यदा जरासन्धः अजित्य एव तिष्ठति स्म, तदा राजा चिन्तयन् स्थितः। तस्मिन्नेव काले हरिः तं उपायं न्यगदत्, यं पूर्वं उद्धवेन कथितं स्म। ततः भीमसेनः अर्जुनः च श्रीकृष्णः च, ब्राह्मणलिङ्गधारिणः त्रयः, गिरिव्रजं प्राप्नुवन्, यत्र बृहद्रथस्य पुत्रः निवसति स्म। ते समये सम्यग् अतिथीनां प्राप्तौ, गृहिणः गृहं प्रविश्य, ब्राह्मणवेषधारिणः राजपुत्राः यथाविधि आचरत। अथ ते राजानं सम्बोध्य प्रोचुः— "राजन्, विद्धि, दूरात् आगताः अतिथयः आगताः। भाग्यवन्, यद् इच्छामः तत् देहि।" तत्रोक्तम्— "धैर्यवन्तः किं न सहन्ते? अधर्मिणः किं न कुर्वन्ति? दातारः किं न यच्छन्ति? समदर्शिनः कः अपि श्रेष्ठः अस्ति?" "योऽयं नश्वरदेहवान्, शक्नुवन् अपि, सतां मध्ये स्थिरकीर्तिं न लभते, सः खलु शोचनीयः।" "हरिश्चन्द्रः रन्तिदेवः शिबिः बली व्याधः कपोतः च—एते चान्ये च नश्वरं त्यक्त्वा शाश्वतम् अवापुः।" शुक उवाच—तेषां स्वरूपं स्वरं च धनुर्ज्याभिघातलक्ष्म च दृष्ट्वा, राजा तान् पूर्वदृष्टान् राजपुत्रान् अवगच्छन् विचिन्तयामास। "एते राजन्यबान्धवा ब्राह्मणलिङ्गधारिणः। स्वदेहमपि दातुम् अशक्यं दानं दास्यामि।" "श्रूयते बलेर्यशः विशुद्धं दिशोऽनुगतम्, यः विष्णुना ब्राह्मणरूपिणा सर्वधनं हृतः सन् अपि शश्वत् स्थितम्।" "इन्द्रधनार्थी विष्णुः ब्राह्मणरूपधारी सन्, दैत्यराजात् भूमिम् अपि प्राप, स चेतनः सन्ततः सन्नियम्य अपि ताम् अददात्।" "किं क्षत्रियबान्धवस्य देहः, यदि स ब्राह्मणार्थं जीवति? इह देहपातेन महत् यशः लभ्यते।" एवं स धर्मबुद्धिः कृष्णं अर्जुनं भीमसेनं च उवाच—"ब्राह्मणाः, यद् इच्छथ, तद् वृणुध्वम्; स्वशिरोऽपि दास्यामि।" श्रीभगवान् उवाच—"राजन्, यदि युक्तं मन्यसे, अस्मभ्यं द्वन्द्वयुद्धं प्रयच्छ। क्षत्रियैः सह संग्रामार्थमत्रागताः स्मः, अन्यन्न न इच्छामः।" "एष भीमसेनः, पार्थ; अस्य भ्राता अर्जुनः। मां च कृष्णं, तयोः मातुलं च स्वशत्रुं च विद्धि।" इति ज्ञात्वा मगधाधिपः हसन् क्रुद्धः च उवाच—"मूढाः, संग्रामं दास्यामि।" "त्वं, वीर्यशङ्कितः, मया न युध्ये; स्वपुरीं मथुरां परित्यज्य समुद्रतीरे शरणं गतः।" "अयं मम तुल्यवयाः, न तु बलतः; अर्जुनः न युद्धाय योग्यः, भीमः तु मम समबलः।" एवं उक्त्वा, स भीमसेनाय महागदां दत्तवान्, स्वयम् अन्यां गृहीत्वा नगरात् निर्गतः। ततः तौ समशक्त्यौ रणाङ्गणे समागतौ, भीमपराक्रमौ गदाभिः वज्रकल्पाभिः परस्परं ताडयन्तौ। तयोः युद्धं नृत्यशालायामिव वामदक्षिणगमनं शोभमानम् आसीत्। गदाघातनिनादः वज्रनिर्घातवत् आकाशे प्रतिश्रुत्य, इव गजदन्तसंघर्षः अभवत्। भुजवेगेन गदाः परस्परं स्कन्धोरुचरणजानुशिरःदेशेषु ताडयित्वा भग्नाः, यथा दीप्तयोर्गजयोः शाखा इव। ततः क्रुद्धौ गदाभिः ताडयित्वा, आयसपाणिभिः अपि परस्परं प्रहरन्तौ, तयोः हस्तताडननिनादः वज्रघोषोपमः आसीत्। तयोः समकौशलसमबलसमविक्रमे युद्धं अविभाव्यम् आसीत्, न कस्यचित् वेगः क्षीणः। एवं महाबाहू युद्धं कुर्वन्तौ सप्तविंशतिं दिनानि यत्र स्थितौ, मित्राणि रात्रौ तत्र तिष्ठन्ति स्म। एकदा वृकोदरः कृष्णं मातुलं उवाच—"माधव, अहं जरासन्धं समरे न जयामि।" श्रीकृष्णः शत्रोः जन्ममरणं च, जरायाः तस्य प्राणसंरक्षणं च ज्ञात्वा, पार्थं स्ववीर्येण बलयित्वा उपायं चिन्तयामास। ततः उपायमालोच्य, सर्वदर्शी कृष्णः भीमसेनाय संकेतं दत्तवान्, शाखां विदार्य दर्शयन्। तद्विज्ञाय, महाबलः भीमः शत्रुं पादाभ्यां गृहीत्वा भूमौ अपातयत्। एकं पादं शत्रोः जङ्घायां स्थापयित्वा, अपरं बाहुभ्यां गृहीत्वा, गजेन्द्रः शाखां यथा विदारयेत्, तथा चास्य गुदात् विदारयामास। तदा जनाः पश्यन्ति—एकस्य एकपादोरुशिश्नपृष्ठवक्षःस्कन्धः, अन्यस्य एकबाह्वक्ष्णुभ्रूर्णासिका इति द्विधा शरीरम्। मगधराजस्य वधेन महान् निनादः अभवत्; विजितेषु, अच्युतं भीमं च जनाः आलिङ्ग्य पूजयामासुः। स भगवान्, प्रजापतिः स्वाधीनः, सहदेवं जरासन्धस्य पुत्रं मगधाधिपतिं अभिषिच्य, ये राजानः जरासन्धेन बद्धाः आसन्, तान् विमोचयामास। एवं श्रीमद्भागवते महापुराणे परमंहंससंहितायां दशमस्कन्धे द्वितीयभागे ‘जरासन्धवधो नाम द्विसप्ततितमः अध्यायः’ समाप्तः। शुक उवाच—षोडशसहस्राष्टशतानि राजानः, युद्धे पराजिताः, गिरिगुहायां बद्धाः, मलिनवस्त्रधारिणः, मलिनाः च, बहिर्निर्ययुः। ते क्षुधया कृशाङ्गाः, शुष्कवदनाः, बन्धनक्लेशपीडिताः, तत्र कृष्णं पितामहम्, पीताम्बरधरं, श्यामलवर्णं पश्यन्ति स्म। तं श्रीवत्सलाञ्छनं, चतुर्भुजं, पङ्कजरक्तलोचनं, सुन्दराननं, मकरकुण्डलशोभितं च दृष्ट्वा। सः पद्मगदाशङ्खचक्रधरः, किरीटहारकेयूरकटकमेखलाभूषितः, ग्रीवायां कौस्तुभमणिशोभितः, वनमालाविभूषितः, तं नेत्रैः पिबन्ति स्म, जिह्वाभिः इव आस्वादयन्तः।