हृदयग्रन्थिः स्फुटितः, सर्वे संशयाः छिन्नाः, कर्माणि क्षीणानि च भवन्ति, यदा सप्तरात्रश्रवणं विधिना क्रियते। मनः यदा पावनायाः कथायाः तीर्थे स्थितं भवति, यः संसारमलापगमने सर्वाधिकः समर्थः, तदा केवलं मोक्षः इति विद्वद्भिः घोषितः। तस्य वचनेनैव क्षणमात्रे दिव्यरथः समागतः, वैकुण्ठवासिभिः परिवृतः, दीप्तिमान् तेजसा प्रकाशमानः। सर्वे जनाः पश्यन्तः, धुन्धुलीपुत्रः रथमारुहत्; रथस्थैः वैष्णवैः दृष्ट्वा, गोकरणः वाक्यम् उवाच। गोकरणः अब्रवीत्—इह मम शुद्धश्रावकाः बहवः सन्ति; किं कारणं, यत् सर्वेषां रथाः समकालं न आगच्छन्ति? श्रवणं सर्वैः समं कृतम्; किं तर्हि फलभेदः जातः? हरिभक्ताः तद् वदन्तु। हरिसेवकाः ऊचुः—इह फलभेदः श्रवणभेदेन कारणीकृतः; सर्वे अपि श्रुतवन्तः, किन्तु न सर्वे मननं तावत् कृतवन्तः। अतः फलभेदः अपि पूजायाम् जायते, हे नम्र। यः आत्मा सप्तरात्रं उपवासेन श्रवणं कृतवान्, स च गम्भीरमननं, एकाग्रचित्तं च कृतवान्। अस्थिरं ज्ञानं विनश्यति, श्रवणं प्रमादेन नष्टं भवति, मन्त्रः संशयेन लुप्तः, जपः च विक्षिप्तचित्तेन क्षीणः। विष्णु-अननिष्ठं स्थानं नष्टं, अशुद्धाय श्राद्धं नष्टं, अशास्त्रज्ञाय दानं नष्टं, कुटुम्बं दुष्कृत्येन नष्टं। गुरुवाक्ये श्रद्धा, आत्मन्य् विनयभावः, मनःदोषविजयः, कथायां अविचलितस्मृति— एते चान्ये च साध्यन्ते, तदा श्रवणफलम् अवाप्यते; कथान्ते सर्वेषां वैकुण्ठवासः निश्चितः। हे गोकरण, गोविन्दः स्वयम् तुभ्यं गोलोकं दास्यति; इत्युक्त्वा, हरिभक्ताः सर्वे वैकुण्ठं जग्मुः। अनन्तरं मासे, गोकरणः पुनः कथां प्रवृत्तवान्; तैः सप्तरात्रं श्रवणं पुनः कृतम्। हे नारद, कथान्ते यद् अभवत्, तत् शृणु। हरिः स्वयम् भक्तैः सह दिव्यरथैः समागतः; तस्मिन्नेव काले जयध्वनिः नमस्कारः च अभवत्। हरिः हर्षात् पाञ्चजन्यं शङ्खं निनादितवान्; गोकरणं आलिङ्ग्य, तम् स्वदृशं कृतवान्। हरिः तत्रैव अन्यान् श्रावकान् वर्षमेघवर्णान् कृतवान्, पीतवाससः, मुकुटिनः, कुण्डलिनः च। ग्रामवासिनः अपि, अश्वपालजाः च, चाण्डालाः च, गोकरणस्य कृपया तस्मिन्नेव काले दिव्यरथेषु स्थापिताः। ये हरिक्षेत्रं गताः, यत्र योगिनः गच्छन्ति, स गोपालः गोकरणसहितः गोलोकं प्राप्तवान्; भक्तकथाश्रवणेन तुष्टः भगवान् भक्तवत्सलः तत्रतः प्रस्थितः। यथा पूर्वे अयोध्यावासिनः रामेण एकीकृताः, तथा कृष्णेन अपि गोलोकं नीताः, यः योगिनाम् अपि दुर्लभः। तं लोकं, यत्र न सूर्यः, न चन्द्रः, न सिद्धाः गच्छन्ति, ते भगवतकथाश्रवणेन गच्छन्ति। इह घोषयामः—सप्तदिने यज्ञकथासु किम् उज्ज्वलम् फलम्? ये गोकरणकथास्य अक्षराणि श्रुत्वा, गर्भस्थाः अपि पुनः न जायन्ते। वायुः, जलम्, पत्राणि उपयुज्य, तपसा शरीरं शोषयित्वा, दीर्घकालीनं उग्रं तपः कृत्वा, योगाभ्यासेन अपि, यत् स्थानम् न लभ्यते, तत् सप्तरात्रश्रवणेन सुलभम्। शाण्डिल्यः ऋषिः, मुनिनां श्रेष्ठः, चित्रकूटे स्थितः, ब्रह्मानन्दे निमग्नः, एतत् पुण्यकथां पठति। एषा कथा परमपवित्रा; एकवारं श्रवणेन पापराशिः नश्यति। श्राद्धे उपयुज्य, पितरः तुष्टाः भवन्ति; नित्यपठनात् मोक्षः लभ्यते, पुनः न आगमनम्। श्रीमद्भागवते महात्म्ये—षष्ठोऽध्यायः—सप्तदिने श्रवणविधिः। कुमाराः ऊचुः—सप्तरात्रश्रवणस्य विधिं वक्ष्यामः; सामान्यतः सः सखिभिः, वित्तेन च साध्यः इति स्मृतिः। ज्योतिषम् आह्वयेत्, शुभकालं पृच्छेत्, विवाहवत् साधनानि योजयेत्। नभस्, आश्विनः, ऊर्जः, मार्गशीर्षः—एते मासाः शुद्धाः, शुभारम्भाय, श्रवणारम्भे मोक्षसूचकाः। अन्ये मासाः ब्राह्मणैः त्याज्याः; तान् सर्वथा परित्यजेत्। अन्यान् सखीन् नियुक्त्वा, यत्नशीलान् नियोजयेत्। प्रत्येकप्रदेशे प्रयत्नेन संदेशः प्रेष्यः—इह कथा भविष्यति, गृहीणः आगच्छन्तु। केचन हरिकथाः, अच्युतस्तुतयः दूरस्थाः; स्त्रियो, शूद्राः, अन्ये च—तेषां शिक्षायाः व्यवस्था कर्तव्या। प्रत्येकप्रदेशे वैराग्ययुक्तैः वैष्णवैः, कीर्तनकामैः पत्राणि प्रेष्याणि; तेषां लेखनम् एवं विधीयते। सप्तरात्रं साधूनां समागमः दुर्लभः; अत्र कथा अद्भुतरसयुक्ता भविष्यति। ये भागवतामृतपानाय उत्सुकाः, शीघ्रं आगच्छन्तु, प्रेमभक्ताः। यदि कदाचित् स्थानाभावः, एकदिनमपि, तथापि सर्वथा आगमनं साध्यं; एकक्षणम् अपि अत्र दुर्लभम्। एवं तेषां व्यवस्था विनयेन कर्तव्या; आगन्तुकानां सर्वेषां निवासः साध्यः। तीर्थे, अरण्ये, गृहे वा, श्रवणं पूज्यतमम्; यत्र भूमिः विस्तीर्णा, तत्र कथा युक्ता। शुद्धिः, भूमिसंमार्जनम्, लेपनं, मृत्तिकया अलङ्करणं च कर्तव्यम्; गृहसामग्री एकत्रित्य कोणे स्थाप्येत्। पञ्चदिने, यत्नेन, पूर्वं वितानानि शुद्धानि कर्तव्यानि; उन्नतम् मण्डपम् निर्माय, कदलीकाण्डैः अलङ्कृतम्।