भगवतः श्रीकृष्णस्य समीपे राजदूतः समुपविष्टः सानुरागं प्रार्थयामास—“भगवन्, धर्मस्य रक्षणाय, अधर्मिणां निग्रहाय च त्वं संसारमिमं अवतीर्णः। तवाज्ञां कः उल्लङ्घयितुं शक्तः? स्वकर्मणां फलमपि कः प्राप्नोति? न वयं विद्मः। नृपाणां सुखं स्वप्नवत् पराधीनं, भयभारितं च; मृतवत् जीवनं वयम् वहामः। आत्मनि ये सुखं त्वया सुलभं, तदपि परित्यज्य, तव मायया मोहिताः, संसारदुःखं सहामः—कथं खलु दुःखिता वयं। तस्मात्, भगवन्, ये शरणागतानां दुःखं तव पादौ निहन्ति, तव तान् पादौ शरणं गच्छामः। मगधराजकृतबन्धनैः बध्यमानान् अस्मान् विमोचय। त्वमेव दशसहस्रगजबलसम्पन्नः, सिंहवत् राजानं गृहगतं नः निगृह्य रक्षितवान्। सः, विजिगीषया गर्वितः, त्वया पुनः पुनः संग्रामे रथचक्रं द्वाविंशतिवारं भग्नं दृष्ट्वा, तव अनन्तवीर्यस्य, पराजितः। स इदानीं तव जनान् पीडयति—अजेय, यथोचितं कुरु। एवं मगधेन बद्धाः, त्वां द्रष्टुम् आकाङ्क्षन्तः, तव पादौ शरणं गता इमे, तेषां कल्याणं कुरु।” एवं दूतवाक्यानि श्रुत्वा, श्रीशुकः उवाच—तस्मिन्नन्तरे नारदः दिव्यः मुनिः, अरुणजटिलः, सूर्यवत् दीप्तिमान्, सहसा समुपस्थितवान्। तं दृष्ट्वा, भगवान् कृष्णः, लोकनाथः, सभासद्भिः सहितः, सस्मितं प्रणिपत्य, समुचितं पूजनं कृत्वा, आसनं दत्त्वा, श्रद्धया सप्रेमं मधुरवाक्यैः तं मुनिं तुष्टाव। सः पप्रच्छ—“कच्चिदद्य त्रिषु लोकेषु भयशून्यं कुशलं? नूनं भगवतः पुण्यं तव विचरणेन वर्धते। त्वया त्रिषु लोकेषु किंचिदपि न अप्राप्तं, सृष्टिकर्तॄणां श्रेष्ठ, तस्मात् पाण्डवानां किमभिप्रेतं इति वयं पृच्छामः।” नारदः उवाच—“भगवन्, तव मायां बहुशः दृष्टवानस्मि, दुष्प्राप्या सा; त्वं जगत्कर्ता मायापतिः, स्वशक्तिभिः जीवेषु विचरन्, तव कीर्ति अग्निवत् काष्ठेषु गुह्यते। तस्मात् मम न किञ्चित् अद्भुतम्। कः तव कर्माणि सम्यग् वेद? त्वं स्वमायया सृष्टिं संहरसि। यत् दृश्यते, तद् केवलं बुद्धेः प्रतिबिम्बमात्रम्। त्वां निरुपाधिकस्वरूपं नमामि। संसारगतात्मनां मोक्षदः, शरीरदुःखं न जानाति यः, तव लीलावतारैः कीर्तिः स्वयमेव वर्धते; तमन्धकारनाशकं शरणं प्रपद्ये। तथापि, ब्रह्मन्, राज्ञः तव भक्तस्य, मातुलपुत्रस्य, मन्ये अद्भुतं कर्म यत् लोके प्रसिद्धं, तत् कथयामि। पाण्डुपुत्रः ब्रह्मपदकाम्यया, राजसूययज्ञेन त्वां पूजयितुं इच्छति—तत् तव प्रीत्यर्थम्। तस्मिन् परमे यज्ञे, देवाः अन्ये च राजर्षयः, त्वां द्रष्टुम् उत्सुकाः, समागताः स्युः। श्रोतृभिः, गायिभिः, ध्यायिभिः चापि त्वं शुद्ध्यसि, ब्रह्मणां नाथ, किं पुनः ये त्वां पश्यन्ति वा स्पृशन्ति? यस्यान्घ्रिश्रीः स्वर्गे, पृथिव्याम्, पाताले च प्रसिद्धा, यत् पादोदकं मन्दाकिनीति स्वर्गे, भोगवतीति पाताले, गङ्गेति लोके, तेन विश्वं शुद्ध्यति; तद् पादजलं सर्वलोकान् पावयतु। एवं नारदवाक्यानि श्रुत्वा, केशवः, विजयकाङ्क्षिभिः स्वजनैः परिवृतः, सस्मितं प्रियवाक्यैः उद्धवम् उवाच। भगवान् उवाच—“त्वं नः चक्षुषां श्रेष्ठः, सखा, मन्त्रसारार्थविज्ञः; तस्मात् यत् कर्तव्यं तद् वद, वयं श्रद्धया तत् करिष्यामः।” एवं स्वामिना उक्तः, सर्वज्ञोऽपि उद्धवः, नम्रः, शिरसा आज्ञां स्वीकृत्य प्रत्युवाच। शुकः उवाच—एवं नारदवाक्यानि श्रुत्वा, उद्धवः, बुधां मध्ये प्राज्ञः, सभायाः कृष्णस्य च मतं विज्ञाय, इदं वचनं उवाच। उद्धवः उवाच—“भगवन्, यथा मुनिना उक्तं, तथा त्वं यज्ञस्य मन्त्रदातृत्वं, मातुलपुत्रस्य रक्षणं, शरणागतपोषणं च कुरु। राजसूयो यज्ञः त्वया कर्तव्यः, दिग्विजयिनि त्वयि, तत्र जरासन्धवधः उभयार्थसाधकः। नः अपि महद् हितं स्यात्, गोविन्द, बन्धनस्थराजविमोचनात् तव कीर्तिः वर्धिष्यते। स राजा दुःसहः, दशसहस्रगजबलसम्पन्नः; बलिनां मध्ये केवलं भीमः तस्य तुल्यः। स एकेन संयुज्य विजेतव्यः, न शतसैन्येन; ब्राह्मणभक्तः सः, ब्राह्मणान् किञ्चन न निवारयति। वृकोदरः ब्राह्मणरूपेण गत्वा, तस्मात् याचेत; सः तव सन्निधौ, संग्रामे, तं नूनं हनिष्यति—न सन्देहः। परमात्मा त्वं सृष्टिसंहारकारणम्; हिरण्यगर्भः शर्वः च तव शक्तेः रूपे। तव पुण्यकर्माणि सुरगृहेषु गायन्ति—शत्रुवधं, स्वमुक्तिं, गोपीभिः, गजपत्नीभिः, जनककन्याभिः, मातृपितृभिः, मुनिभिः, अस्माभिः च। कृष्ण, जरासन्धवधेन बहूनि कार्याणि साध्यन्ते; तव यज्ञः अपि तेनैव सिद्धः। एवं राजन्, सर्वे उद्धवस्य वचनं, सर्वतोऽनुकूलं, अच्युताय, मुनिः, यदुवृद्धाः, कृष्णः च, सस्मितं प्रशशंसुः। ततः देवकीपुत्रः प्रभुः निर्गमनाय आज्ञां दत्तवान्; वृद्धान् प्रणम्य, दारुकजैत्रादीन् सेवकान् नियोज्य, सन्नद्धः प्रस्थितवान्। स्वस्त्रियः, पुत्रान्, परिचारकान् प्रेष्य, सङ्कर्षणं यादवपतिं च प्रणम्य, शत्रुनाशनः, सारथिना उपनीते गरुडध्वजचक्रे आरूढः। ततः स्वसैन्येन—रथपतिभिः, गजपतिभिः, पदातिभिः, अश्वारूढैः च—परिवृतः, मृदङ्गदुन्दुभिशङ्खानां शब्देन दिशः निनादयन् प्रस्थितः। सद्भिरात्मजैः सह सुशोभनवस्त्राभरणगन्धमाल्यभूषिताः पत्न्यः, सुवर्णयानेषु रथेभ्यः चारूढाः, खड्गपट्टिशधारिणः पुरुषैः संरक्ष्यमाणाः, अच्युतं अन्वगच्छन्। पुरुषाः, उष्ट्राः, गावः, महिषाः, गर्दभाः, अश्वाः, रथाः, गजाः, परिचारकाः, कुलस्त्रियः, कङ्कणकङ्कणिभिः, कम्बलवस्त्रैः भूषिताः, स्वसामग्रीं वहन्तः, सर्वदिक् प्रस्थिताः। ध्वजपताकाचामरछत्रविभूषितं सैन्यं, आयुधाभरणमुकुटकवचैः शोभितम्, सूर्यसमप्रभं, महाकच्छपगर्जितमिव सागरं, निनादमकरोत्। ततः, यदुपतिना पूजितः स मुनिः, तं हृदि स्थापयित्वा, आकाशमार्गे प्रस्थितः; तस्य निश्चयं श्रुत्वा, मुकुन्दः, तुष्टेन्द्रियः, यथोचितं दानं दत्तवान्।