नारदः योगमायायाः प्रकट्यं तथा भगवतः मानुषवदाचारस्य दर्शनं कृत्वा, हृषीकेशं स्मितमिव वदनं कृत्वा सम्बोधयामास। तस्य भगवतो योगमाया, या मायाविनां मायाविदां अपि दुरधिगमा, तद् वयं जानिमः; सा योगिनां ईश्वरात् सेवया तव पादयोः प्रकट्यते। ततो नारदः भगवंतं प्रार्थयामास—"भगवन्, अनुमन्यस्व मां तव यशःपूरितेषु लोकेषु गन्तुम्; तव लीलारूपाणि कर्माणि गीत्वा, याः विश्वं पावयन्ति, भ्रमिष्यामि।" भगवान् उवाच—"अहं गृहस्थानां धर्मस्य वक्ता च कर्ता च अस्मि, तेषां अनुमोदनेन; तद् उपदिश्य, अयं लोकः मया गृहीतः। अतः मा शुचः, पुत्र।" शुकदेवः कथयति—एवं स धर्मान् पावनान् शुद्धान् गृहस्थानां अनुष्ठानं कुर्वन्, सर्वगृहेषु भगवंतं सर्वत्रस्थितं पश्यति। बारम्बार कृष्णस्य योगमायायाः महिमानं दृष्ट्वा, यस्य शक्तिः अनन्ता, स मुनिः विस्मितः च जिज्ञासायुक्तः अभवत्। एवं कृष्णेन, धनकामधर्मनिष्ठेन, मनसा सत्कारपूर्वकं पूजितः, नारदः तं स्मरन् सन्तुष्टः तत्रत्यात् प्रस्थितः। तथा, मानुषधर्मानुसारेण, नारायणः, सर्वभूतहिताय शक्तिं धारयन्, षोडशसहस्रेषु वरणितासु स्त्रीषु लज्जितस्नेहस्मितैः परिवृतः रमते स्म। हरिः यत्र यानि कर्माणि अत्र अकरोत्, यानि सृष्टिसंहारहेतवः, अन्यार्थरहितानि, यः तानि गायति, शृणोति, अनुमोदति, तस्य भगवति भक्तिर्निर्मुक्तिपथे जायते। एवं दशमस्कन्धस्य द्वितीयभागे 'कृष्णगृहस्थजीवनदर्शन' नाम षट्षष्टितमोऽध्यायः समाप्तः। शुकदेवः पुनः कथयति—ततः, अरुणोदयसमये, कुक्कुटानां शब्दे, कृष्णपत्नीः विरहक्लिष्टाः पतिभिः साङ्गलिङ्गनं प्राप्ताः। पक्षिणः अपि जाग्रताः, मन्दारवनात् वातैः प्रेरिताः, कृष्णं गीतैः स्तुतिं कुर्वन्ति। क्षणं वैदर्भी तस्य प्रियस्य आलिङ्गनवियोगं सहनं न शशाक, तस्य भुजयोः मध्ये प्रविश्य। ब्रह्ममुहूर्ते, माधवः उत्ताय जलस्पर्शं कृत्वा, शुद्धचित्तः आत्मन्येव ध्यानं कृतवान्, तमःपरं आत्मानं। स एकः स्वप्रकाशः, अद्वितीयः, अक्षरः, नित्यशुद्धस्वरूपः ब्रह्म, यस्य सृष्टिसंहारौ स्वशक्तिभिः, तस्य आनन्दः ताभिः प्रकट्यते। ततः शुद्धजले स्नानं कृत्वा, शुद्धवस्त्रं धारयन्, स उत्तमः धर्मान् अनुष्ठाय, अग्निं समर्प्य, ब्रह्म जपं कृतवान्। उदीच्छति सूर्ये, स आत्मांशान् तर्पयन्, देवर्षिपितृब्रह्मणादीन् पूजयन्, आत्मसंयमेन स्थितः। ब्राह्मणेषु सुवर्णशृङ्गयुक्ताः, सद्गुणाः, मुक्ताहारभूषिताः, दुग्धवत्यः, सन्तानयुक्ताः, वस्रयुक्ताः गौः दत्तवान्। तथा अलङ्कृतब्राह्मणेषु, प्रतिदिनं, रजतपादयुक्ताः गौः, वस्त्रं, मृगचर्म, तिलादीन् दत्तवान्। स गोब्राह्मणदेवतापितृगुरुजनान् प्रणम्य, सर्वजीवेषु नमः कृत्वा, स्वोत्पन्न शुभवस्तून् स्पृष्ट्वा, आशीर्वादं प्रार्थितवान्। स मानवसमाजस्य भूषणः स्ववस्त्राभरणैः, दिव्यहारगन्धैः अलङ्कृतः अभवत्। यज्ञाग्निं दर्पणं च दृष्ट्वा, गौः, वृषभः, ब्राह्मणः, देवताभ्यः दानं कृत्वा, सर्ववर्णानां, नगरनारीणां, इच्छाः पूरयन्, तेषां आशीर्वादं प्राप्तवान्। हारं, ताम्बूलं, गन्धं प्रथमं ब्राह्मणेषु वितरति, ततः मित्रेषु, परिचारकेषु, पत्निषु, पश्चात् स्वयम् उपभुक्तवान्। एतस्मिन्नेव समये, सूतः अद्भुतं रथं, सुग्रीवाद्यैः अश्वैः युक्तं, समर्प्य, प्रणम्य, तत्र स्थितः। कृष्णः सूतस्य हस्तं स्वहस्तेन गृहीत्वा, सत्यक्युद्धवाभ्यां सह रथमारोहन्, पूर्वगिरौ उदयमानः सूर्य इव दीप्तिमान्। तं राजमहिलाः लज्जितस्नेहदृष्ट्या पश्यन्त्यः, कठिनेन मोच्यं, हृदयाकर्षणं स्मितं कृत्वा प्रस्थितम्। सर्ववृष्णिभिः परिवृतः, सुदर्मा नाम सभां प्रविष्टः, यत्र स्थिताः षड्व्याधिभिः विमुक्ताः। उच्चासने स्थितः, स्वदीप्त्या दिशः प्रकाशयन्, वीर्यादुभिः परिवृतः, नभसि ताराभिः परिवृतः चन्द्रः इव दीप्तिमान् अभवत्। तत्र, सभापतिः नृत्यशिक्षकाः च, विविधहास्यहर्षरूपैः भगवंतं उपगम्य, नर्तकाः ताण्डवनृत्यं प्रकटयन्ति। मृदङ्गवीणामुरजवणविपणवाद्यैः, तत्र गायन्ति, नृत्यन्ति, स्तुतिं कुर्वन्ति; सूताः, मागधाः, बन्दिनः च प्रशंसां ददाति। तत्र, ब्राह्मणाः, ब्रह्मविदः, पूर्वराजानां पुण्यकीर्तिं कथयन्ति। ततः, हे राजन्, अद्भुतरूपः पुरुषः आगतः; द्वारपालैः भगवतोऽभ्युपगम्य, अन्तः प्रवेशितः। स कृष्णं परमेश्वरं नमस्कृत्य, राज्ञः प्रति जरासंधनिग्रहदुःखं निवेदितवान्। ये राजानः तस्य विजयाय न समर्पिताः, तैः बलात् गृहीतः; द्वौ दशसहस्रगणौ गिरिव्रजे बद्धौ। राजानः उचुः—"कृष्ण, कृष्ण, अनन्तात्मन्, शरणागतभीतिहर, वयं तव शरणं प्राप्ताः, संसारभीताः, चित्तविभिन्नाः।" "संसारः अधर्मनिष्ठः, धर्मानपेक्षः; तथापि तव प्रेरणया अयं कार्यः तव पूजनार्थं जातः। यः अत्र, बलवानपि, निद्रारहितस्य जीविताशां छिन्नाति, तस्मै नमः।" "त्वं, भगवन्, धर्मरक्षणाय, अधर्मनिग्रहाय, अवतरितः; को तव आज्ञां उल्लङ्घयितुं शक्नोति? को वा स्वकर्मफलं लभते? न ज्ञायते।" "राज्ञां सुखं स्वप्नवत्, पराधीनम्; नित्यं भयग्रस्ताः, मृतवत् जीवितं वहामः। आत्मसुखं, यत् त्वया निरवधि लभ्यते, परित्यज्य, महद् दुःखं अनुभवामः; तव मायया मोहिताः।" "अतः, तव पादाः शरणागतदुःखहरः; वयं मगधकर्मबन्धनैः बद्धाः, विमोचय। त्वमेव, दशसहस्रगजबलयुक्तः, तं राजानं निर्बन्धं कृतवान्, यः सिंहः इव पशुषु, वयं तस्य राजगृहे बद्धाः।" "स, स्थिरमदः, विजयोत्सुकः, बारम्बार त्वया पराजितः; त्वं, अनन्तवीर्य, युद्धे तस्य सुदर्शनं द्वाविंशतिवारं भग्नवान्। अधुना स तव जनान् पीडयति; अजेय, यथायोग्यं आचर।" एवं भगवतः गृहस्थजीवनं, धर्मपालनं, भक्तजनरक्षणं, दिव्यलीलाः, तथा भक्तजनैः निवेदिताः प्रार्थनाः, शुकदेवेन भगवतः महापुराणे वर्णिताः।