द्विविदः, पर्वतस्य रक्तचूर्णेन लिप्तस्य सदृशः, बलरामस्य प्रहारं नापि मनसि स्थापयामास। पुनः, वृक्षान्यन्यं गृहीत्वा, स बलात् शाखाः समूलं निष्क्रान्तवान्। तेन वृक्षेण, कोपात् बलरामं तीव्रं प्राहरत्; परन्तु बलरामः तं वृक्षं शतशः खण्डितवान्। एवं, अन्यं वृक्षं गृहीत्वा, द्विविदः क्रुद्धः पुनः बलरामं प्राहरत्; स वृक्षः अपि शतशः खण्डितः। एवं, भगवता सह युद्धं कुर्वन्, यदा यदा वृक्षः विनष्टः, द्विविदः पुनः पुनः समन्तात् वृक्षान् उद्यम्य, तद्वनं वृक्षहीनं कृतवान्। ततः, बलरामे क्रुद्धः, शिलानां वर्षं सन्ददौ; बलरामः तु गदां धृत्वा, ताः शिलाः सहजेन विक्षिप्य विदारयामास। कपिसम्राट्, ताडपत्रदण्डसदृशौ बाहू कृत्वा, मुष्टिं निर्माय, रोहिणीसुतं समीपं गत्वा, उभाभ्यां वक्षसि प्राहरत्। यदुप्रधानेन, गदां हलं च त्यक्त्वा, द्विविदः क्रोधात् उभाभ्यां बाहुभ्यां गृहीतः; कण्ठदेशे दब्धः, स भूमौ पतितः, रक्तं वमनः। तस्य पतनसमये, भूमिः भयात् कम्पिता, वृक्षैः सह; कुरुशार्दूल, यथा पर्वतः वातेन कम्पितः, वा नौः जलमध्यगतः। आकाशे 'जयः', 'नमः', 'साधु साधु' इति शब्दाः देवैः, सिद्धैः, महर्षिभिः उच्चारिताः, पुष्पवर्षः अपि अभवत्। एवं, लोकानां क्लेशदायकं द्विविदं हत्वा, भगवान् जनैः स्तुतः, स्वनगरं प्रविष्टवान्। एवं दशमस्कन्धस्य द्वितीयभागे 'द्विविदवधः' नाम सप्तषष्टितमः अध्यायः समाप्तः, श्रीमद्भागवतमहापुराणस्य, परमहंसधर्मस्य। अनन्तरं, सांभस्य विवाहः, तथा बलरामेण हस्तिनापुरस्य आकर्षणं अभवत्। कौरवाः क्रुद्धाः, 'अयं बालः दुश्चरित्रः; अस्मान् अवज्ञाय, अनिच्छन्तीं कन्यां बलात् हृतवान्' इति उक्तवन्तः। 'एतं दुष्टं बध्नीयाम; वृष्णयः किं करिष्यन्ति? ते, यैः अस्माभिः दत्तभूमिं उपभुञ्जते, अस्माकं प्रसादेन सञ्चितां। यदि वृष्णयः अत्र आगच्छन्ति, शृण्वन्तः पुत्रस्य बन्धनं, तेषां गर्वः भग्नः भविष्यति, यथा यथायोग्यं नियन्त्रितप्राणाः शान्ताः' इति च। एवं कर्णः, शलः, भूरिः, यज्ञकेतुः, सुयोधनः, कौरववरिष्ठैः सहिताः, सांभं बध्नुम् उद्यम्य प्रयत्नवन्तः। धृतराष्ट्रपुत्रैः अनुगतं दृष्ट्वा, सांभः महारथः, स्वं दिव्यं धनुः गृहीत्वा, सिंहः इव एकाकी स्थितः। ते क्रुद्धाः, सांभं गृहीतुं इच्छन्तः, 'तिष्ठ तिष्ठ' इति घोषयन्तः, धनुष्मन्तः कर्णादयः, तं शरवर्षेण अभ्यवर्षन्। स यदुवंशजः, कुरुभिः आहतः अपि, तं न सहिष्णुः, सिंहः लघुजीवैरिव। धनुः सन्नद्ध्य, वीरः, कर्णादीन् षड्रथस्थां शरैः समकालेन पृथक् च विव्याध। चतुर्भिः शरैः चतुर्भिः अश्वान्, एकैकस्य रथचारीणं, रथस्थवीरान् अपि शरैः विव्याध; तेन ते तं सम्मानितवन्तः। ते तु सांभं रथहीनं कृतवन्तः; चतुर्भिः अश्वान् आहतवन्तः, एकेन रथचारीणं हत्वा, अन्येन धनुः छिन्नम्। यदुवंशराजकुमारं कष्टेन युद्धे बन्धित्वा, विजयी कौरवाः, कन्यया सह नगरं प्रविष्टवन्तः। नारदात् एतत् शृण्वन्, हे राजन्, वृष्णयः क्रुद्धाः अभवन्; उग्रसेनस्य प्रेरणया, कौरवेषु युध्यitum सज्जीभूतवन्तः। परन्तु, बलरामः, सज्जधनुषः वृष्णिप्रधानेषु शमं कृत्वा, कुरुवृष्णयोर्युद्धं न इच्छन्, विग्रहहरः सन्। स हस्तिनापुरं दिव्यरथेन गतः, ब्राह्मणैः कुलश्रेष्ठैः सहितः, यथा चन्द्रः तारेषु। गजाह्वयपुरं प्राप्त्वा, बलरामः नगरबाह्योपवने स्थितः, उद्धवं धृतराष्ट्रस्य समाचाराय प्रेषितवान्। उद्धवः, अम्बिकायाः पुत्रं, भीष्मं, द्रोणं, बाह्लिकं, दुर्योधनं च विधिवत् नमस्कृत्य, बलरामस्य आगमनं न्यवेदयत्। बलरामं प्रियतमं मित्रं आगतम् शृण्वन्, ते अत्यन्तं हृष्टाः अभवन्; तं पूजयित्वा, शुभद्रव्यैः समागतवन्तः। सम्यक् मिलित्वा, गौः तथा पूजायाः जलं समर्पितम्; ये तस्य महत्त्वं जानन्ति, ते बलरामाय शिरः नमत्। स्वबन्धूनां कुशलं शृण्वन्, तेषां च कुशलं पृच्छित्वा, ततः बलरामः निर्भयम् वाक्यं प्राह। 'उग्रसेनः भूमिपतिः, यद्यद् आज्ञापयति, तत् अविचलितमनसा शृणुत, विलम्बं विना कार्यम्। यूयं बहवः सन्तः, धर्मिष्ठं सांभं अधर्मेण बध्नीत; एतद् अहं सन्बन्धूनां ऐक्याय सहिष्णु।' कौरवाः, बलरामस्य वीर्ययुक्तं, शौर्ययुक्तं, बलसम्पन्नं वाक्यं शृण्वन्, तस्य बलस्य तुल्यं, प्रोत्साहिताः अभवन्। 'अहो, अद्भुतम्! कालस्य अनिवार्यगत्याः, यः शिरसि मुकुटं धारयितुम् इच्छति, स पादत्राणं धारयति।' 'एते वृष्णयः, युवान् संयोगेन, शय्यासनभोजनैः सह, अस्माभिः समत्वं प्राप्ताः; राजासनं दत्तम्। ते चामरचामरशङ्खच्छत्रमुकुटासनशय्याः उपभुञ्जते, अस्माकं अवज्ञया।' 'अलं यदवाः राजचिह्नैः चिन्हिताः, दातृदत्तं अमृतं सर्पेभ्यः इव; ये यदवाः अस्माकं प्रसादेन वृद्धाः, अद्य अस्मान् आज्ञापयन्ति, निर्लज्जाः।' 'इन्द्रः अपि, कुरुभिः—भीष्मद्रोणार्जुनादिभिः—सहितः, अनदत्तं कदाचित् न हरेत्, यथा सिंहः वनमध्ये शिकारं हरेत्।' श्रीबादरायणः उवाच: तेषां गर्वः, जात्याभिमानसंबन्धधनैः उत्पन्नः, अहंकारं जनयामास, हे भरतश्रेष्ठ; कटुवचनं बलरामाय उक्त्वा, ते अशिष्टाः नगरं प्रविष्टवन्तः। कौरवाणां दुष्टतां दृष्ट्वा, तेषां च निन्दावचनं शृण्वन्, अच्युतः, क्रुद्धः, दृष्टुम् कठिनः, पुनः पुनः हसन्, वाक्यं प्राह।