बलरामः कदा चित् द्रविडः कपिराजः मदमत्तः अभिमानविष्टः तं अवमान्य दुष्टवृत्तिं प्रकटयन्, तस्य दुष्टाचारं तथा तेन विक्षिप्तं देशं दृष्ट्वा, क्रोधेन बलरामः हलमुशले गृह्य शत्रुं हन्तुं इच्छन् स्थितः। द्रविडः महाबलः तदा विशालतरुं हस्तेन उत्थाप्य, वेगेन धावन् बलरामस्य शिरसि तेन प्रहर्तुं यत्नं अकरोत्। तदा सङ्कर्षणः पर्वतवत् आकाशात् पतितेन तरुणा अपि न विचलितः स्थितः। ततः बलरामः तं तरुं गृहीत्वा द्रविडं गदा प्रहृत्य तस्य शिरः विदारितम्, रक्तं प्रवहद् अभवत्। सः पर्वतः इव लोहितवर्णेन लिप्तः, तं प्रहारं न अपह्नुत्य पुनः अन्यं तरुं बलात् शाखाभिः रहितं कृत्वा गृह्य, बलरामं तीव्रं प्रहर्तुं यत्नं अकरोत्। बलरामः तं तरुं शतधा छित्त्वा पुनः अन्येन तरुणा क्रुद्धः आक्रम्य तं अपि शतधा छित्त्वा नाशयामास। एवं भगवता युद्धं कृत्वा, यदा यदा तरवः नाशिताः, तदा सर्वान् तरून् उपलभ्य वनं निर्जनं कृतवान्। पुनः द्रविडः बलरामे क्रुद्धः शिलानां वर्षं सन्ददौ, किन्तु बलरामः गदया ताः शिलाः सहजं विदारयामास। कपिराजः तदा बाहू तालदण्डवत् कृत्वा, मुष्टिं निर्माय, रोहिणीसुतं समीपं गत्वा उभाभ्यां वक्षसि प्रहारं अकरोत्। यदुश्रेष्ठः बलरामः तदा हलं गदां च त्यक्त्वा, उभाभ्यां बाहुभ्यां तं क्रुद्धः गृहीत्वा, कण्ठदेशे दब्ध्वा, द्रविडः रक्तं वमन् भूमौ पतितः। तस्य पतनसमये भूमिः, तरवः च भयात् कम्पिताः, कुरुवृषभ, यथा पर्वतः वातेन कम्पितः, वा नौका जलमध्ये। अन्तरिक्षे देवाः, सिद्धाः, महर्षयः च 'जयः', 'नमः', 'साधु साधु' इति घोषं कृत्वा, पुष्पवर्षं सन्ददुः। एवं द्रविडं लोकविपत्तिं कृतवन्तं हत्वा, भगवान् जनैः स्तुतः स्वपुरं प्रविष्टवान्। इति श्रीमद्भागवते दशमस्कन्धे द्वितीयभागे द्रविडवधो नाम सप्तषष्टितमः अध्यायः समाप्तः। ततः सम्भस्य विवाहः, बलरामस्य हस्तिनापुरस्य आकर्षणं च अभवत्। कौरवाः क्रुद्धाः 'अयं बालः दुष्टवृत्तिः; अस्मान् अवमान्य, अनिच्छन्तीं कन्यां बलात् गृहीत्वा गतः' इति उक्त्वा, 'अयं अभिमानी बन्धनीयः; वृष्णयः किं करिष्यन्ति? ते हि अस्माभ्यं प्रदत्तं भूमिं उपभुञ्जते, अस्माकं कृपया सञ्चितम्। यदि वृष्णयः श्रुत्वा पुत्रं बद्धं इह आगच्छन्ति, तेषां अभिमानः भग्नः भविष्यति, शान्ताः च यथेन्द्रियाणि यथायोग्यं नियन्त्रितानि' इति च। एवं कर्णः, शलः, भूरिः, यज्ञकेतुः, सुयोधनः च कौरववृद्धैः सह सम्भं बन्धितुं यत्नं अकरोत्। धृतराष्ट्रपुत्रान् अनुगच्छन्तः दृष्ट्वा, सम्भः महारथः दिव्यं धनुः गृहीत्वा एकाकी सिंहवत् स्थितः। ते क्रुद्धाः तं गृहीतुं इच्छन्तः 'स्थ, स्थ' इति घोषं कृत्वा, कर्णादयः धनुष्मन्तः तं शरवर्षेण आक्रन्दितवन्तः। यदुपुत्रः कुरुप्रवरः तैः शरैः आहतः अपि तं न सहिष्णुः, सिंहः लघुजनैः यथा। दिव्यं धनुः संधाय वीरः कर्णादीन् षड्रथान् समं पृथक् च शरैः विद्धवान्। चतुर्भिः शरैः चत्वारः अश्वान्, एकैकं सारथिं, अन्यैः महाबलान् रथस्थं च आहतवान्; तेन तं पूजयामासुः। किन्तु कौरवाः तं रथहीनं कृतवन्तः; चतुर्भिः अश्वान्, एकेन सारथिं, अन्येन धनुः छित्त्वा। तं बन्धित्वा, रथहीनं कृत्वा, युद्धे कठिनेन विजित्य, कौरवाः विजयी नगरं प्रविष्टवन्तः, राजपुत्रं कन्यां च स्वां गृहीत्वा। एतत् नारदात् श्रुत्वा, राजन्, वृष्णयः क्रुद्धाः, उग्रसेनस्य प्रेरणया कौरवान् प्रति युद्धाय सज्जाः अभवन्। किन्तु बलरामः, वृष्णिप्रधानान् शस्त्रधारिणः शमयित्वा, कौरववृष्णयोः संघर्षं न इच्छन् कलहहरः अभवत्। सः दिव्यरथेन, ब्राह्मणैः कुलवृद्धैः च परिवृतः, चन्द्रः तारागणमध्यस्थः इव, हस्तिनापुरं गतः। गजाह्वये प्राप्तः बलरामः बाह्योपवने स्थित्वा, उध्दवं धृतराष्ट्रं प्रति पृच्छितुं प्रेषितवान्। उध्दवः अम्बिकासुतं, भीष्मं, द्रोणं, बाह्लिकं, दुर्योधनं च विधिवत् नमस्कृत्य, बलरामस्य आगमनं निवेदितवान्। बलरामः प्रियतमः मित्रः आगतः इति श्रुत्वा, ते अतीव हृष्टाः, पूजयित्वा, शुभद्रव्यैः समागताः। यथायोग्यं मिलित्वा, पूजा हेतुं गोदक्षिणां जलं च ददुः; ये तस्य ऐश्वर्यं जानन्ति, ते बलरामं शिरसा प्रणम्य। स्वजनानां कुशलं श्रुत्वा, तेषां कुशलं पृच्छित्वा, ततः बलरामः निर्भयम् उक्तवान्— 'उग्रसेनः भूमिपतिः यत् आदेशं ददाति, तं शान्तचित्तैः श्रुत्वा विलम्बं विना पालनं कर्तव्यं। यद्यपि बहवः, धर्मिष्ठं युद्धे जयित्वा अधर्मेण बद्धवन्तः; एतत् बन्धुसाम्याय सह्यं मया।' कौरवाः, बलरामस्य वीर्ययुक्तं, शौर्यबलसम्पन्नं, स्वबलसमं वचनं श्रुत्वा, उत्तेजिताः अभवन्। 'आहो, अद्भुतम्! कालस्य अनिवार्यगतिः, यः उपरि गन्तुं इच्छति, सः पादत्राणं धारयति, शिरसि मुकुटं च।' इति। 'एते वृष्णयः, युवान् सह, शय्यासनभोजनं सह, अस्माकं तुल्याः कृताः, राजासनं च दत्तम्।' इति। 'ते चामर, चौर, शङ्ख, श्वेतछत्र, मुकुट, सिंहासन, शय्या च उपभुञ्जते, सर्वं अस्माकं अवहेलनात्।' इति। एवं भगवतः कार्यं, कौरववृष्णयोः व्यवहारः, बलरामस्य शान्तिप्रयासः, सम्भस्य युद्धं च, भगवद्भक्तानां हिताय श्रीमद्भागवते विस्तारतः वर्णितम्।