यदा वृष्णयः स्वपुत्रस्य निग्रहे श्रुत्वा अत्र आगमिष्यन्ति, तदा तेषां गर्वः भग्नः स्यात्, ते च शान्ताः भविष्यन्ति, यथा सुप्रशान्ताः प्राणाः। एवं कर्णः, शलः, भूरिः, यज्ञकेतुः, सुयोधनश्च, कुरुवृद्धैः सहिताः, साम्बस्य बन्धनाय यत्नं चक्रुः। तदा धृतराष्ट्रपुत्रान् अनुगच्छतः दृष्ट्वा, साम्बः महारथः, स्वं शोभनं धनुः गृहीत्वा, सिंह इव एकाकी तस्थौ। ते कोपिताः, तं गृहीतुं इच्छन्तः, “तिष्ठ तिष्ठ” इति शब्दं कृत्वा, कर्णादयः धनुष्मन्तः तस्योपरी शरवर्षं चक्रुः। स तु कुरुभिः प्रहृतः, यदुपुत्रः कुरुषु श्रेष्ठः, तद् न सहते स्म, यथा सिंहः तुच्छेषु पशुषु न सहते। तदा स वीरः, शोभनं धनुः सज्जीकृत्य, कर्णादीन् षट् महारथान्, एकैकं पृथग् अपि, समं च, शरैः विव्याध। चतुर्भिः शरैः चत्वारः अश्वान्, एकैकशरैः सारथीन्, तथा महारथांश्च रथस्थानेषु विव्याध; तेन तं सर्वे समादृत्य पूजितवन्तः। किन्तु तैः तं रथहीनं कृतवन्तः—चत्वारः चत्वारः अश्वान् व्यधुः, एकः सारथिं जग्धवान्, अन्यः तस्य धनुः छित्तवान्। तं रथहीनं कृत्वा, कठिनेन संग्रामे बद्ध्वा, विजयी कुरवः, राजपुत्रं च स्वकन्यां च गृहाय प्रविशन्ति स्म। एवं नारदात् श्रुत्वा, हे राजन्, वृष्णयः क्रुद्धाः अभवन्; उग्रसेनस्य प्रेरणया ते कुरून् प्रति संग्रामाय सज्जाः अभवन्। किन्तु रामः, वृष्णिशूरमुख्यान् शमयित्वा, कुरुवृष्ण्योः संघर्षं न इच्छन्, कलिहरणः सन्, तत्र न युद्धमिच्छत्। सः शोभनरथेन, ब्राह्मणैः कुलवृद्धैः च परिवृतः, शशाङ्क इव तारागणमध्ये, हस्तिनापुरं प्रति जगाम। गजाह्वयं प्राप्त्वा, रामः बाह्योपवने निवसन्, उद्धवम् धृतराष्ट्रस्य समीपं प्रेषयामास। उद्धवः, अम्बिकासुतं, भीष्मं, द्रोणं, बाह्लीकं, दुर्योधनं च यथाविधि प्रणम्य, रामागमनं न्यवेदयत्। तदा रामः, स्वमित्रतमः आगतः इति श्रुत्वा, ते परमसन्तुष्टाः अभवन्; तं सत्कार्य, मङ्गलद्रव्यैः उपगम्य, सम्यक् पूजयामासुः। सम्यक् मिलित्वा, गौः अर्घ्यं च समर्प्य, ये तस्य महिमानं जानन्ति, बलरामाय शीर्ष्णा प्रणेमुः। स्वबान्धवान् कुशलिनः श्रुत्वा, कुशलप्रश्नं कृत्वा, ततः रामः निर्भयम् अवदत्। “उग्रसेनः पृथिव्याः स्वामी, यं यं शासनं ददाति, तं युष्माभिः विचलितचेतसा विना विलम्बं श्रोतव्यं कर्तव्यं च। युष्माभिः बहुभिः अपि, धर्मिष्ठः निगृहीतः अधर्मेण, जित्वा; एषः स्वजनैक्यस्य निमित्तं मया सह्यते।" इति बलरामस्य वीर्यशौर्यबलयुक्तं वचनं श्रुत्वा, कुरवः तस्य शक्तिसमं वाक्यम् उपश्रुत्य, कोपिताः अभवन्। “हा, किमेतत्! कालस्य दुरत्ययगत्याः प्रभावात्, यः शिरसि मुकुटं धारयन्, पादत्राणं च पिनष्टि, सः आरोहणं इच्छति। एते वृष्णयः, युवाभिः सह, शय्यासनभोजनानि सह कुर्वन्तः, अस्माभिः समाना कृताः, राजासनं च दत्तम्। ते चामरव्यजनशङ्खच्छत्रमुकुटासनशय्यानि, अस्माकं प्रमादेन, उपभुञ्जते। पर्याप्तम्! यदवाः अस्मदत्तैः राजलक्षणैः अंकिताः; यथा विषेऽमृतं दत्तं, तथा; ये यदवाः अस्मदनुग्रहात् समृद्धाः, ते अद्य अस्मान् निर्लज्जतया आज्ञापयन्ति। इन्द्रः अपि, भीष्मद्रोणार्जुनादिभिः कुरुभिः सह, अदत्तं न हरेत्, यथा सिंहः वन्यं मृगं हरति।" श्रीबादरायण उवाच—तेषां जन्मकुलधनमददर्पेण गर्वितानां, हे भारतश्रेष्ठ, रामेण कटुवचनानि उक्त्वा, ते दुर्जनाः नगरं विविशुः। तदा कुरूणां दुष्टतां दृष्ट्वा, तेषां अवमानजनकानि वचनानि श्रुत्वा, अच्युतः कोपितः, दृष्टुम् कठिनः, पुनः पुनः हसित्वा, वाक्यम् अवदत्। “नूनम् एते दुष्टाः, नानामदेन मदोन्मत्ताः, शमं न इच्छन्ति; तेषां निग्रहः एव दण्डः, यथा पशुषु दण्डः। अहम् अपि शमं कामयमानः, कोपितौ यादवकृष्णौ शमयित्वा, अत्र आगतः। एते मूढचेतसः, कलहप्रियाः, दुष्टाः, मम पुनः पुनः अवज्ञां कृत्वा, गर्विताः कटुवचनानि अवदन्। किं नु उग्रसेनः न बलवान्, भोजवृष्ण्यन्धकाधिपः, यस्याज्ञां इन्द्राद्याः लोकपालाः अपि पालयन्ति? यः सुदर्मां प्रविश्य, अमरलोकात् पारिजातं आनयित्वा उपभुङ्क्ते, सः किम् अस्य राजासनस्य अर्हः न स्यात्? यस्य पादपद्मयोः श्रीः स्वयं सेवते, सर्वेश्वरी, सः किम् राजलक्षणोपकरणानां न योग्यो भवति? यस्य पादरजः, लोकपालमुकुटैः वह्यमानः, पुण्यतीर्थप्रतिष्ठितः, ब्रह्मशिवाहमपि तस्यांशांशाः, श्रीः च दीर्घकालं सेवते, तस्य राजासनं कुत्र? वृष्णयः कुरुदत्तां भूमिं उपभुञ्जते, वयं च पादत्राणवत्, कुरवः शिरोमणिः इव। हा, कः सहिष्येत, कः शिक्षयेत, ये धनमदेन मदोन्मत्ताः, कटुवचनप्रवृत्ताः, गर्वितमत्तवत् वदन्ति?” एवं कोपितः, “अद्याहं पृथिवीं कौरेवरहितां करिष्यामि!” इति उच्चैः उक्त्वा, हलम् आदाय, त्रिलोकीं दग्धुम् इव उत्तिष्ठत्। स हलस्य अग्रेण हस्तिनापुरं विदार्य, कोपात् तां गङ्गायां प्रक्षिपन्, ताडयितुम् उद्यतः। सा नगरी, गङ्गायां आकृष्टा, चक्रवातवर्त्मन्य् नौरिव परिभ्रमन्ती, द्रष्ट्वा कौरेवाः भयाकुलाः अभवन्। जीवनकाम्यया, कौरेवाः स्वकुलैः सह, लक्ष्मणां साम्बं च पुरतः स्थाप्य, शरण्यं प्रभुं प्रणिपत्य, अञ्जलिं कृत्वा, शरणं जग्मुः।