सर्वे समये भगवतः पुत्रपुत्रीणां विवाहान् स्वसमानैः पतिभिः पत्निभिः च कृतवान्, तेषां यथायोग्यं धनं दत्त्वा। तेषां स्वपुत्रपुत्रीणां प्रस्थानदीक्षााद्युत्सवान् महान्तः समाचरत्; तं दृष्ट्वा योगेश्वरस्य लोकाः विस्मिताः अभवन्। केषुचित् स्थलेषु सः सर्वदेवान् महायज्ञैः पूजयन् दृष्टः, अन्यत्र तु धर्मं पूरयन् कूपवाटिकामठादिभिः। केषुचित् स्थलेषु सः सिन्धुहयेनारूढः मृगयायां प्रवृत्तः, तत्र यज्ञार्थं पशून् हत्वा यदुवीरैः परिवृतः। योगेश्वरः सः अप्रकटरूपेण अन्तःपुरगृहेषु अन्यत्र च विचरन्, विविधावस्थाभोगाय इच्छति। तदा नारदः स्मितमिव कृत्वा, भगवन् हृषीकेशं योगमायायाः प्रकट्य मानुषवत् आचरितं दृष्ट्वा वचनम् उवाच। "ते भगवन्, तव योगमाया ज्ञायते, या मायाविदां अपि दुर्ग्राह्या; सा योगिनां ईश्वरात् तव चरणसेवान्निर्गता दीप्तिमती। अनुमतिः देहि, भगवन्, यशःप्लुतलोकान् गन्तुम्; अहं तव लीलाकथाः गानन्, विश्वशुद्धिकराः विचरामि।" भगवान् उवाच—"अहम् गृहस्थकर्तव्यानां वक्ता कर्ता च, तेषामनुमतेन आचरन्; एतद् उपदिशन् लोकम् उपगतोऽस्मि—मा शुचः पुत्र।" शुकः उवाच—एवं सः गृहस्थधर्मान् शुद्धान् आचरन्, सर्वगृहे भगवन्तम् एकं सर्वत्र स्थितं पश्यन्। पुनः पुनः कृष्णस्य योगमायावैभवं अपारशक्तिम् दृष्ट्वा, ऋषिः विस्मितः जिज्ञासायुक्तः अभवत्। एवं कृष्णेन पूर्णमान्यः, अर्थकामधर्मनिष्ठेन, सन्तुष्टः केवलं तं स्मरन्, प्रस्थितवान्। एवं मानवधर्मान् अनुसरन्, नारायणः सर्वजनहिताय शक्तिं धारयन्, षोडशसहस्रेषु विशिष्टासु स्त्रीषु लज्जितस्नेहस्मितावलोकनैरन्वितः रमते। यद् यद् हरेः कर्मात्र, यद् जगत् सृष्टिसंहारहेतु, अनन्यलक्ष्यं, यः गायत्, शृणोति, अनुमोदति, तस्य भगवति मुक्तिपथे भक्तिरुत्पद्यते। एवं नवसष्टितमोऽध्यायः समाप्तः—"कृष्णगृहजीवनदर्शनम्"—दशमे स्कन्धे, द्वितीयभागे, श्रीमद्भागवते महापुराणे, परमहंसशास्त्रे। शुकः पुनः उवाच—ततः प्रभाते कुक्कुटानां कुक्कुटैः घोषेण, पत्न्यः विरहक्लिष्टाः पतिभिः आलिङ्गिताः। पक्षिणः जागृत्य, मंदारवनसमीरेण प्रेरिताः, कृष्णं गीतैः स्तुत्वा, निद्रारहिताः। क्षणमेकं वैदर्भी प्रियतमान्तः आलिङ्गनविरहं सोढुं न शशाक। ब्राह्ममूहूर्ते माधवः उत्ताय, जलं स्पृष्ट्वा, निर्मलचित्तः आत्मन्यधिष्ठितं तमःपरं आत्मानं ध्यानम् अकरोत्। सः एकः स्वप्रकाशः, अद्वितीयः, अक्षरः, नित्यशुद्धः, ब्रह्म नाम, यस्य सृष्टिसंहारौ स्वशक्तिभिः, यः शक्तिभिः आनन्दः प्रकट्यते। ततः शुद्धजलस्नानं कृत्वा, शुद्धवस्त्रधारी, धर्मिष्ठः, विधिपूर्वकं कर्म अकरोत्; अग्निं समर्प्य, ब्रह्म जपन्, निग्रहितवाचः। उदितसूर्ये आत्मनः भागान् तृप्त्वा, देवान्, ऋषीन्, पितृन्, वृद्धान्, ब्राह्मणान् पूजयन्, आत्मनियतः। ब्राह्मणेभ्यः सुवर्णशृङ्गीः, शुद्धधेनवः, मुक्ताहारभूषिताः, दुग्धदायिन्यः, सुष्ठु स्वस्थाः, वत्सयुक्ताः, वस्त्रयुक्ताः दत्तवान्। भूषितब्राह्मणेभ्यः प्रतिदिनं रजतपादाङ्गुल्यः धेनवः, वस्त्र, अजिन, तिलादीन् दत्तवान्। गौः, ब्राह्मणः, देवः, वृद्धः, आचार्यः, सर्वजीवः च प्रणम्य, स्वोत्पन्नान् शुभवस्तून् स्पृष्ट्वा, आशीर्वादम् अकरोत्। मानवाभरणः सः स्ववस्त्रैः, रत्नैः, दिव्यहारैः, सुरसुगन्धैः अलङ्कृतः। अग्निं दर्पणं च दृष्ट्वा, गौः, वृषः, ब्राह्मणः, देवः च दत्त्वा, सर्ववर्णानां, नगरजनानां, अन्तःपुरस्त्रीणां च कामान् पूरयन्, तेषां प्रसन्नं आशीर्वादम् अकरोत्। माल्य, ताम्बूल, सुगन्धि प्रथमं ब्राह्मणेभ्यः, ततः मित्रेभ्यः, सेवकेभ्यः, पत्निभ्यः च वितरन्, पश्चात् स्वयं उपभुक्तवान्। तस्मिन् समये, सूतः अद्भुतं रथं समारोप्य, सुग्रीवादिहययुक्तम्, भगवतः पुरतः उपस्थापितवान्। रथकारस्य हस्तं स्वहस्तेन गृहीत्वा, सत्यक्युद्धवौ सह, रथमारुह्य, पूर्वपर्वतारूढसूर्यवत् दीप्तिमान्। अन्तःपुरस्त्रीभिः लज्जितस्नेहावलोकनैरवलोक्य, कठिनेन मुक्तः, सस्मितः, ताः मोहितचित्ताः कृत्वा निर्गतः। सर्वैः वृष्णिभिः परिवृतः, सुदर्मा नाम सभां प्रविष्टवान्, यत्र स्थिताः षड्व्याधिभिः मुक्ताः। उत्तमासनस्थः, स्वदीप्त्या दिशः प्रकाशयन्, वीरयदुभिः परिवृतः, आकाशे तारा इव चन्द्रः दीप्तिमान्। तत्र, राजन्, सभाचार्यः, नृत्याचार्यः च भगवतः पुरतः हासानन्दादिभिः आगतः, नर्तकाः ताण्डवनृत्यं पृथक् अकरोत्। मृदङ्ग, वीणा, मुरज, वंशी, तालघोषैः, नृत्य, गीत, स्तुत्याः च; सूत, मागध, बन्दिनः स्तुत्याः अकरोत्। तत्र, केचन ब्राह्मणाः, ब्रह्मविदः, पूर्वराजानां पुण्यकीर्तिकथाः उपविष्टाः कथयन्। तदा, राजन्, अद्भुतवर्णः पुरुषः आगतः; द्वारपालैः भगवतः सूचितः, अन्तः प्रविष्टः। सः कृष्णं परमेश्वरं प्रणम्य, समस्तराज्ञः गिरिव्रजे जरासन्धबन्धनजनितं क्लेशं निवेदितवान्। यः राजन्, जरासन्धविजयाय न समर्पितः, सः बलात् बद्धः; द्वौ दशसहस्रसमूहे गिरिव्रजे तिष्ठतः। राजानः ऊचुः—"कृष्ण, कृष्ण, अनन्तात्मन्, शरणागतभीतहर, वयं संसारभीता, मनसि विभिन्नाः, शरणं ते आगताः।" एवं श्रीमद्भागवते दशमस्कन्धे द्वितीयभागे, भगवतो गृहजीवनदर्शनं, तस्य दिव्यप्रभाते, धर्मानुष्ठानं, सभाप्रवेशं, राजानां शरणागमनं च, शुकदेवेन पावनया कथया वर्णितम्।