तदा स भगवान् भीमसेनमुद्दिश्य प्रोवाच—“एषः मम समवयस्कः, न तु समबलः; अर्जुनः युद्धाय न युक्तः, किं तु भीमः मम तुल्यवीर्यः।” एवमुक्त्वा स राजर्षिः भीमसेनाय महागदां दत्तवान्, स्वयम् अन्याम् आदाय नगरात् निर्जगाम। ततः तौ समबलौ महाबलौ रणाङ्गणे समागतौ, परस्परं प्रहरन्तौ गदाभिः वज्रकल्पाभिः, युद्धमदेन विकटौ। तयोः युद्धं नाट्यशालायामिव नर्तकयोः वामदक्षिणगमनैः शोभायमानम् अभवत्। तदा तयोः गदाप्रहारशब्दः वज्रनिर्घोषवत् आसीत्, गदयोः परस्परं समाघर्षणं गजदन्तघर्षणमिवाभवत्। तयोः वेगेन गदाः पार्श्वं, श्रोणिं, पादं, जानु, शिरः च अभ्याहत्य भग्नाः, यथा दग्धगजयोः समरः सूर्यरश्मीनिव छिनत्ति। एवं तयोः क्रुद्धयोः गदाप्रहारैः परस्परं ताडयतोः, लोहमुष्टिभिः अपि अन्योन्यं प्रहारयन्तः, तयोः करताडनशब्दः वज्रनिर्घोषसदृशः अभवत्। तयोः समकौशलबलवेगयोः युद्धं अव्यक्तमिव जातम्, कस्यापि वेगः न हीयत। एवं तयोः युद्धं कुर्वतोः सप्तविंशतिदिनानि व्यतीयुः, मित्राणि रात्रौ समीपे स्थितानि। एकदा वृकोदरः स्वमातुलसुतं माधवं उवाच—“मम जयः जरासन्धस्य युद्धे न शक्यते।” श्रीकृष्णः शत्रोर्जन्ममरणयोः विज्ञानवान्, तस्य जीवितं जरयैव धार्यते इति ज्ञात्वा, पार्थं स्ववीर्येण सन्ददौ, उपायं च चिन्तयामास। उपायं ध्यात्वा, सर्वदर्शी भगवान् भीमाय संकेतं दत्तवान्—शाखां विदार्य दर्शयामास। तं बोधित्वा महाबलः भीमः, युद्धशिरोमणिः, शत्रुम् अधः पादाभ्यां गृहीत्वा भूमौ पातयामास। एकं पादं शत्रोः ऊरूपरि स्थाप्य, अन्यं बाहुभ्यां गृहीत्वा, गुददेशात् विदारयामास, यथा महागजः शाखां विदारयेत्। तदा जनाः अपश्यन्—शरीरं द्विधा भग्नम्, एके अङ्गे पादः, ऊरुः, वृषणम्, श्रोणिः, पृष्ठम्, उरः, स्कन्धः च; अन्यस्मिन् बाहुः, नेत्रम्, भ्रूः, कर्णः च। मगधपतौ निहते महान् निःस्वनः अभवत्; भीमं विजितं चापरिमेयौ च आलिङ्ग्य पूजयामासुः। तदा भगवान् सर्वसृष्टा आत्मनियन्ता, सहदेवं जरासन्धसुतं मगधाधिपतिं अभिषिच्य, ये राजानः जरासन्धेन बद्धाः आसन्, तान् विमोचयामास। एवं दशमे स्कन्धे द्वितीयार्धे ‘जरासन्धवध’ नाम द्विसप्ततितमोऽध्यायः समाप्तः। शुक उवाच—ततः षोडशसहस्राण्यष्टौशतानि राजानः, युद्धपराजिताः, पर्वतगुहायां बद्धाः, मलिनवाससः, मलिनाङ्गाः, निर्गच्छन्तः दृष्टाः। ते क्षुत्क्षामदेहाः, शुष्कवदनाः, बन्धनक्लेशपीडिताः, तत्र कृष्णं श्यामलवर्णं पीताम्बरधरं पुरतः ददृशुः। तं श्रीवत्सलाञ्छनं चतुर्भुजं पद्मनयनं सुन्दरमुखं मकरकुण्डलशोभितम् अपश्यन्। तस्य करयोः पद्मगदाशङ्खचक्राणि, शिरसि मुकुटमणिमाल्यकिङ्किणीहारेण भूषितम्। तस्य ग्रीवा कौस्तुभमणिना विराजिता, वनमालया भूषिता च; तं नेत्रैः पिबन्तः, जिह्वया इव रसयन्तः। नासाभ्यां सौरभं प्राप्नुवन्तः, बाहुभ्यां आलिङ्गन्त इव; पापान्मुक्ताः, शिरसा हरिपादयोः प्रणेमुः। कृष्णदर्शनानन्देन तेषां बन्धनक्लेशः विनष्टः; ते राजानः अञ्जलिं कृत्वा हृषीकेशं स्तोतुम् आरब्धाः। राजानः ऊचुः—“देवदेव, अक्षर, शरणागतार्तिहर, ते नमः। वयं तव शरणं प्राप्ताः, कृष्ण, अस्मान् संसारदुःखार्तान् रक्ष। माधुसूदन, मगधेन राज्यहरणं तव दोषः न; राज्ञां तव अनुग्रह एव कारणम्। राज्यैश्वर्यमदेन प्रमत्तः नरः न परमश्रेयः लभते; तव मायया मोहितः, अनित्यं धनं ध्रुवमिव मन्यते। यथा बालाः मृगत्रिष्णायां जलमिव गृणन्ति, तथा अविवेकिनः मृग्यमाणं वस्तु वस्तुतः मन्यन्ते। पूर्वं वैभवमदेनान्धाः वयं, जयलोभेन प्रेरिताः, अन्योन्यं स्पर्धामहे, स्वजनान् निर्दयेन विनाशयामः, मृत्युम् उपेक्ष्य। तदेव ऐश्वर्यं, कृष्ण, तव दुरत्यययोगमायया कालरूपेण दयया च नष्टं; अस्माकं मदो नाशितः, तव पादयोः स्मृतिर्जाता। अतः राज्यं मृगत्रिष्णासदृशं, देहः क्षणभङ्गुरः दुःखमयः, न वाञ्छामः; त्वां सेवा, अस्य फलम् इह परत्र च श्रवणमङ्गलम्। कथय, येन उपायेन अस्माकं तव पादस्मृतिः संसारगतानाम् अपि न विस्म्रियेत। पुनः पुनः वसुदेवाय कृष्णाय हरये आत्मने नमः, गोविन्दाय शरणागतदुःखनाशनाय।” शुक उवाच—एवं राजभिः स्तुतः बन्धनमुक्तः दयालुः भगवान् सर्वाश्रयः तान् मृदुवाक्यैः प्रत्युवाच। भगवान् उवाच—“अद्य प्रभृति, राजानः, युष्माकं मयि, आत्मनि, सर्वेश्वरे दृढा भक्तिर्भविष्यति, यथेष्टं युष्माभिः स्पृष्टम्। सौभाग्येन युष्माकं सम्यग् निश्चयः, सत्यवचनं च; पश्यत, ऐश्वर्यमदः जनान् प्रमत्तान् करोति। हैहय, नहुष, वेन, रावण, नरकादयः—देवदानवमानुषेश्वराः—समृद्धिमदेन पतिताः। अतः, शरीरादिसम्बन्धः सर्वः नश्वरः इति ज्ञात्वा, मां यज्ञैः पूजयध्वं, प्रजाः धर्मेण पालयध्वम्। प्रजासूत्राणि धारयन्तः, सुखदुःखयोः, जन्ममरणयोः यथाकालं अनुभूय, यदृच्छया यत् लभ्यते तेन तुष्टाः, मयि मनः स्थापयित्वा विचरध्वम्।” एवं श्रीमद्भागवते महापुराणे परमं हंससंहितायां दशमस्कन्धे द्विसप्ततितमोऽध्यायः समाप्तः।