सर्वेषां लोकानां न किञ्चिदपि त्वत्तो न विद्यते, हे सृष्टिकर्तॄणां श्रेष्ठ, इति तस्मात् त्वाम् एव पृच्छामः—किं पाण्डवाः चिन्तयन्ति इति। श्रीनारदः उवाच—भगवन्, अहम् अनन्तरं तव मायां, दुष्प्रामुष्याम्, अदृष्टपूर्वां अपि, दृष्टवान् अस्मि; त्वं जगतां स्वामी, मायाधिपः, स्वशक्तिभिः चरन्, अग्निरिव दारुषु गुह्यः, स्वयम् आत्मशक्त्या लोकान् व्याप्नोषि, तव महिमा न कस्यचिद् आश्चर्यं जनयति। को हि तव कर्माणि सम्यक् वेदितुं शक्नोति, यः स्वमायया लोकस्य सृष्टिं च संहरणं च करोति? यद् इव दृश्यते, तद् केवलं विज्ञानप्रतिबिम्बरूपम्; अहम् तस्मै नमः, यो निरुपाधिकः, सर्वविभागातीतस्वरूपः। सः, यः संसारपरिभ्रमतां जीवात्मनाम् मोक्षदः, यः शरीरेण दुःखं न जानाति, यः स्वलीलावतारैः स्वकीर्तिं प्रज्वालयति, तस्मै तमः-नाशकाय शरणं प्रपद्ये। तथापि, हे ब्रह्मन्, अहम् तव भक्तस्य, तव पितृष्वसुसुतस्य राज्ञः, मनुष्यलोके विस्मयं जनयन् यत् कर्म करोति, तस्य भावितं कथयिष्यामि। पाण्डुपुत्रः ब्रह्मपदकामः, राजसूयेन त्वां यजिष्यति, भगवन्, तत्र तव प्रसादः स्यात्। तस्मिन् परमयज्ञे, देवाः, अन्ये च प्रसिद्धराजानः, उत्सुकाः, तत्र समायास्यन्ति, तव दर्शनार्थम्। श्रवणेन, कीर्तनं वा, ध्यानं वा, यः तव ब्रह्मण्यदेव, समीपवासिनः अपि शुद्धिं यान्ति, किं पुनः ये दृष्ट्वा वा स्पृष्ट्वा च? यस्य पादयोः पुण्यकीर्तिः स्वर्गे, भूमौ, पाताले च प्रसिद्धा, यस्य पादोदकं स्वर्गे मन्दाकिनी, अधस्तात् भोगवती, अस्मिन्लोके गङ्गेति प्रसिद्धं, तद् विश्वं पुण्यं करोति—तत् पादोदकं सर्वलोकान् पावयतु। शुक उवाच—एवम्, तस्य पक्षीयाः विजयकाङ्क्षिणः सन्तः, केशवः स्मितपूर्वं मधुरया गिरा स्वदासं उद्धवम् उवाच। भगवान् उवाच—त्वं हि अस्माकं परमचक्षुः, मित्रं मन्त्रस्य तत्त्वार्थदर्शि च; अतः, यत् कर्तव्यम्, तत्र ब्रूहि, अस्माकं श्रद्धा अस्ति, तत् करिष्यामः। एवं स्वामिना प्रष्टः, सर्वज्ञः अपि सन्, उद्धवः विनयेन शिरसा स्वाज्ञां स्वीकृत्य प्रत्यूचत्। (इति सप्ततितमोऽध्यायः समाप्तः।) शुकदेवः पुनरुवाच—एवं मुनिवचः श्रुत्वा, उद्धवः, मनीषिणां मध्ये मनीषी, सभायाः तथा कृष्णस्य च अभिप्रायं विज्ञाय, एवं उवाच। उद्धवः उवाच—भगवन्, यथा मुनिना उक्तं, तथा त्वं यज्ञस्य मन्त्रदर्शिता, पितृष्वसुसुतस्य रक्षिता, शरणागतानां च आश्रयः स्यात्। राजसूयो यज्ञः त्वया कर्तव्यः, महाबाहो, दिशां विजेता; तेन जरासन्धवधः अपि साध्यः इति मम मतिः। अस्माकं अपि महद् हितं तेन स्यात्, गोविन्द, तव कीर्तिश्च बन्धनस्थराजानां विमोचनात् वर्धिष्यते। स राजा दुष्प्रापः, दशसहस्रगजबलसमः, बलिनां मध्ये तस्य तुल्यः केवलं भीम एव। सः शतसैन्येन न जयेत, केवलं द्वन्द्वयुद्धेन; सः ब्राह्मणभक्तः, ब्राह्मणात् किञ्चिद् न निवारयति। अतः वृकोदरः ब्राह्मणवेषधारी सन् तं याचेत, सः तत्रैव तव साक्षात् द्वन्द्वयुद्धे निहन्यात्, न संशयः। परं पुरुषः सृष्टिसंहारकारणं, हिरण्यगर्भः शर्वः च तव अनन्तशक्तेः रूपे एव। तव शुद्धानि कर्माणि सुरगृहेषु गायन्ति—राजन्यशत्रुवधः, आत्मविमोचनं, गोपीभिः, गजपत्नीभिः, जनककन्याभिः, तव मातापित्रोः, मुनिभिः, अस्माभिः च। कृष्ण, जरासन्धवधेन अनेकानि कार्याणि साध्यन्ते; तव कामितो यज्ञः अपि तेनैव सिद्ध्यति। शुक उवाच—एवं, राजन्, सर्वे उद्धवस्य वचः, सर्वथा शुभम् अच्युतस्य, मुनिः, यदुवृद्धाः, कृष्णः च, अनुमोदितवन्तः। ततः देवकीपुत्रः प्रभुः प्रस्थानायाज्ञां दत्तवान्; वृद्धानां प्रणम्य, दारुक-जयित्र-आदीन् सेवकान् नियुज्य, महाबलः यात्रायै सज्जः अभवत्। स्वस्त्रीपुत्रान् परिचारकांश्च विसर्ज्य, सङ्कर्षणं यदुपतिं च प्रणम्य, शत्रुनाशनः स्वचिह्नगुरुडध्वजं रथमधिरोहत्, सारथिना उपस्थापितम्। ततः स्वसैन्येन परिवृतः, रथगजपत्त्यश्वपतिभिः, मृदङ्ग-आनक-शङ्ख-दुन्दुभिनिनादैः दिशः निनादयन्, प्रस्थितवान्। पुत्रैः सह धर्मपत्न्यः, सुवाससः, भूषण-गन्ध-माल्यशोभिताः, सुवर्णपल्यङ्क-रथारोहिण्यः, खड्ग-छत्र-आयुधधारिभिः संरक्ष्यमाणाः, अच्युतं स्वामीहरिण्यः अन्वयुः। नराः, ऊष्ट्राः, गावः, महिषाः, गर्दभाः, अश्वाः, रथाः, गजाः, परिचारकाः, कुलाङ्गनाश्च, कङ्कण-कङ्कण-चर्म-वस्त्रालङ्कृताः, स्वधनानि वहन्तः, सर्वतो ययुः। सैन्यं महाध्वज-छत्र-छत्रिकाभिः, शस्त्राभरण-मुकुट-कवचशोभितम्, सूर्यतेजसा दीप्तम्, महातिमिङ्गिलतरङ्गसमुद्रनिनादसम्भ्रमम् इव आसीत्। तदा मुनिः, यदुपतिना सत्कृतः, तं हृदि स्थापयित्वा, आकाशमार्गे प्रययौ; तस्य निश्चयं श्रुत्वा, मुकुन्दः, स्वदृष्ट्या तृप्तेन्द्रियः, यथोचितं अर्घ्यादिकं प्रादात्। भगवान् सन्देशवाहं प्रियवाक्यैः सन्तोष्य, उवाच—'मा भैः, सन्देशद, स्वस्ति ते, अहं माघधं नाशयिष्यामि।' इति सन्देशवाहः गत्वा, राज्ञः सन्देशं सम्यक् निवेदयत्; ते अपि शौरिं मुक्तिमिच्छवः ददृशुः। हरिः आनर्त-सौवीर-मरु-विनशनानि अतिक्रम्य, पर्वतान् नद्यश्च लङ्घयन्, नगर-ग्राम-गोपालकस्थानि प्राप्तवान्। ततः मुकुन्दः दृषद्वतीं सरस्वतीं च तीर्त्वा, पाञ्चालान्, ततः मत्स्यान्, अन्ते शक्रप्रस्थं प्राप्तवान्। तत्रागतिं श्रुत्वा, स राजा सर्वप्रियः, दुर्लभदर्शनः, प्रहृष्टः, आचार्यैः मित्रैः परिवृतः, बहिः निर्गतः। गीतवादित्रध्वनिभिः, ब्राह्मणानां घोषेण च, सः स आदरात् हृषीकेशं, प्राण इव प्राणायामं, उपगम्य प्रणनाम। कृष्णं दृष्ट्वा, पाण्डवः, हृदयमण्डलमुद्रिक्तस्नेहः, प्रियतममित्रं चिरदृष्टं, पुनः पुनः आलिङ्ग्य, हर्षात् अश्रुपूर्णलोचनः, सर्वस्मृतिम् उत्सृज्य, लक्ष्म्याः निवासं निर्मलम्, मुकुन्ददेहम् उभाभ्यां आलिङ्ग्य, परमं सुखम् अवाप्तवान्। भीमः, प्रमुदितः, मातुलसुतं स्नेहात् प्रमदेन हसितः आलिङ्ग्य, सहदेव-नकुल-युधिष्ठिराः अपि, हृदयपूरितस्नेहाः, अच्युतं आलिङ्ग्य, अश्रूणि मुमुचुः।