कुरवः, भीष्म-द्रोण-अर्जुनादिभिः सहिताः, अपि इन्द्रः अपि, वने सिंहः इव, अनार्पितं वस्तुं बलात् हर्तुं कथं शक्ता इति प्रश्नः अभवत्। श्रीबादरायणः उवाच—तेषां जन्म, कुल, धनैः उद्धता अहंकारः अभवत्; हे भरतश्रेष्ठ, तैः रौद्रं वचनं रामाय उक्त्वा, तैः अशिष्टैः जनैः नगरे प्रवेशः कृतः। कुरूणां दुष्टता दृष्ट्वा, तेषां कष्टवचनानि च श्रुत्वा, अच्युतः कोपितः अभवत्, दुष्टदर्शः हसन् पुनः पुनः वचनं अवदत्। नूनं, विविधैः अहंकारैः उद्धता एते दुष्टाः शान्तिं न इच्छन्ति; तेषां संयमः दण्डः, पशूनां दण्डः इव। अहं शान्तिम् इच्छन्, क्रुद्धान् यदून् कृष्णं च सान्त्व्य, अत्र आगतः। एते मूढबुद्धयः, कलहप्रियाः, दुष्टाः, पुनः पुनः माम् अवमान्य, गर्विताः, अवमानपूर्वकम् वचनं अवदन्। उग्रसेनः नु, भोज-वृष्ण्यन्धकाधिपः, सर्वेन्द्रादिभिः लोकपालैः अपि सेवितः, नु न राजासनयोग्यः? सः, येन सुधर्मा सभां प्रविष्टः, पारीजातं स्वर्गात् आनयित्वा उपभुक्तः, सः नु न राजासनयोग्यः? यस्य चरणयोः श्रीः स्वयं दीर्घकालं सेवते, सर्वाधिपः, सः नु न राजोपचारयोग्यः? यस्य पदरजः सर्वलोकपालमुकुटैः धृतः, सर्वतीर्थेषु पूजितः, ब्रह्मा-शिवः-अहम् तस्य अंशांशः, श्रीः च दीर्घं कालं सेवते, तस्य राजासनं कुत्र? वृष्णयः कुरुभिः दत्तां भूमिं उपभुञ्जते; वयं पादार्पणमिव, कुरवः शिरोमुकुटमिव। कः सहिष्येत वा, कः शिक्षेत, धनमदेन मत्तान्, येषां वचनानि मदोन्मत्तानां इव कष्टानि, असम्बद्धानि? सः कोपितः, "अद्य अहं पृथिवीं कौरवशून्यां करिष्यामि!" इति उद्गिर्य, हलम् आदाय, त्रिलोकदाहाय समुत्तिष्ठत्। हलाग्रेण हस्तिनापुरं विदार्य, क्रुद्धः तं गङ्गायां प्राविशत्, प्रहाराय उद्यतः। नगरी, गङ्गायां घूर्णिता, नाव इव वर्तुलवर्त्मनि भ्रमन्ती, तां कौरवाः आकृष्यमाणां दृष्ट्वा, भयाकुलाः अभवन्। जीवितुम् इच्छन्तः कौरवाः, स्वजनैः सह, लक्ष्मण-साम्बयोः पुरतः कृत्वा, भगवत् समाश्रयन्, अञ्जलिं कृत्वा प्रणम्य। "हे राम, सर्वाधार, तव शक्तिं न जानिमः; कृपया, अपराधं क्षमस्व, वयं मूढाः, विपथगामिनः।" "त्वमेव निर्भरः, सृष्टि-स्थिति-लयकारणः; लोकाः तव क्रीडनानि, तैः त्वं क्रीडसि।" "त्वमेव, अनन्त, सहस्रशीर्षा पृथिवीं शिरसि लीलया धारयसि; प्रपञ्चे लीनः, त्वमेव शेषः, अनन्यः, अतुलः।" "भगवन्, तव क्रोधः लोकशिक्षायै, न द्वेषात्; सत्त्वधारकः, सततं सृष्टिपालननिरतः।" "नमस्ते, सर्वभूतात्मन्, सर्वशक्तिधर, अक्षर; जगद्विधाता, शरणं गत्वा नमः।" शुकः उवाच—एवं, शरणागतैः, त्रस्तैः, कम्पमानैः, बलरामः प्रसन्नः अभवत्, तान् अभयम् दत्वा, "माऽभैः" इति उवाच। दुर्योधनः दत्तवान्—षष्टिवर्षीयान् गजान्, द्वादशसहस्राणि अश्वान्। सः षट्सहस्राणि सुवर्णरथान्, सूर्यसदृशान्, ददौ; सहस्रं कङ्कणहीनानां दासीः, कन्याप्रियः। सर्वं तद् स्वीकृत्य, भगवन् सात्वतश्रेष्ठः, पुत्र-पौत्र्या सह, मित्रैः पूजितः, निर्जगाम। ततः हलायुधः स्वनगरं प्रविष्टः, स्वजनप्रेम्णा हृदयम् आकृष्य, यदुसभायां कुरुषु कृतं सर्वं कथयामास। अद्यापि, सा नगरी, रामपराक्रमचिह्निता, गङ्गायाः दक्षिणे, सर्वैः दृश्यते, उन्नता। एवं, "हस्तिनापुराकर्षणरूपसङ्कर्षणविजयः" इति नाम्ना, श्रीमद्भागवतपुराणस्य दशमस्कन्धस्य उत्तरभागे अष्टषष्टितमोऽध्यायः समाप्तः। ततः, भगवतः गृहस्थाचारः, नारदेन कृतः—शुकः उवाच—नरकवधं श्रुत्वा, कृष्णेन बहुविधाः स्त्रियः पाणयः कृताः इति श्रुत्वा, नारदः तद् द्रष्टुम् इच्छन्। आश्चर्यं, एकेन देहेन, कृष्णः एकैकस्मिन् गृहे, अष्टसहस्रद्विशत् स्त्रियः एकस्मिन् समये विवाहं कृतवान्। द्वारकां द्रष्टुम् उत्सुकः दिव्यः नारदः तत्र आगतः, यत्र उद्यानानि, क्रीडावाटिकाः, पक्षिसमूहैः, ब्राह्मणैः च शब्दितानि, पुष्पितानि च। सरोवराणि, पूर्णविकसितनीलोत्पलैः, शतपत्रैः, दिव्यपद्मैः, कुमुदैः, तृणैः, राजहंस-शारदीयैः शब्दितानि, शोभन्ते। नगरी, नवशतसहस्राणि स्फटिक-रजतप्रासादैः, महाजैः हरितमणिसदृशैः, सुवर्णरत्नमण्डितैः, शोभिता। मार्गाः, वीथ्यः, चत्वराः, विपणयः, पृथक् पृथक्; रम्याः सभाः, दिव्यदेवालयाः, तत्र स्थिताः; मार्ग-प्राङ्गण-गली-द्वाराणि उदकैर् सिक्तानि; पताकाः, ध्वजाः, सूर्येण रक्षिताः।