। तेजस्विनः ऋत्विजः, देवैः प्रचेतेसः यज्ञे यथा, तं राजसूयम् विधिवत् पाण्डुपुत्राय अचेष्टन्। यज्ञदिने भूमिपतिः, समाहितः, सभासदां, पूज्यब्राह्मणानां, यथायोग्यं पूजनं अकरोत्। सभासदः, 'कः सर्वाधिक्यपूजायाः योग्यः?' इति विमृश्य, एकमतं न प्राप्तवन्तः; तदा सहदेवः अब्रवीत्। 'अच्युतः, सात्वतानां नाथः, सर्वदेवानां, स्थानानां, कालानां, धनानां च आश्रयः, सर्वपूजायाः योग्यः। सः सर्वस्य जगतः आत्मा, यज्ञाः तस्मिन् स्थिताः; होमाः, मन्त्राः, सांख्ययोगः, सर्वं तस्मै समर्पितम्। स एव अद्वितीयः, एतद्विश्वं अद्वैतं, स्वात्मना अजः लोकान् सृजति, पालयति, विनाशयति। सः निरीक्ष्य, विविधानि कर्माणि साधयति; धर्मादिलक्षणं परमं श्रेयः तस्मात् उद्भवति। अतः, परमपूजा कृष्णाय दीयताम्; तेन सर्वजीवानां, आत्मनः च पूजनं साध्यते। सर्वात्मने, सर्वदर्शिने, शान्ताय पूर्णाय कृष्णाय, अनन्तफलकामेन पूजा दीयताम्।' एवं उक्त्वा, सहदेवः कृष्णस्य महत्त्वं ज्ञात्वा, मौनं अकरोत्। तस्य वचनं श्रुत्वा, सर्वे श्रेष्ठाः नराः, 'साधु, साधु!' इति प्रशंस्य, अनुमोदितवन्तः। ब्राह्मणस्य वचनं श्रुत्वा, सभासदां हृदयम् अवगम्य, राजा, हृषीकशं स्नेहावेशेन, प्रमुदितः, पूजितवान्। कृष्णपादोदकं, शुद्धं जलं, स्वपत्नीभिः, भ्रातृभिः, मन्त्रिभिः, कुलैः सह, शिरसि हर्षेण धारयामास। पीतवस्त्रैः, रत्नाभरणैः, तं पूज्य, अश्रुपूर्णनेत्रः, तं निरीक्षितुं न शशाक। तं पूजितं दृष्ट्वा, सर्वे जनाः, अञ्जलिं कृत्वा, 'जय! नमः!' इति वदन्तः, पुष्पवर्षं कृतवन्तः। एवं तत्र, दमघोषपुत्रः, कृष्णगुणस्तुत्याः श्रुत्वा, कोपितः, आसनात् उत्तस्थ, बाहू प्रसार्य, निर्भयः, सभायां, तं भगवंतं उद्दिश्य, कटुवचनानि उच्चैः उवाच। सत्यवत्याः वेदविधिः, 'भगवान् कालः, दुर्गमः,' इति प्रतिपादयति; तथापि वृद्धानां बुद्धिः बालस्य वचनेन मोहिता भवति। 'त्वं यथार्थविवेके अग्रगण्यः; बालवाक्येन न प्रमाद्य; सर्वे सभासदः कृष्णं पूजायाः योग्यं इति अनुमोदितवन्तः। तपः, ज्ञान, व्रतशीलाः, ब्रह्मनिष्ठाः, लोकपालैरपि पूजिताः महर्षयः—' इत्यादि, तं कृष्णं पूजायाः योग्यं न मन्यते, गवां मध्ये काकः यथा नैव हविषां पात्रम्। 'जातिवर्णकुलहीनः, सर्वधर्मात् बहिष्कृतः, स्वेच्छाचारः, गुणहीनः, कथं सः पूजायाः योग्यः?' इति तेन उक्तम्। 'ययातिना तेषां वंशः शप्तः, सत्पुरुषैः त्यक्तः, मद्यपानप्रियः, कथं पूजायाः योग्यः?' इति च। 'ब्रह्मर्षिभिः सेवितभूमिं त्यक्त्वा, ब्राह्मतेजः विहीनाः, समुद्रं आश्रित्य, जनान् पिडयन्ति, चोरवत्,' इत्यादि, अशुभवचनानि तेन उक्तानि। भगवन् सिंहः शृगालस्य गर्जनां यथा न प्रत्युत्तरं ददाति, तथा तेन न किमपि प्रत्युक्तम्। भगवदपवादं असह्यं श्रुत्वा, सभासदः, कर्णौ पीडयन्तः, सभा त्यक्त्वा, चेदिराजं क्रुद्धाः शप्तवन्तः। 'यो भगवतः वा भक्तानां निन्दां श्रुणोति, तत्र स्थातुम् इच्छति, सः पुण्यतः पतति,' इति प्रतिपादितम्। ततः पाण्डुपुत्राः, मत्स्य, केकय, सृञ्जयराजभिः सह, क्रुद्धाः, शस्त्राणि गृहीत्वा, शिशुपालं हन्तुम् उद्युक्ताः। तदा, भारत, चेदिराजः, निर्भयः, शस्त्रं कवचं च गृहीत्वा, कृष्णपक्षीयान् राजान् सभायां तिरस्कृत्य, प्रत्युवाच। एवं, धर्मराजस्य राजसूययज्ञे, भगवतः कृष्णस्य पूजायाः निर्णयः, सभायां विवादः, तथा शिशुपालस्य कटुवचनानि, सभासदां प्रतिक्रिया, सर्वं यथाक्रमं घटितम्।