संसारे धर्मलुप्ते, धर्मनिरपेक्षे च जनाः अधर्मपरायणाः अभूवन्, तथापि एषः कार्यः यः भवतः प्रेरणया जातः, स भवतः पूजनायै एव। यः कश्चन, यथा बलवान् स्यात्, अत्र जाग्रतः जीविताशां सहसा छिनत्ति, तस्मै नमः। भगवन्, त्वं सतां रक्षणाय, दुष्टनिग्रहाय च इह जगति अवतीर्णः। भगवन् प्रभो, कः तव शासनं उल्लङ्घयितुं शक्नोति? वा कः स्वकर्मणां फलमवाप्नोति? न वयं जानिमहि। राज्ञां सुखं स्वप्नवत्, पराधीनं, नित्यं भीति-भारितं, मृतवत् जीवितं वयं वहामः। त्वयि निरुपद्रवेण लभ्यमानं आत्मसुखं परित्यज्य, महतीं क्लेशं प्राप्नुमः। अहो, तव मायया मोहिताः, अस्माकं दुःखमिदं दयनीयम्। अतः, भगवन्, ये शरणागतानां दुःखं पादाभ्यां नाशयसि, तव पादौ स्म शरणं याचामहे। मगधकर्मबन्धनैः बद्धान् अस्मान् विमोचय। त्वमेव दशसहस्रगजबलसम्पन्नः, येन सिंहसदृशेन मगधपतिना अस्मान् राजगृहे बद्धान् निगृह्य स्थितः, स त्वया निगृहीतः। स राजा, दृढमदः, जगज्जयोत्सुकः, त्वया पुनः पुनः पराजितः, भगवन् अनन्तवीर्य, युद्धे द्वाविंशतिवारं तस्य दिव्यं चक्रं भग्नं कृतवान्। अधुना स तव जनान् पीडयति। अजय्य, तस्मिन्समये यथोचितं कुरु। इति दूतः उवाच—एवं मगधेन बद्धाः, त्वां द्रष्टुम् इच्छन्तः, तव पादौ शरणं गताः, एते दुःखिताः स्वस्त्ययनं प्रार्थयन्ति। एवं दूतवाक्यं श्रुत्वा, तत्रैव देवर्षिः नारदः, कपिलजटाधरः, सहसा सूर्य इव विराजमानः, प्रादुरासीत्। तम् दृष्ट्वा, श्रीकृष्णः सर्वलोकाधिपतिः, स्वजनैः सहितः, हर्षेण उत्थाय सस्मितं शिरसा प्रणम्य तं सत्कृत्य, आसनं दत्त्वा, श्रद्धया सौम्यवाक्यैः पूजयामास। स उवाच—कच्चित् त्रिषु लोकेषु सर्वत्र क्षेमं, भयवर्जितं च अस्ति? नूनं, भगवान् धर्मः तव विचरणेन वर्धते। भगवन्, त्वं सर्वज्ञः, त्रिलोक्यां किमपि न अज्ञातम् अस्ति। अतः त्वां पृच्छामः—किं पाण्डवाः संकल्पयन्ति? नारदः उवाच—भगवन्, तव मायां बहुवारं दृष्टवान् अस्मि, दुस्तराम्, प्रभो, जगत्कर्तः मायाधिपते। त्वं स्वशक्त्या चरन्, तव यशः काष्ठेषु अग्निरिव गूढम्। अतः किमपि माम् न विस्मययति। कः वा तव कर्माणि अस्मिन् लोके यथावत् वेद? त्वया एव सृष्टिः संहृतिश्च माया-शक्त्या क्रियते। यद् इह दृश्यते, तत् केवलं विवेकप्रतिबिम्बम्। तुभ्यं नमः, यः सर्वविभागातीतः। सः, यः संसृतौ भ्रमन्तं जीवम् मुक्तिं ददाति, यः देहजं दुःखं न जानाति, यः लीलावतारैः स्वयम् यशः प्रज्वालयति, तम् अन्धकारनाशकं शरणं प्रपद्ये। तथापि, ब्रह्मन्, तव भक्तस्य पितृष्वसुः पुत्रस्य नृपतेः, लोके विस्मयजनकं कर्म कुर्वतः, यद् इच्छितं तद् वक्ष्यामि। पाण्डुपुत्रः ब्रह्मपदकामः, राजसूयेन त्वां यजिष्यति। तत्र, भगवन्, त्वं देवैः अन्यैः च राजभिः, उत्सुकैः समागतैः, दृष्टः भविष्यसि। भगवन्, श्रवणेन, कीर्तनं वा ध्यानं वा, ये त्वदन्तिके वसन्ति, ते अपि शुद्ध्यन्ति, किमुत ये त्वां पश्यन्ति वा स्पृशन्ति? यस्यान्घ्रिपद्मयशः स्वर्गे, पृथिव्यां, पाताले च प्रसिद्धम्, यस्य पादोदकं मन्दाकिनी नाम दिवि, भोगवती अधः, गङ्गा इह, यत् विश्वं पुनाति, तद् पादोदकं लोकान् सर्वान् पावयतु। ततः, स्वजनाः विजयाय उत्सुकाः सन्तः, केशवः सस्मितं मधुरवाक्यैः प्रियं सेवकं उद्धवम् उवाच। श्रीभगवान् उवाच—त्वं अस्माकं सर्वोच्चचक्षुः, हितैषी, मन्त्रस्य तत्त्वं वेत्सि। अतः, यत् कर्तव्यं, तद्वद; वयं श्रद्धया तदनुष्ठास्यामः। एवं स्वामिना समादिष्टः, सर्वज्ञः अपि उद्धवः, विनयेन शिरसा स्वीकृत्य प्रत्युवाच। एवमेतत्। इति श्रीमद्भागवतस्य दशमस्कन्धस्य द्वितीयार्धे 'दैवीज्ञानपृच्छा' नाम सप्ततितमः अध्यायः समाप्तः। शुक उवाच—एवं देवर्षिवचनं श्रुत्वा, उद्धवः, मनीषिणां श्रेष्ठः, सभायाः च कृष्णस्य च अभिप्रायं विज्ञाय, इदं वाक्यम् उवाच। उद्धवः उवाच—भगवन्, यथा मुनिना उक्तं, तथा त्वं यज्ञस्य मन्त्रदातारं, बान्धवं रक्षिता, शरणागतानां च आश्रयः भूयाः। राजसूयः त्वया कर्तव्यः, दिशां विजेता त्वम्; तेनैव, जरासन्धवधः अपि साध्यते, इति मे मतिः। अस्माकं अपि महद् हितं स्यात्, गोविन्द, तव कीर्तिः वर्धिष्यते राजानां बन्धनात् मोचनेन। स राजा दुःसहः, दशसहस्रगजबलसम्पन्नः, बलिनां मध्ये भिमेन विना अन्यः न तं जेतुं शक्नोति। स एकवधेन एव जेतव्यः, न शतसैन्येन। स ब्राह्मणभक्तः, ब्राह्मणान् किञ्चन न निवारयति। अतः वृकोदरः ब्राह्मणरूपेण तस्य समीपं गत्वा याचेत; तव सन्निधौ स नूनं एकवधेन तं हनिष्यति, न संशयः। परमात्मा जगतः सृष्टिसंहारकारणम्; हिरण्यगर्भः, शर्वः च तव अनादिशक्तेः रूपे। तव शुद्धानि कर्माणि देवानां गृहेषु गायन्ति—राजन्यशत्रुवधं, आत्ममोक्षं, गोपीभ्यः, गजपत्नीभ्यः, जनकात्मजाभ्यः, पितृभ्यः, मुनिभ्यः, अस्माभिः च। कृष्ण, जरासन्धवधेन बहूनि कार्याणि साध्यन्ते, यश्च तव इच्छितः यज्ञः, स अपि तेन साध्यते। शुक उवाच—एवं, राजन्, सर्वे उद्धवस्य वचनं, सर्वतोमङ्गलं अच्युतस्य, देवर्षिणा, यादवश्रेष्ठैः, कृष्णेन च, सुसम्मतम्। ततः, देवकीसुतः प्रभुः प्रस्थितिं समादिशत्; वृद्धान् अभ्यनुज्ञाय, दारुक, जैत्रादीन् सेवकान् नियुज्य, महाबलः यात्रा-समुपक्रमाय व्यगृह्यत। स्वस्त्रीपुत्रपारिषद्भिः सह, सङ्कर्षणं यादवपतिं च अनुज्ञाप्य, शत्रुनाशनः, गरुडध्वजं रथं, सारथिना उपनतम्, आरुह्य स्थितः। ततः, स्वसैन्येन परिवृतः, रथवराश्वगजपदातिसेनायुतः, मृदङ्गपणवशङ्खदुन्दुभिनिनादैः दिशः निनादयन्, प्रस्थितः। तं धर्मपत्नीः, सुतैः सह, सुशोभनवस्त्रालङ्कारचन्दनमाल्यभूषिताः, सुवर्णशिबिकायाम्, सुवर्णरथे च स्थिताः, खड्गपट्टिशधारिभिः रक्षिताः, अन्वयुः। पुरुषाः, उष्ट्राः, गावः, महिषाः, गर्दभाः, अश्वाः, रथाः, गजाः, परिचारकाः, कुलाङ्गनाश्च, कङ्कणकङ्कणिभिः, कङ्कणैः, उत्तरीयैः, वस्त्रैः च अलङ्कृताः, स्वद्रव्याणि वहन्तः, सर्वतो दिशं प्रस्थिताः। सेना, ध्वजपताकाच्छत्रचामरैः, दिव्यायुधाभरणमुकुटकवचैः, सूर्यरश्मिवत् दीप्त्या विभ्राजमानाः, महागजतरङ्गैः समुद्रनिनादवत्, निनदन्ती, प्रस्थितवती।