यदा भीमसेनः जरासन्धेन सह युद्धाय समुपस्थितः, तदा तयोः संघर्षः अत्यद्भुतः बभूव। तौ समन्ततः वामदक्षिणदिशं परिभ्रमन्तौ, नटनाट्यवद् रङ्गे विचित्रगतिं प्रदर्शयन्तौ, युद्धं शोभयन्तौ दृष्टिगोचरौ बभूवतुः। तयोः गदाप्रहाराणां शब्दः वज्रनिपाततुल्यः अभवत्, गदापातेन गजदन्तसंघर्षवत् घोरनादः सम्प्रादुरासीत्। तयोः बाहुवेगेन गदाः परस्परं स्कन्धोरूचरणजानुपृष्ठशिरःसु प्रहृताः, ताः चूर्णिताः, यथा द्वौ दीप्तौ गजौ संग्रामे सूर्यकिरणशाखां विदारयेताम्। एवं द्वावपि वीरौ क्रुद्धावुभौ गदाभिः परस्परं ताडयन्तौ, ततः पश्चात् लोहमयान् मुष्टिभिः अपि परस्परं प्रहारं कृत्वा, तयोः ताडनशब्दः वज्रनिपातघोरः ताडनतालध्वनिवत् उत्पन्नः। तयोः समदक्षिणौ, समबलवीर्यौ, समकौशलौ च युद्धं कृत्वा, न कस्यचित् वेगो न्यूनः अभवत्, न च विजयोऽपि दृश्यते स्म। एवं महाबाहोः संग्रामे सप्तविंशतिः दिनानि व्यतीतानि, मित्राणि रात्रौ समीपे स्थितानि। कदाचित् वृकोदरः स्वमातुलसुतं माधवमुद्दिश्य अवदत्— "माधव! अहं जरासन्धं संग्रामे जेतुं न समर्थः।" तदा भगवान् हरिः शत्रोः जन्ममरणयोः रहस्यं विदित्वा, यदा तस्य प्राणः जरया संयुक्तः, तदा पार्थं स्ववीर्येण सन्तोष्य, किं कर्तव्यमिति चिन्तयामास। भगवान् अच्युतः शत्रुनाशस्य उपायं चिन्तयित्वा, भिमाय संकेतार्थं शाखां विदार्य दर्शयामास। तस्य संकेतं विज्ञाय, भीमः महाबलवान् संग्रामशिरोमणिः, शत्रोः पादौ गृहित्वा भूमौ पातयामास। ततः एकं पादं शत्रोः पृष्ठे स्थाप्य, अपरं पादमङ्के निधाय, गजः शाखाविभेदवद्, गुददेशतः विदारयामास। तदा जनाः अपश्यन्— जरासन्धस्य शरीरं द्विधा जातम्— एकस्मिन् अङ्गे एकः पादः, जङ्घा, अण्ड, श्रोणिः, पृष्ठं, उरः, स्कन्धः च; अपरस्मिन् तु एकः भुजः, नेत्रम्, भ्रूः, कर्णः च। मगधाधिपस्य निधनसमये महान् कोलाहलः अभवत्। तदा विजयी भीमः श्रीकृष्णेन च सह सन्तोषेण आलिङ्गितः, पूजितः च। भगवान् सर्वभूतकृत्, आत्मनियन्ता श्रीकृष्णः, ततः सहदेवं जरासन्धपुत्रं मगधराज्ये अभिषिञ्चत्, ये च राजानः जरासन्धेन बद्धाः आसन्, तान् सर्वान् विमोचयत्। एवं दशमस्कन्धस्य द्वितीयभागे 'जरासन्धवधः' नाम द्विसप्ततितमः अध्यायः समाप्तः। ततः शुक उवाच— षोडशसहस्राणि अष्टशतानि च राजानः, ये संग्रामे पराजिताः, जरासन्धेन गह्वरमध्ये बद्धाः, ते तत्रापि मलिनवस्त्रधारिणः, क्षुत्क्षामकायाः, क्लेशदुःखपीडिताः, निर्गत्य, तत्र कृष्णं श्यामवर्णं पीताम्बरधरं पुरतः अपश्यन्। ते तं श्रीवत्सलाञ्छनं, चतुर्भुजं, पद्मारविन्दलोचनं, सुन्दरमुखं, मकरकुण्डलशोभितं च दृष्ट्वा, तस्य करकमलं, गदां, शङ्खं, चक्रं च पश्यन्तः, किरीटहारकङ्कणमेखलाङ्गदादिभिः भूषितं, ग्रीवायां कौस्तुभमणिनं, वनमाल्यालङ्कृतं च, तं नेत्राभ्यां पिबन्तः, जिह्वया स्वादयन्त इव, नासाभ्यां घ्राणयन्त इव, बाहुभ्यां आलिङ्गन्त इव, पापमुक्ताः, शिरसा हरिपादयोः प्रणेमुः। कृष्णदर्शनानन्देन तेषां क्लेशः सर्वः नष्टः। ते राजानः कृताञ्जलयः हृषीकेशं स्तोतुं प्रचक्रमुः। राजान ऊचुः— "देवेश, अव्यय, शरणागतदुःखनाशन, त्वां शरणं प्रपन्नाः स्मः। कृष्ण! अस्माकं जन्ममरणसंसारक्लेशेन क्लान्तान् रक्ष। मधुसूदन, मगधेन राज्यनाशे दोषं न पश्यामः, भगवन्, अस्मद्विधेषु तव प्रसाद एव कारणम्। राज्यसमृद्ध्याभिमानेन राजा मोहितः स्वार्थं न प्राप्नोति; तव मायया मोहिता अस्थिरं धनं स्थिरमिव मन्यन्ते। यथा शिशवो मृगमरीचिकायां जलमिव कल्पयन्ति, तथैव अविवेकिनः मायिकं वस्तु सत्यमिव मन्यन्ते। पूर्वं, वैभवमदेनान्धाः वयं, जयलुब्धाः, परस्परं स्पर्धाम् अकुर्म, स्वजनान् निर्दयेन नाशयाम, मृत्युम् उपेक्ष्य। तानि एव विभवानि तव गम्भीरदुर्बलशक्त्या, कालेन, रूपेण, दयया च, नष्टानि; अस्माकं मदो नष्टः, तव पादौ स्मरामः। अत एव राज्यं मृगमरीचिकासदृशं न वाञ्छामः, शरीरं च नित्यं विकारदुःखयुक्तम्; त्वां सेवितुम् इच्छामः, यः फलः श्रवणप्रियः भवति। यथा कदापि अस्माकं तव पादस्मरणं न विहन्येत, तं मार्गं उपदिश। पुनः पुनः नमः कृष्णाय वासुदेवाय, हरये, आत्मने, गोविन्दाय, शरणागतदुःखनाशनाय।" एवं राजभिः स्तुतः बन्धनमुक्तः करुणासिन्धुः भगवान् सर्वशरण्यः सौम्यवचनैः तान् राज्ञः प्राह— "राजानः! अद्य प्रभृति मयि, आत्मनि, सर्वेश्वरे दृढा भक्तिर्भविष्यति, यथा युष्माभिः अभिलषिता। सौभाग्येन, राजानः, युष्माभिः यथार्हं निश्चितं, यथार्थं च उक्तं; पश्यत, यथा ऐश्वर्याभिमानः जनान् मूढान् करोति। हैहय, नहुष, वेन, रावण, नरकादयः— देवानाम्, दानवानाम्, मनुष्याणां च अधिपतयः— संपद्भिमानेन पतिताः। अतः, यत् सर्वं शरीरादिकं नश्वरं, तत् ज्ञात्वा, मां यज्ञैः पूजयन्तः, प्रजाः धर्मेण पालयन्तः भवत। प्रजास्त्रैणं धारयन्तः, सुखदुःखयोः, जन्ममरणयोः चागतेषु, यथालाभं सेवमाना, मयि चित्तं न्यस्य विचरन्तः। शरीरादिषु अनासक्ताः, आत्मनि रममाणाः, दृढव्रताः, मयि चित्तैकतानाः, अन्ते ब्रह्म प्राप्स्यथ। एवं राजान् उपदिश्य, श्रीकृष्णः जगन्नाथः, तेषां भार्याणां स्नानकर्मार्थं परिचारकान् नियोजयामास। सहदेवेन तेषां राज्ञां वस्त्राभरणमाल्यगन्धानां स्नानकर्म च कारितम्। एवं श्रीमद्भागवते महापुराणे परमं पवित्रं जरासन्धवधाख्यानं, राजानां मोक्षोपदेशं, श्रीकृष्णस्य करुणां च प्रवहद्भिः श्लोकैः वर्णितम्।