तदा द्विविदः कपिराजः बलरामेण कुपितः सन्, महाशिलावर्षं तस्योपरि समुत्सृष्टवान्। स तु बलरामः, गदां समालम्ब्य, ताः सर्वाः शिलाः सहजं मर्दयामास। अथ स कपिप्रभुः, तालदण्डोपमौ भुजौ कृत्वा, पाणिभ्यां महाबलिनं रोहिणीसुतं समीपमागत्य, उरस्योभौ प्रहारौ चकार। तदा यादवश्रेष्ठः बलरामः, गदां हलं च परित्यज्य, क्रोधात् तं द्विविदं बाहुभ्यां गृहीत्वा, स्कन्धदेशे समाक्राम्य, बलात् निपातितवान्। स कपिः रक्तमुद्वमन् भूमौ पतितः। तस्य पतमानस्य भूमिः साकं वृक्षैः कम्पिता, यथा पर्वतः वायुनाऽभिभूतः, वा नौः सलिलेन दोलायमानः। तदा दिवि सुरसिद्धमहर्षिभिः 'जयः', 'नमः', 'साधु', 'साधु' इति घोषाः समुत्पेतुः, पुष्पवृष्टिश्च समभवत्। एवं स जगद्व्यग्रकारिणं द्विविदं निहत्य, भगवान् जनैः स्तूयमानः स्वपुरीं प्रविवेश। एवं दशमस्कन्धस्य द्वितीयभागे 'द्विविदवधो नाम सप्तषष्टितमोऽध्यायः' समाप्तः। अनन्तरं साम्बस्य विवाहकथनं च बलरामस्य हस्तिनापुराकर्षणं च प्रवृत्तम्। तत्र कौरवाः कोपसमन्विताः, 'एष बालकः दुष्टाचारः; अस्मान् अवज्ञाय, अकामां कन्यां बलात् हृतवान्' इति वदन्तः, 'एनं दम्भिनं बध्नीम; किं वृक्षणयः करिष्यन्ति? ये अस्मदनुग्रहेण प्राप्तभूमौ सुखेन वसन्ति। यदि वृक्षणयः शृण्वन्ति स्वपुत्रं बद्धमिति, ते स्वमदं त्यक्त्वा शान्ता भविष्यन्ति, यथा नियतप्राणाः' इति च। ततः कर्णः शलः भूः यज्ञकेतुः सुयोधनश्च, कौरवश्रेष्ठैः सह, साम्बं बन्धितुम् उद्यताः। धृतराष्ट्रपुत्रान् अनुयान्तं दृष्ट्वा, साम्बः महारथः, दिव्यं धनुः गृहित्वा, सिंह इव एकाकी स्थितः। ते कोपिताः 'तिष्ठ तिष्ठ' इति घोषयन्तः, कर्णादयः बाणवर्षं तस्योपरि चक्रुः। स तु यादवकुमारः, कुरुभिः पीड्यमानः अपि, सिंहः लघुपशुभिः इव, न सहिष्णुः। स वीरः, धनुः सज्जीकृत्य, कर्णादीन् षड्रथीन् समरशिरसि समकाले पृथगपि बाणैः विद्धवान्। चत्वारः अश्वान् चतुर्भिः शरैः, सारथीन् एकैकशः, रथस्थांश्च धनुर्धरान् अपि ताडितवान्; तेन ते तं पूजयामासुः। किंतु ते अपि साम्बस्य रथं भग्नवन्तः; चत्वारः अश्वान् चतुर्भिः शरैः, सारथिं एकेन, धनुः अपरशरेण छित्त्वा, तम् अयुधीनं कृतवन्तः। ततः साम्बं बधित्वा, कठिनेन युद्धेन, विजिगीषवः कौरवाः, साकं कन्यया स्वपुरं प्रविविशुः। एतद् नारदात् श्रुत्वा, हे राजन्, वृक्षणयः कोपिताः, उग्रसेनस्य प्रेरणया कौरवान् प्रति यायायोगं कर्तुम् ऐच्छन्। किन्तु बलरामः, सज्जनानां कलहं निच्छिद्य, वृक्षणयः सशस्त्रान् शमयित्वा, कुरुवृक्षणयोः कलहं न काङ्क्षन्। स तु तेजस्विनि रथे, ब्राह्मणैः कुलवृद्धैश्च परिवृतः, इव नक्षत्रैः चन्द्रमाः, हस्तिनापुरं प्रति जगाम। गजाह्वयं प्राप्त्वा, बलरामः बहिर्वनान्तरे न्यवसत्, उद्धवम् धृतराष्ट्रं प्रति प्रेषयामास। उद्धवः, अम्बिकेयम्, भीष्मं, द्रोणं, बाह्लीकं, दुर्योधनं च यथाविधि प्रणम्य, बलरामागमनं निवेदितवान्। रामस्य प्रियसखस्य आगमनं श्रुत्वा, ते परमसन्तुष्टाः, पूजार्हद्रव्यैः तं सत्कृत्य, सर्वे सुस्वागतम् आगत्य, दधि, पाद्यं च समर्प्य, ये तस्य माहात्म्यं जानन्ति, बलरामाय नमस्कुर्वन्तः। स्वबन्धूनां कुशलं श्रुत्वा, तेषां च कुशलं पृष्ट्वा, बलरामः निर्भयवचनं तत्रोवाच— 'उग्रसेनः पृथिवीपतिः, यदाज्ञां ददाति, सा निश्चलचित्तेन श्रोतव्या, शीघ्रं च पालनिया। युष्माकं बहुत्वेऽपि, धर्मिष्ठं साम्बं अधर्मेण जित्वा बद्धवन्तः; अहम् एतद् सौहार्दाय सहिष्णुः।' बलरामस्य वीर्यशौर्यबलयुक्तं वचनं श्रुत्वा, कौरवाः कोपिताः, तं प्रत्युवाचुः— 'हाहो, किमेतत्! कालचेष्टया, यः पदं स्पृशति, स शीर्षे मुकुटं धारयति। एते वृष्णयः, युवाभिः सह, शयनासनभोजनैः समाना कृताः, अस्माभिः राजासनानि दत्तानि। ते चामरव्यजनशङ्खच्छत्रमुकुटासनशय्यादीनि अस्मदवधारणया भुञ्जते। पर्याप्तं वः यदवाः राजलक्ष्म्या चिह्निताः, अस्मदनुग्रहात् समृद्धाः, अद्य तु अस्मान् आज्ञापयन्ति निर्लज्जाः। इन्द्रः अपि, भीष्मद्रोणार्जुनादिभिः सहितः, अदानं न हरेत्, यथा सिंहः कानने मृगमिव।' श्रीबादरायणः उवाच— 'तेषां जन्मबन्धुवित्तमदेन दर्पितानां, हे भारतश्रेष्ठ, बलरामे उग्रं वाक्यं कथयित्वा, ते दुर्विनीताः नगरं प्रविविशुः।' कौरवाणां दुष्टभावं दृष्ट्वा, तेषां च अविनयवचनं श्रुत्वा, अच्युतः कोपसमन्वितः, सन्दर्शनीयः, हसित्वा पुनः पुनः वचनं जगाद— 'नूनं एते दुष्टाः, नानामदेन दर्पिताः, शमं न इच्छन्ति; तेषां निग्रह एव दण्डः, यथा पशूनां लट्वा। अहं शमायात्र, कुपितान् यादवांश्च कृष्णं च सान्त्व्य, आगतः। एते मूढाः, कलहप्रियाः, दुष्टाः, पुनः पुनः मामवज्ञाय, गर्विताः, अविनयवचनं वदन्ति।' एवं श्रीमद्भागवते महापुराणे, परमं पावने, भागवतधर्मस्य परमाहंसशास्त्रे, एषा कथा प्रवहिता।