एकदा, हे राजन्, वृकोदरः स्वसौम्यं कृष्णं माधवमिदं वचनम् उवाच— “अहं जरासन्धं संग्रामे विजेतुं न समर्थः।” तदा भगवाञ्जनार्दनः, शत्रोः जन्ममरणयोः रहस्यं तथा तस्य जरया जीवितं धार्यमाणमवगम्य, पार्थं स्ववीर्येण बलेन संवर्ध्य, कर्तव्यं विचारयामास। उपायं चिन्तयित्वा, स सर्वदर्शी केशवः शत्रोः वधस्य संकेतं भीमसेनाय ददौ— शाखां भित्त्वा दर्शयन् यथैव कर्तव्यमिति। एवं संकेतं विज्ञाय, महाबलः भीमः, युद्धशिरोमणिः, शत्रुं पादाभ्यां गृह्य भूमौ पातयामास। एकं पादं शत्रोः ऊरौ स्थापयित्वा, अपरं बाहुभ्यां गृहीत्वा, गजः शाखां यथा विदारयति, तथा गुददेशात् जरासन्धं विदारयामास। जनाः दृष्टवन्तः— तस्य देहः द्विधा जातः— एकस्य एकः पादः, ऊरुः, शिश्नः, श्रोणिः, पृष्ठं, वक्षः, स्कन्धः; अपरस्य एकः भुजः, नेत्रं, भ्रूः, कर्णश्च। मगधराजस्य निहते महान् निनादः समुत्पन्नः। तदा विजेता भीमः, अन्यैः अपराजितैः सह, समालिङ्गितः, पूजितश्च। ततः भगवान् प्रजापतिः, स्वात्मनियन्ता, सहदेवं जरासन्धपुत्रं मगधाधिपतिं अभिषिच्य, ये राजानः जरासन्धेन बद्धाः आसन्, तान् विमोचयामास। एवं द्वितीयस्कन्धस्य दशमस्य भागस्य द्विसप्ततितमे अध्याये 'जरासन्धवध'नाम्नि अध्यायः समाप्तः। शुक उवाच— षोडशसहस्राण्यष्टाशतानि राजानः, ये युद्धे पराजिताः, गिरिगुहायां बद्धाः, मलिनवस्त्रधारिणः, मलिनाङ्गाः, बहिर्निष्क्रान्ताः। क्षुधया कृशाङ्गाः, शुष्कवदना, बन्धनपीडिताः, ते तत्र कृष्णं पीतकौशेयवाससम्, श्यामलाङ्गं, पुरतः दृष्टवन्तः। ते तं श्रीवत्सलक्ष्मणं, चतुर्भुजं, पद्मरागाक्षं, सुन्दरमुखं, मकरकुण्डलशोभितं दृष्टवन्तः। तस्य हस्तेषु पद्मः, गदाः, शङ्खः, चक्रं च आसीत्; किरीटहारकङ्कणमेखलाङ्गदादिभिः भूषितः। तस्य कण्ठे कौस्तुभमणिरार्चितः, वनमालया भूषितः, ते राजानः नेत्रैः तं पिबन्ति स्म, जिह्वया इव रसयन्तः। ते नासाभिः सौरभं गृह्णन्ति इव, बाहुभ्यां आलिङ्गन्ति इव, पापैः विमुक्ताः, शिरसा हरिपादयोः प्रणम्य, तं पूजयामासुः। कृष्णदर्शनानन्देन तेषां बन्धनक्लेशः क्षणेन नष्टः। तदा राजानः अञ्जलिपुटैः हृषीकेशं स्तोतुं प्रचक्रुः— “नमस्ते देवदेवेश, अक्षय, शरणागतदुःखहर! वयं तव शरणं प्राप्ताः, हे कृष्ण, अस्मान् संसारदुःखार्तान् रक्ष। हे मधुसूदन, मगधेन राज्यहानौ न दोषं पश्यामः; त्वदीयप्रसाद एव नः कारणम्। राजा स्वसंपद्विभवैः मदोन्मत्तः न कल्याणं प्राप्नोति; तव मायया विमूढः, अस्थिरं धनं स्थिरमिव मन्यते। यथा बालकाः मरीचिकायां जलमिव पश्यन्ति, तथा अविवेकिनः मृषावस्तूनि सत्यमिव मन्यन्ते। पूर्वं संपदामदेनान्धाः, विजयासक्ताः, परस्परं स्पर्धमानाः, स्वजनान् निर्दयेन हिंसामहे, मृत्युमपि उपेक्ष्य, हे प्रभो! तान्येव धनानि, हे कृष्ण, तव गम्भीरदुर्जयशक्त्या, कालेन, रूपेण, दयया च नष्टानि, अस्माकं मदो नष्टः, तव पादस्मृतिः जागृता। अतः न राज्येऽभिलाषः, मरीचिकासदृशे, दुःखदहे च देहे; त्वामेव पूजयितुमिच्छामः, यतोऽस्य कर्मणः फलम् इहामुत्र श्रवणीयम्। कथय किमुपायं येन अस्मिन् संसारे भ्रममाणाः अपि, तव पादस्मरणं न विस्मरिम। पुनः पुनः नमः कृष्णाय वासुदेवाय, हरये, परमात्मने, गोविन्दाय, शरणागतदुःखहराय।” शुक उवाच— एवं मुक्तबन्धनैः राजभिः स्तुतः, भगवान् सर्वशरण्यः, करुणया स्निग्धया वाचा तान् उवाच— “अद्य प्रभृति, हे राजानः, यथा युष्माभिः इच्छितं, मयि आत्मनि, सर्वेश्वरे, दृढा भक्तिर्भविष्यति। सौभाग्येन, हे राजानः, युष्माभिः यथार्थं निश्चितं सत्यं चोक्तम्; पश्यत, वित्तमदः पुरुषान् मोहयति। हैहयः, नहुषः, वेनः, रावणः, नरकश्च— देवानां, दानवानां, मनुष्याणां च अधिपतयः— संपद्भिमानेन पतिताः। एवं विदित्वा, यत् सर्वं देहाद्युत्थं नश्वरं, मां यज्ञैः पूजयध्वं, धर्मेण प्रजाः पालयध्वम्। जनपदसूतान् पालयन्तः, सुखदुःखयोः, जन्ममरणयोश्च आगमे, यथालाभं सेवमाना, मयि मनः स्थापयन्तः, विचरध्वम्। देहाद्यसङ्गिनः, आत्मरता, दृढव्रताः, मयि मनः स्थापयित्वा, अन्ते ब्रह्मणि लयं यास्यथ।" शुक उवाच— एवं राज्ञः उपदिश्य, कृष्णः, जगन्नाथः, तेषां पत्नीनां स्नानार्थं परिचारकान् नियोजयामास। सहदेवेन, वस्त्राभरणमाल्यगन्धादिभिः, तेषां स्नानपूजनं कारितवान्। स्नानाभ्यञ्जनानन्तरं, उत्तमं भोजनं दत्त्वा, विविधैः भोगैः, ताम्बूलादिभिः च राजोपयुक्तैः, तान् तर्पयामास। मुकुन्देन पूजिताः, मुक्तक्लेशाः, दिव्यकुण्डलशोभिताः, राजानः शरत्कालमुक्तग्रहैः इव द्योतिताः। रत्नस्वर्णभूषितरथान् उत्तमाश्वयुक्तान् योजयित्वा, मधुरया वाचा तान् स्वदेशं प्रेषयामास। एवं महात्मना कृष्णेन दुःखात् उद्धृताः, ते राजानः तं जगन्नाथं च तस्य कर्माणि चिन्तयन्तः प्रययुः। जनाः पुरुषोत्तमस्य कर्माणि विस्मयेन पश्यन्तः, भगवतः आज्ञया स्वधर्माणि समाचरन्। जरासन्धे भीमसेनेन निहते, कृष्णः, सह सहदेवेन पृथापुत्राभ्यां च, पूजितः, ततः प्रस्थितवान्।