भगवान् श्रीकृष्णः राजदूतस्य वचनेन तं सान्त्वयञ् च प्रहृष्टचित्तः उवाच—"मा भैः, दूत, भवतु ते शुभम्। अहं मगधं विनाशयिष्यामि।" इति। एवं संबोधितः स दूतः कृताञ्जलिः त्वरितं प्रस्थितः, सम्यक् प्रकारेण तद्वाक्यं राज्ञः सर्वान् न्यवेदयत्। तेऽपि मुक्तिं कामयमानाः शौरिं साक्षात् अवलोकयामासुः। हरिः आनर्तं, सौवीरं, मरुं, विनशनं च अतीत्य, गिरिप्रवाहान् नदीश्च लंघयन्, नगराणि, ग्रामाणि, गोष्ठानि च प्राप्तवान्। ततः स मुकुन्दः दृशद्वतीं सरस्वतीं च नदीं तीर्त्वा, पाञ्चालान्, मत्स्यान्, शक्रप्रस्थं च क्रमशः अभितः समुपागमत्। तस्य आगमनं श्रुत्वा, स राजा सर्वप्रियः, दुर्लभदर्शनः नराणां, सखिभिः, आचार्यैः परिवृतः, हर्षेण बहिर्गतः। गायनवाद्यनिनादैः, ब्राह्मणानां घोषैः, स राजा भक्त्या हृषीकेशं समाश्रित्य, प्राण इव प्राणाय, उपसृत्य तस्थौ। पाण्डवः कृष्णं दृष्ट्वा, स्नेहविह्वलहृदयः, स्वप्रियं मित्रं चिरदृष्टं पुनः पुनः आलिङ्ग्य, परमं हर्षं जगाम। स राजा, लक्ष्म्याः निर्मलमन्दिरं मुकुन्ददेहम् उभाभ्यां बाहुभ्यां आलिङ्ग्य, सर्वदुःखात् विमुक्तः, परमसुखं प्राप, अश्रुपूर्णलोचनः, रोमाञ्चितः, सर्वं संसृतिम् अपि विस्मृत्य। भीमः अपि, आनन्दविह्वलः, मातुलसुतं स्नेहात् आलिङ्ग्य, हसन्, तौ जुती च पाण्डवश्रेष्ठः च, हृदयपूरिताः, अच्युतं परिष्वज्य, अश्रूणि स्रवयन्तः। अर्जुना आलिङ्गितः, जुतीनां प्रणतिः, कृष्णः च ब्राह्मणवर्येभ्यः, वृद्धेभ्यः च यथायोग्यं प्रणम्य, तान् पूजयामास। कौरवान्, सृञ्जयान्, कैकेयान् च, रथिनः, सूतान्, गान्धर्वान्, गायकान्, मन्त्रिणः च स मानयामास। मृदङ्गशङ्खदुन्दुभिवीणवेणुकाहलैः, ब्राह्मणाः पद्मनाभं कृष्णं स्तुत्वा, नृत्यन्तः गायन्तश्च तं समर्चयन्। एवं सखिभिः परिवृतः, कीर्तिमणिः, सर्वैः स्तूयमानः, श्रीभगवान् अलङ्कृतां पुरीं प्रविवेश। तत्र मार्गः गन्धोदकसिच्यः, पताकाभिरलङ्कृतः, सुवर्णतोरणैः, पूर्णकलशैः, नूतनवस्त्राभरणमाल्यभूषितपुरुषनारीभिः, सुरभिगन्धैः, पुरं शोभयामास। स राजा नगरं दृष्टवान्, यत्र गृहेषु दीपप्रदीप्तद्वाराणि, बलिभिः शोभितानि, पताकाभिः, सुवर्णकलशैः, रजतशृङ्गैश्च भूषितानि आसन्। तत्र पुरुषनेत्रपानपात्रं प्राप्तमिति श्रुत्वा, युवतयः उत्कण्ठया विगलितकेश्यः, अविलम्बितवस्त्राः, स्वकार्याणि, शय्यास्थितान् पतिं च विहाय, राजमार्गे राजा द्रष्टुं निर्गताः। यत्र गजाश्वरथपत्तिसमाकीर्णे स्थले, स्त्रियः गृहात् मुकुन्दपत्नीः सह कृष्णं दृष्ट्वा, पुष्पाणि चिक्षिपुः, चित्तेन आलिङ्ग्य, स्मितावलोकनैः सस्नेहम् अर्चयन्। ताः स्त्रियः, मार्गे मुकुन्दपत्नीः दृष्ट्वा, उचुः—"इव चन्द्रस्य ताराः, किम् एभ्यः नास्ति? स हि पुरुषशिरोमणिः, दृष्ट्या, सुमधुरस्मितेन, विलासवलोकनैः, आनन्दोत्सवं सृजति।" तत्र नगरवासिनः पुण्योपहारान् आदाय, तेषां श्रेष्ठाः पावनाः, सम्यक् विधिना कृष्णस्य पूजां चक्रुः। स मुकुन्दः, अन्तःपुरस्त्रीभिः प्रेम्णा, सस्नेहम् अभिनन्दितः, प्रसन्नलोचनाभिः, राजमहालयं प्रविवेश। पृथाः, भगिनीपुत्रं त्रैलोक्यनाथं कृष्णं दृष्ट्वा, प्रेमपूर्णहृदया, स्वपत्नीसहितया, तं समालिङ्गत। राजा गोविन्दं, देवानां प्रभुं, सन्मान्य गृहं नीत्वा, हर्षविह्वलः, पूजायां किम् अवशिष्टं न बुबोध। कृष्णः पितृष्वसुः, मातृष्वसुः, आचार्याणां च पादाभिवन्दनं कृत्वा, सः च कृष्णः, राजन्, भगिनीभिः च सत्कृतः। श्वशुर्या प्रेरिताः, कृष्णा च, कृष्णपत्नीः च, रुक्मिणीं, सत्यां, भद्रां, जाम्बवतीं च पूजयामासुः। कालिन्दीं, मित्रविन्दां, शैब्यां, नाग्नजितीं, अन्याश्च पुण्यशीलाः स्त्रियः वस्त्राभरणमाल्यादिभिः सन्मानिताः। राजा युधिष्ठिरः, जनार्दनं सेनया, परिचारकैः, पत्निभिः सह, यथायोग्यं पुनः पुनः सत्कृत्य, सुखेन निवासयामास। सः अग्निं खाण्डववनं प्रदाय, फल्गुना सह, मायां विमोच्य, येन दिव्यं सभागृहं निर्मितं, राजा कृते। तत्र सः कृष्णः, महीपतिं तोषयितुम् इच्छन्, फल्गुना सह, रथेन, वीरैः परिवृतः, मासान् अनेके निवसन्, विचरन् अभवत्। एवं सप्तत्येकमंऽध्यायः—"कृष्णस्य इन्द्रप्रस्थयात्रा"—दशमे स्कन्धे द्वितीये भागे श्रीमद्भागवते महापुराणे परम्हंससंहितायाम् समाप्तः। शुक उवाच—कदाचित् सभायाम् उपविष्टः, मुनिभिः, ब्राह्मणैः, क्षत्रियैः, वैश्यैः, भ्रातृभिः च परिवृतः, युधिष्ठिरः स्थितः। आचार्यैः, कुलवृद्धैः, बन्धुभिः, सगोत्रैः च शृण्वद्भिः, सः वाक्यम् अवदत्— "गोविन्द, राज्येन राजसूयेन, तव यशसा अहं पूजितुम् इच्छामि। भगवन्, एतद् अस्माकं कृपया विधेहि। ये तव पादपद्मे सदा चरन्ति, त्वां ध्यायन्ति, शुद्धाः स्तुवन्ति, अमङ्गलनाशिनः, पद्मनाभ, संसारमुक्तिम् आप्नुवन्ति; इच्छन्तु चेत्, भगवन्, तान् एव वरान् याचेरन्, अन्यः न हि दातुम् अर्हति। भगवन्, तव पादसेवया, अस्य लोकस्य तद् प्रभावं दृश्यताम्। ये त्वां पूजयन्ति, ये च न पूजयन्ति, उभयेषां मध्ये, महाबाहो, कुरुसृञ्जययोः वास्तविकं स्थानं प्रकाशय। त्वं सर्वात्मा, समदर्शी, आत्मानन्दवर्ती, इच्छावृक्षस्य इव, तव प्रसादः सेवानुसारं जायते, नान्यथा। भगवान् उवाच—राजन्, रिपूनां संहारिन्, तव निश्चयः सम्यक्; तेन तव पुण्यकीर्तिः सर्वेषु लोकेषु अनुभूयेत। एष यज्ञः महर्षिभिः, पितृभिः, देवैः, मित्रैः, अस्माभिः च, सर्वैः च भूतेषु, अभिलषितः। सर्वान् नृपतीन् विजित्य, पृथिवीं वशं कृत्वा, सर्वोपकरणानि संगृह्य, महायज्ञं कुरु। राजन्, एते भ्रातरः तव लोकपालांशजाः। अहं त्वया जितः, आत्मसंयमिना; आत्मवशवर्जितैः मया न विजेयः। न हि मम बलयशः श्रीसम्पत्तौ कोऽपि समः, न देवाः, नृपाश्च किं पुनः।