बलरामः क्रुद्धः स्वद्विषे हन्तुमुद्यतः शलाकां हलं च समादत्त। तदा द्विविदो महाबलः स्वहस्तेन महावृक्षमुत्क्षिप्य त्वरया बलराममभिद्रुत्य तस्य शीर्षे तेन वृक्षेण प्राहिणोत्। स तु सङ्कर्षणः शैल इवोपरिभिन्नः स्थिर एव स्थितः। अथ बलरामः तं वृक्षं जग्राह, गदया च द्विविदं प्रहारं चकार, तस्य कपालं भग्नं रक्तधाराभिः सिञ्चितम्। स द्विविदो रागोपचितशैल इव तं प्रहारं न मनसाकरोत्, अपि च अन्यं वृक्षं बलात् छित्त्वा शाखाभ्यः शून्यं कृत्वा पुनः बलराममभ्यहनत्। बलरामः तं वृक्षं शतधा छित्त्वा पुनरपि क्रुद्धं द्विविदं यदा अन्येन वृक्षेणाभ्यहनत्, तं वृक्षं अपि शतधा छित्त्वा नाशयामास। एवं प्रभुना सह युद्धं कृत्वा, यदा यदा वृक्षः विनष्टः, द्विविदः सर्वानपि समीपवृक्षानुत्पाट्य तं वनं वृक्षशून्यं चकार। ततः कोपसमन्वितः स द्विविदः बलरामेण सह शिलावृष्टिं चकार; बलरामः गदया ताः शिलाः सहजं चूर्णयामास। कपिराजः द्विविदः स्वबाहू तालदण्डोपमौ कृत्वा, रोहिणीसुतस्य समीपमागत्य, उभाभ्यां मुष्टिभ्यां तस्य वक्षसि प्रहारं चकार। तदा यादवश्रेष्ठः बलरामः स्वगदां हलं च परित्यज्य, तम् द्विविदं क्रुद्धो बाहुभ्यां गृहीत्वा कण्ठदेशे प्रक्षिप्य अपातयत्; स द्विविदो रक्तं वमन् भूमौ निपपात। तस्य पतनकाले, भूमिः साकं वृक्षैः कम्पिता, कुरुनन्दन, यथा वातेन कम्पितः पर्वतः, वा जलस्थे नौकायामिव। आकाशे 'जयः', 'नमः', 'साधु', 'साधु' इति देवैः सिद्धैः महर्षिभिश्च घोषः समुत्पन्नः, पुष्पवृष्टिश्च अभवत्। एवं स जगद्व्यगात्प्रद्वेष्टारं द्विविदं हत्वा, जनैः स्तूयमानः प्रभुः स्वपुरं प्रविवेश। एवं दशमस्कन्धस्य द्वितीयभागे 'द्विविदवधो नाम सप्तषष्टितमोऽध्यायः' समाप्तः। अनन्तरं, सांभस्य विवाहः बलरामस्य च हस्तिनापुरस्याकर्षणं प्रवृत्तम्। तत्र कौरवाः क्रुद्धाः 'अयं बालः दुर्वृत्तः; अस्मानवज्ञाय, अनिच्छन्तीं कन्यां बलात् गृहीत्वा नयति' इत्युक्त्वा, 'एनं दुर्मदं बध्नीम; किं वृष्णयः करिष्यन्ति? तेऽपि अस्मदनुग्रहेण दत्तां पृथिवीं भुञ्जते। यदि वृष्णयः शृण्वन्ति अस्माकं पुत्रो बद्धः, तदा तेषां मदो भग्नः शमं यास्यन्ति यथा नियंत्रितप्राणाः' इति। एवं कर्णः शलः भूरिः यज्ञकेतुः सुयोधनः च पितामहैः सह सांभं बन्धितुम् उद्युक्ताः। तदा धृतराष्ट्रपुत्रैः अनुयायमानः सांभो महारथः स्वदिव्यं धनुः गृहीत्वा सिंह इव एकाकी स्थितः। क्रुद्धाः ते 'तिष्ठ तिष्ठ' इति घोषयन्तः, कर्णादयः धनुष्मन्तः तं बाणवृष्ट्या अभ्यवर्षन्। स तु यादवपुत्रः, कुरुभिः क्षिप्यमाणः अपि, सिंहः लघुपशुभिः इव न ममे। धनुः सज्जीकृत्य, स वीरः कर्णादीन् षड्रथिनः एकैकशः समं च बाणैः विव्याध। चतुर्भिः बाणैः चत्वारः हयांश्च, एकैकबाणेन सारथीन्, धनुर्धरांश्च रथे स्थितान् विव्याध; तेन ते तं सम्मानितवन्तः। किन्तु कौरवाः तं रथहीनं कृत्वा, चत्वारः चत्वारः हयान् ताडयित्वा, एकेन सारथिं हत्वा, अन्येन धनुः छित्वा, बन्धनं चक्रुः। एवं सांभं रथहीनं कृत्वा, कठिनेन युद्धेन बद्ध्वा, विजिताः कौरवाः स्वनगरं राजकन्यया सह प्रविश्य तं नयन्ति। एतद्वृत्तान्तं नारदात् श्रुत्वा, हे राजन्, वृष्णयः क्रुद्धाः अभवन्; उग्रसेनस्य प्रेरणया युद्धाय उद्युक्ताः। किन्तु रामः वृष्ण्यधिपतीन् शस्त्रग्रहणात् प्रशम्य, कुरुवृष्ण्योर्युद्धं न कामयमानः विवादहरः सन्, हस्तिनापुरं दिव्यरथेन ब्राह्मणैः कुलश्रेष्ठैः परिवृतः, इव नक्षत्रमण्डलेन चन्द्रमाः, ययौ। गजाह्वयपुरं प्राप्त्वा, रामः बहिर्वने स्थित्वा, उद्धवं धृतराष्ट्रं पृच्छितुं प्रेषयामास। उद्धवः, अम्बिकासुतं भीष्मं द्रोणं बाह्लीकं दुर्योधनं च विधिवत् प्रणम्य, रामस्य आगमनं न्यवेदयत्। रामस्य प्रियतममित्रस्य आगमनं श्रुत्वा, ते परमप्रहृष्टाः सन्तः, पूजां कृत्वा, सर्वे मङ्गलोपहारैः साकं उपजग्मुः। सम्यग्भूतपूर्वं मिलित्वा, गोदक्षिणां पाद्यं च दत्त्वा, ये रामस्य माहात्म्यं विदुः, ते शिरसि प्रणम्य तमर्चयन्। सर्वे स्वजनानां कुशलं श्रुत्वा, परस्परं पृष्ट्वा, ततः रामः निर्भयम् अवदत्— 'उग्रसेनः, पृथिव्याः प्रभुः, यत् आदेशं ददाति, तद् अविकल्पेन मनसा शृणुध्वं, त्वरया च कुरुत। यद्यपि बहवः भवन्तः, धर्मिष्ठं सांभं अधर्मेण जित्वा बद्धवन्तः; एषः स्वजनैक्याय मया सह्यते।' एवं बलरामस्य वीर्यतेजःशौर्ययुक्तं वचनं श्रुत्वा, कौरवाः स्पर्धया प्रावर्तन्त। 'हा, आश्चर्यमेतत्! अनिवर्त्यकालगत्यैको जिहीर्षुः पादत्राणं धारयति, शिरसि तु मुकुटमस्ति। एते वृष्णयः युवभिः सह, शय्यासनभोजनैः सहभाजः, अस्माभिः तुल्याः कृताः, राजासनानि च दत्तानि। चामरव्यजनशङ्खछत्रमुकुटासनशय्यादीनि, अस्मत्संस्कारभ्रंशेनैव, ते उपभुञ्जते। अलमद्य यादवेषु राजलक्ष्म्या दातृदत्तया, ये अस्मदनुग्रहेण वृद्धाः, ते आज्ञां ददति, निर्लज्जाः।' एवं कुरुवृष्ण्योरुपाख्यानं श्रीमद्भागवते महापुराणे वर्णितम्।