श्रीमद्भागवतपुराणम्

राजा स एव दुर्बोधो बलवत्तरश्च दशसहस्रगजबलसमः, बलिनां मध्ये तु तस्य समो नास्ति, केवलं भीमसेनं विना। तं तु सङ्ग्रामेकेन जयेत, न शतसैन्येन; ब्राह्मणभक्तो हि स राजा, ब्राह्मणानां किञ्चिदपि न निषेधति। अतः वृकोदरः ब्राह्मणवेषधारी सन् तस्मात् याचेत, स च तत्रैव त्वत्सन्निधौ तं सङ्ग्रामे हन्ति, न संशयः। भगवान् सृष्टिसंहारकारणम्, हिरण्यगर्भः शर्वश्च तव अनाद्याशक्तेः रूपे एव। तव शुद्धकर्माणि सुरगृहेषु गीतानि—राजन्यवैरिणां वधः, आत्ममोक्षः, गोपीभिः, गजपत्नीभिः, जनककन्याभिः, तव शरणागतैः पितृभ्यां, मुनिभिः, अस्माभिश्च। हे कृष्ण, जरासन्धवधः बहून् अर्थान् साधयिष्यति; तव यज्ञः अपि तेनैव सिद्धः स्यात्। एवं शुक उवाच—सर्वे तत्र उपस्थिताः, तद्दिव्यवचनानि, यद् अच्युतस्य श्रेयस्कराणि, तानि पूजयामासुः—नारदः, यदुवृद्धाः, स्वयं श्रीकृष्णः च। ततः देवकीसुतः प्रभुः प्रस्थानस्य आज्ञां दत्तवान्; वृद्धान् नमस्कृत्य, दारुकजैत्रादीन् सेवकान् नियुज्य, महाबलवान् प्रस्थितुं कृतनिश्चयः। स्वस्त्रीपुत्रपार्षदांश्च प्रेषयित्वा, सङ्कर्षणं यदुपतिं च नमस्कृत्य, शत्रुनाशनः स्वगुरुडध्वजं रथं आरूढः। ततः स्वसैन्येन परिवृतः—रथिनः, गजिनः, पत्तयः, अश्वारूढाश्च—मृदङ्गपणवशङ्खदुन्दुभिनिनादैः दिशः पूरयन् प्रस्थितः। तत्र तस्य धर्मपत्‍न्यः पुत्रैः सहिताः, सुवाससो भूषणगन्धमाल्यवत्यः, सुवर्णशिबिकाच्छत्ररथयोजनैः, खड्गपट्टिशधारिभिः संरक्ष्यमाणाः, अच्युतं स्वपतिं अनुगच्छन्। नराः, उष्ट्राः, गावः, महिषाः, गर्दभाः, अश्वाः, रथाः, गजाः, सेवकाः, कुलवध्वश्च—मणिकङ्कणकङ्कणाभरणकम्बलवस्त्रधारिणः, स्वसामग्रीं गृहीत्वा, सर्वदिशः प्रस्थिताः। तदानीं सेनायाः पताकाचामरछत्रचामरैः, दिव्यायुधाभरणमुकुटकवचैः, भास्वद्भिः सवितृसदृशं तेजः, तद्घोषः महातिमिङ्गिलतरङ्गाकुलार्णवध्वनिसमः। तत्र भगवत्पूजितः नारदः, तं चित्ते स्थापयित्वा, गगनमार्गे प्रस्थितः; तस्य निश्चयं श्रुत्वा, मुकुन्दः तं सम्यगुपाचरत्। श्रीभगवान् तं राजदूतं वाक्यैः सन्तोषयन् उवाच—"मा भैः, दूत! ते कल्याणम्, अहं मगधं नाशयिष्यामि।" इति उक्त्वा, स दूतः राज्ञः समीपं गत्वा यथावद् वाक्यं न्यवेदयत्; तेऽपि सौरिं द्रष्टुं समागताः, येन मोचितुं इच्छन्ति स्म। हरिः आनर्तं, सौवीरं, मरुं, विनशनं च अतिक्रम्य, पर्वतान् नद्यश्च लङ्घयित्वा, नगरग्रामपशुवाटिकाः प्राप। ततः मुकुन्दः दृष्टद्वतीं सरस्वतीं च तीर्त्वा, पाञ्चालान्, मत्स्यान् च गत्वा, अन्ते शक्यप्रस्थं प्राप्तवान्। तत्र तस्य आगमनं श्रुत्वा, सर्वप्रियः स राजा, दुर्लभदर्शनः, प्रहृष्टः स्वगुरुभिः, सखिभिः परिवृतः बहिर्निर्ययौ। गीतवाद्यनिनादैः, ब्राह्मणानां घोषैः, स राजा आदरात् हृषीकेशमुपगम्य, प्राण इव प्राणाय, सस्नेहं प्रणम्य। कृष्णं दृष्ट्वा, पाण्डवः हृदयपरिप्लुतः प्रीत्या, प्रियतममित्रं चिरदृष्टं पुनः पुनः आलिङ्गयामास। स राजा, लक्ष्म्याः आलयं निर्मलम्, मुकुन्ददेहमङ्के आलिङ्ग्य, क्लेशविनिर्मुक्तः, परमानन्दं प्राप, अश्रुपूर्णलोचनः, रोमाञ्चितः, सर्वं विस्मृत्य। भीमः प्रमुदितः स्वमातुलं परिष्वज्य, प्रीत्या सस्मितः; सहदेव-नकुलौ च, युधिष्ठिरश्च, हृदयैः पूर्णैः, अच्युतं आलिङ्ग्य, अश्रूणि मुमुचुः। अर्जुनेन आलिङ्गितः, तेन च अभिवादितः, कृष्णः ब्राह्मणवृद्धान् यथायोग्यं प्रणम्य, कुरुसृञ्जयकैकेयांश्च, सूतान्, मागधान्, गान्धर्वान्, गायकान्, मन्त्रिणश्च पूजयामास। तत्र दुन्दुभिशङ्खपणववीणावेणुककुभीनादैः, ब्राह्मणाः पद्मनाभं स्तुत्वा, नृत्यन्तः गीतानि जगुः। स मित्रैः परिवृतः, कीर्तिमण्डलमणिः, सर्वैः स्तूयमानः, श्रीभगवान् सुसज्जितां पुरीमविशत्। मार्गः गजजलसिक्तः, चित्रपताकाभिः, सुवर्णतोरणैः, पूर्णकलशैः, नूतनवस्त्राभरणमाल्यशोभितनरनार्यः, सुरभिगन्धैः, नगरीं शोभयन्तः। स तु राजनगरं ददर्श, यत्र गृहद्वाराणि दीपैः, नैवेद्यैः, पताकाभिः, सुवर्णकलशैः, रजतशिखरैश्च शोभन्ते। तत्र, पुरुषलोचनानां तृप्तिकरं पात्रमागतं श्रुत्वा, युवत्यः, उत्कण्ठया स्रस्तकेश्या, विस्रस्तवस्त्राः, स्वकार्यं त्यक्त्वा, शयनस्थं पतिं च परित्यज्य, राजमार्गे तं द्रष्टुं निर्गताः। तत्र गजरथाश्वपत्तिसंकीर्णे स्थले, स्त्रियः स्वगृहात् मुकुन्दं पत्नीसहितं दृष्ट्वा, पुष्पवृष्टिं कृत्वा, चित्तेन आलिङ्ग्य, सस्मितैः कटाक्षैः तं स्वागतम् अकार्षुः। ताः स्त्रियः, मार्गे मुकुन्दपत्नीः दृष्ट्वा, ऊचुः—"इव चन्द्रं प्रति तारा, किं नास्ति तासां? स हि पुरुषशिरोमणिः, नेत्रैः, सुमधुरस्मितैः, विलासितकटाक्षैः, आनन्दोत्सवं सृजति।" तत्र नगरजनाः शुभद्रव्याणि गृहीत्वा, पापविमुक्ताः, क्रमशः कृष्णस्य पूजनं चक्रुः। अङ्गणेषु स्त्रियः, स्नेहविहितनेत्राः, स्निग्धदृष्टिभिः, मुदिताः, मुकुन्दं स्वगृहं प्रविशन्तं सस्नेहं प्राप्य, तं स्वगृहं निनयुः। पृथाऽपि, कृष्णं भ्रातृपुत्रं त्रैलोक्यनाथं दृष्ट्वा, आसनात् उत्थाय, स्नेहपरिपूर्णहृदया, स्नुषाभिः सहिताः तं आलिङ्गयामास। राजा तु, गोविन्दं सादरं स्वगृहं नीत्वा, प्रमोदात् पूजायाः शेषं न बुबोध। कृष्णः पितृष्वसुः, मातुल्याः, आचार्यस्य च पादौ वन्द्य, सः अपि कृष्णेन, राजन्, भगिन्या च पूजितः। श्वशुर्याः प्रेरणया, कृष्णा च सर्वाः कृष्णपत्नीः, ऋुक्मिणीं, सत्यां, भद्रां, जाम्बवतीं च सम्यक् पूजयामासुः। ताः कालिन्दीं, मित्रविन्दां, शैब्यां, नाग्नजितीं, अन्याश्च पुण्यशीलाः, वस्त्रगन्धमाल्याभरणैः पूजयामासुः। युधिष्ठिरः जनार्दनं, तस्य सैन्यं, पार्षदांश्च, पत्‍नीश्च, नव्येन सत्कारं पुनः पुनः कृत्वा, सन्तोषयामास।