शुकः उवाच — श्रीभगवतः वचनं श्रुत्वा, युधिष्ठिरः प्रसन्नमुखः सन्, विष्णुशक्त्या समन्वितान् भ्रातृन् दिशो विजेतुम् प्रेषयामास। सः सहदेवं श्रुञ्जयैः सह दक्षिणां दिशं प्रेषितवान्; नकुलं पश्चिमां दिशं; अर्जुनं उत्तरां; भीमं मत्स्यकैकेयमद्रैः सह पूर्वां दिशं प्रेषितवान्। वीराः सर्वदिशो राज्ञः बलवता विजित्य, यज्ञकर्तुः अजातशत्रोः समीपं बहुं धनं आनयन्। यदा जरासन्धः अपराजितः इति श्रुत्वा, राजा चिन्तयन् आसीत्; तदा हरिः उपायं उक्तवान्, यं पूर्वं उद्धवः अपि निर्दिष्टवान्। भीमसेनः, अर्जुनः, कृष्णः — ब्राह्मणचिह्नधारिणः त्रीन् — गिरिव्रजं यत्र बृहद्रथस्य पुत्रः वसति, ययुः। अतिथिसमये आगत्य, गृहस्थस्य गृहम् प्रविश्य, ब्राह्मणरूपेण राजपुत्राः आचारानुसारं आचार्यम् अकरोत्। राजन्, अतिथयः आगताः — दूरात् आगच्छन्तः अभिलाषिणः। सौभाग्यवन्, यत् इच्छामः तत् दातुम् अर्हसि। धैर्यवन्तः किं दुर्लभम्? अधार्मिकस्य किं अनुचितम्? उदारस्य किं न दातव्यम्? समदर्शिनः कः श्रेष्ठः? यः क्षत्रियः स्वशरीरं अनित्यं जानन्, धर्मिष्ठेषु स्थायीं कीर्तिं न सम्पादयति, सः खलु दयनीयः। हरिश्चन्द्रः, रन्तिदेवः, शिबिः, बली, व्याघ्रः, कपोतः — बहवः अनित्येन नित्यं प्राप्तवन्तः। शुकः पुनः उवाच — तेषां स्वरैः, रूपैः, धनुष्प्रसादचिह्नैः च, सः पूर्वदृष्टान् राजपुत्रान् विज्ञाय चिन्तयामास। एते राजवंशसम्बन्धिनः ब्राह्मणचिह्नधारिणः; अहं स्वं शरीरम् अपि, दातुम् कठिनम्, दास्यामि। श्रुतं यत् बलेः कीर्तिः, विशुद्धा सर्वदिशो व्याप्ता, विष्णुना ब्राह्मणरूपेण धनं हृत्वा अपि स्थितवती। इन्द्रधनम् इच्छन् विष्णुः ब्राह्मणरूपेण दैत्यराजात् पृथिवीं प्राप्तवान्; सः ज्ञानी संयतात्मा सन्, ताम् अपि दत्तवान्। क्षत्रियबन्धोः शरीरस्य किं प्रयोजनम्, यदि ब्राह्मणार्थम् जीवति? यत्र शरीरम् पतति, तत्र महती कीर्तिः लभ्यते। एवं, सः सुमनसः कृष्णार्जुनभीमसेनान् प्रति उवाच — "ब्राह्मणाः, यत् इच्छथ, तत् वृणुध्वम्; स्वशीर्षम् अपि दास्यामि।" श्रीभगवान् उवाच — "राजन्, यदि द्वन्द्वयुद्धम् उचितम् मन्यसे, युद्धं दत्तुम् अर्हसि। केवलं युद्धम् एव इच्छामः।" कृष्णः पुनः उवाच — "एष भीमसेनः, पार्थः; अर्जुनः तस्य भ्राता; अहं कृष्णः, तयोः मातुलः, तव शत्रुः च।" एवं ज्ञात्वा, मगधराजः हास्यं कृत्वा, क्रुद्धः उवाच — "मूढाः, युद्धं दास्यामि।" "त्वया सह युद्धं न करिष्यामि, यः स्वशौर्यं निश्चयितुं न शक्नोति; त्वं स्वनगरं मथुरां त्यक्त्वा समुद्रसमीपे शरणं गच्छन्।" "अयं मम समवयस्कः, किंतु बलतः न तुल्यः; अर्जुनः युद्धाय अर्हः न, भीमः तु मम समबलः।" एवं उक्त्वा, सः भीमसेनाय महद् गदां दत्त्वा, स्वयम् अन्यां गदां गृहीत्वा नगरात् निर्गच्छत्। ततो द्वावपि वीरौ, तुल्यबलौ, रणभूमौ मिलित्वा, गदाभिः वज्रसमानाभिः परस्परं अभ्याहनन्। युद्धं नृत्यशालायाम् नर्तकयोः इव, वामं दक्षिणं च परिभ्रमन्तौ, शोभितम्। गदाघोषः वज्रनिपातनाद् इव, गदाभिः हस्तिदन्तयोः संघर्षणमिव, उत्पन्नः। हस्तवेगात्, गदाः परस्परं स्कन्धे, कटि, पादे, जानु, शिरसि च आघातं कृत्वा, भग्नाः, यथा द्वौ दीप्तौ गजौ सूर्यकिरणशाखां विदारयतः। तौ क्रुद्धौ गदाभिः आघातं कृत्वा, लोहमुष्टिभिः अपि परस्परं ताडयामासतुः; ताडनशब्दः वज्रनिपातनात् भीषणः, ताडनपिण्डनात् उत्पन्नः। तयोः कौशलबलतेजःसमत्वात्, युद्धं न निर्णीयते, न कस्यापि वेगः क्षीणः। एवं, महराजन्, तयोः युद्धं कुर्वतोः, सप्तविंशतिः दिनानि व्यतीतानि; मित्राणि रात्रौ तिष्ठन्ति स्म। कदाचित् वृकोदरः स्वमातुलं माधवं प्रति उवाच — "माधव, अहं जरासन्धं युद्धे न विजेतुं शक्नोमि।" हरिः, शत्रोः जन्ममृत्यू ज्ञात्वा, तस्य जीवितं जरया धार्यम् इति जानन्, पार्थं स्वशक्त्या बलयित्वा उपायं चिन्तयामास। वधाय उपायं चिन्तयित्वा, सर्वदर्शी भगवान् भीमाय संकेतं दत्तवान् — शाखां विदारयन् इव। तं संकेतं विज्ञाय, महाबलः भीमः, रणश्रेण्यः, शत्रुं पादाभ्यां गृहीत्वा भूमौ अपातयत्। एकं पादं शत्रोः जंघायां स्थापयित्वा, अन्यं बाहुभ्यां गृहीत्वा, गजः शाखां विदारयन् इव, गुदात् विदारयामास। जनाः तं शरीरं द्विधा विदारितम् अपश्यन् — एकस्मिन् अङ्गे एकः पादः, जंघा, अण्डः, कटी, पृष्ठं, उरः, स्कन्धः; अन्यस्मिन् एकः भुजः, नेत्रं, भ्रूः, कर्णः। मगधराजस्य वधेन महती कलकलः अभवत्; विजयी भीमः, अपराजितौ कृष्णार्जुनौ च, आलिङ्ग्य सम्मानितौ। प्रजापतिः स्वयम् आत्मन्यवस्थितः श्रीभगवान्, सहदेवं जरासन्धपुत्रं मगधराज्ये अभिषिच्य, जरासन्धेन बन्दितान् राज्ञः विमुक्तवान्। एवं द्वितीयभागे दशमे स्कन्धे श्रीमद्भागवतमहापुराणे, परमहंसशास्त्रे, जरासन्धवधो नाम द्विसप्ततितमः अध्यायः समाप्तः। शुकः पुनः उवाच — षोडशसप्ततिसहस्राणि अष्टशतानि राज्ञः, युद्धे पराजिताः, पर्वतगुहायां बद्धाः, मलिनवस्त्रधारिणः, मलिनाङ्गाः, निर्गच्छन्। क्षुधया कृशाः, मुखानि शुष्कानि, कारागारक्लेशात् पीडिताः, तत्र श्यामवर्णं पीतवाससम् पुरतः दृष्टवन्तः।