यस्य पादपङ्कजधूलिः सर्वलोकपालमुकुटैः धृतं, यः पुण्यतीर्थानां पुण्यतमः पूज्यते, यस्य ब्रह्मा रुद्रश्चाहं चांशांशभागिनः, या च श्रीः चिरकालं सेवते, स भगवान् कः राजासनं अर्हति? वृष्णयः कुरुभिः दत्तां भूमिं भुञ्जते, वयं तु पादरक्षाभूताः, कुरवस्तु शिरोमणय इव सन्ति। अहो, ये धनमदेन उन्मत्ताः, येषां वाक् विकला कटोराश्च, तान् गर्वितमत्तवत् को वा सहेत वा शास्तुं शक्नोति? क्रोधात् बलरामः उच्चैः घोषयन्, "अद्य अहं पृथिवीं कौरवारहितां करिष्यामि!" इति हलं गृहीत्वा त्रीन् लोकान् दग्धुमिव समुत्थितः। स हलाग्रेण हस्तिनापुरं विदार्य, कोपावेशेन तां नगर्यां गङ्गायां प्रक्षिप्य ताडयितुमुद्यतः। सा पुरी गङ्गायां निमग्ना, वह्निपातितनाविव चक्रवाले भ्रममाणा, कौरवाः तां नयमानां दृष्ट्वा भयाकुला अभवन्। जीवितुमिच्छन्तः कौरवाः स्वजनैः सहिताः, लक्ष्मणसाम्बौ पुरतः स्थाप्य, भगवन्तं शरणं जग्मुः, कृताञ्जलयः प्रणेमुः। ते जगादुः—"हे राम, सर्वाधार, न वयं तव शक्तिं जानिम, क्षमस्व नः अपराधं, वयं मूढा विपथगामिनः। त्वमेव कारणं सर्वस्य, स्वतन्त्रः, सृष्टिस्थितिलयानां, जगतां लीलारूपेण क्रीडसि इति मनीषिभिः कथ्यते। त्वमेव, अनन्त, सहस्रशिरसा पृथिवीं शिरसि वहसि, लीलया धारयसि, समस्ते जगति त्वयि लीनं सति, त्वमेव केवलं शेषः, अनुपमः। भगवन्, तव कोपः लोकशिक्षणायैव, न द्वेषात्, न मत्सरात्; त्वं सतत्त्वं धारयन्, सदा भूतानां रक्षायै प्रवृत्तः। नमस्ते, सर्वभूतात्मन्, सर्वशक्तिधर, अक्षर, विश्वसृजन्, त्वां शरणं प्रपन्नाः स्मः।" शुक उवाच—एवं शरणागतैः भयभीतैः कम्पमानैः बलरामः तुष्टः अभवत्; तान् परितोष्य, "मा भैष्ठ" इति निर्भयं दत्तवान्। ततः दुर्योधनः बलरामाय षष्टिवर्षीयान् गजान् द्वादशसहस्राणि हयान् च अर्पयामास। स च षट्सहस्रं सुवर्णरथान् सूर्यसङ्काशान्, सहस्रं कन्यकाः मुक्ताहाररहिताः, कन्याभिः प्रियंवदः, दत्तवान्। एतान् सर्वान् उपहारान् स्वीकृत्य, स भगवान् सात्वतानां श्रेष्ठः, स्वपुत्रकलत्रसमेतः, सुहृद्भिः सत्कृतः, तत्रतः निर्गतः। अनन्तरं हलायुधः स्वपुरीं प्रविष्टः, स्वबान्धवान् प्रति स्नेहपूर्णहृदयः, यदुसभायां कुरुषु कृतानि कर्माणि सम्यक् न्यवेदयत्। अद्यापि सा पुरी रामस्य पराक्रमचिह्नितया, गङ्गायाः दक्षिणे भागे, उन्नता, सर्वेभ्यः दृश्यते। इति श्रीमद्भागवते महापुराणे दशमस्कन्धे उत्तरभागे 'हस्तिनापुरनिग्रहाख्ये सङ्कर्षणविजये' अष्टषष्टितमोऽध्यायः समाप्तः। शुक उवाच—नारदः श्रुत्वा नरकासुरवधं, एकेनैव कृष्णेन बहूनि स्त्रीसहस्राणि परिणीतानि, तदद्भुतमालोकयितुं काङ्क्षन् द्वारकां प्रति जगाम। आश्चर्यं खलु, एकेन देहे एकस्मिन्नेव काले अष्टसप्ततिसहस्रद्वयं स्त्रियः स्वगृहे स्वगृहे परिणीताः। ततः स देवर्षिः द्वारकां समुपेत्य, यत्र उद्यानानि, वनानि, पुष्पवाटिकाः, पक्षिणां कलरवः, ब्राह्मणानां स्वस्तिवचनानि च सञ्जग्मुः। तत्र सरांसि पूर्णविकसितनलिनीपद्मोत्पलैः, दीर्घशुकशोभितैः, हंसक्रौञ्चनिनादितैः शोभायमानानि। नगरी च नवशतानि रत्नमयकाञ्चनमणिविभूषितानि, मणिमयभवनानि, सुवर्णमणिवैदूर्योपपन्नानि, दिव्यैः शृङ्गाटकैः, चित्रशालाभिः, सभाभिः, देवायतनैः, सिक्तपथि, पताकाध्वजैः छायितैः, शोभायमानाः। अन्तःपुरेषु सर्वगृहिण्यः मान्याः, यत्र हरिणा स्वहस्तेन तुष्ट्या निर्मितं, त्वष्ट्रेण कृतमिव। तत्र षोडशसहस्रेषु रम्येषु महागृहेषु एकस्मिन् प्रविष्टः, यः शौर्यपत्नीभूतस्य महत्या पत्न्या उपरचितं। तद्गृहम् प्रवालस्तम्भैः, वैदूर्यतलैः, नीलमणिभित्तिभिः, दीप्तमणिभूमिभिः शोभितम्। तत्र त्वष्ट्रा निर्मितानि मुक्ताप्रवालशृङ्खलाभिः छन्नानि छत्त्राणि, रत्नमणिदन्तमणिविचित्रासनानि, शयनानि च। तत्र कन्यकाः सुरुचिरवस्त्रधारिण्यः, केचन हाररहिताः; पुरुषाः च चित्रवस्त्रपटीधराः, मुकुटकुण्डलभूषिताः। रत्नदीपप्रभया तमो नष्टम्; विविधबालकोपवनेषु मयूरनृत्यम्; धूपनैवेद्यादिसंस्कृतं; तत्रैव धीराः कृत्यं दृष्ट्वा गीतानि गायन्ति। तत्र सहस्रदासीषु समाना गुणरूपयौवनवेषाः, स मुनिः रत्नहस्तकमरया सततं सात्वतनाथं स्वपत्नीं च सेवमानां ददर्श। स भगवान् धर्मगोप्तृषु श्रेष्ठः, तं दृष्ट्वा, शय्यायाः समुत्थाय, मुकुटमणिभिः पादयोः प्रणम्य, कृताञ्जलिः स्वासने न्यवेशयत्। तस्य पादयोः प्रक्षालितजलम् आत्ममूर्ध्नि न्यधात्, स हि जगदाचार्यः, धर्मपालकः, यस्य पादोदकं ब्रह्मण्यदेव इति परमतीर्थत्वेन प्रसिद्धम्। सर्वर्षिषु श्रेष्ठं नारायणं, नरस्य सखायं, मधुरया, सुसंस्कृतया वाचा, यथाशास्त्रं, पप्रच्छ—"भगवन्, किं करवाणि ते, भगवन्?" श्रीनारद उवाच—"न तव आश्चर्यमेतत्, हे लोकनाथ, सर्वेषु सख्यं, दुष्टेषु निग्रहं दर्शयसि; लोकहिताय तवावतारैः लोकपालनं रक्षां च कुरुषे, इति वयं जानिम।" "तव पादद्वयं, येन जनाः मुक्तिं यान्ति, ब्रह्मादिभिरपि ध्याय्यम्, संसारकूपपतनानां आधारभूतं, अहं चिन्तयन् विचरामि, तव कृपया स्मृतिरुत्पद्यताम्।" एवं स मुनिः अपरदिने कृष्णस्यान्यस्य पत्न्याः गृहम् प्रविश्य, योगेश्वरस्य योगमायां द्रष्टुम् इच्छन्, तत्र तं द्यूतेन क्रीडन्तं, प्रियया सह, उद्धवेन च, सपर्यया सत्कृतम् अद्राक्षीत्। तत्रापि स भगवान्, अज्ञानिवद् पृष्टवान्—"कदा आगतः भगवन्? वयं तु अपूर्णाः, पूर्णानां किं करणीयम्?" इति। एवं भागवते महापुराणे दशमस्कन्धे उत्तरभागे बलरामकौरवविजयकथा, ततः कृष्णगृहस्थ्यलीला, नारदस्य द्वारकायां आगमनं, भगवत्-सत्कारः, नारदसंवादश्च, एकस्मिन् प्रवाहे, पावनया कथया, निरूपितम्।