भगवतः सान्निध्ये ब्रह्मा उवाच—"यो देवं स्वात्मानं प्रियमुत्सृज्य, विषयान् विपरीतं सेवते, स अमृतं परित्यज्य विषमिव भक्षयति। अहं ब्रह्मा, देवा, विशुद्धचित्ताः ऋषयश्च, सर्वे त्वां प्रियतमं परमेश्वरं सर्वात्मना शरणं गताः। त्वं जगतः सृष्टिस्थितिलयहेतुः, समो निरवद्यः सुहृदात्मा देवश्च, अद्वितीयः सर्वस्य जगतः कारणं, तस्मात् जन्ममृत्युभयात् मोक्षाय त्वां वयं नमामः। अयं तु मम प्रियतमः, अनुवर्तिता आत्मजः, अस्मै मया निर्भयता दत्ता, भगवन्, तवापि कृपा तस्मै भवतु, यथा त्वया दैत्याधिपाय कृपा कृता।" एवं ब्रह्मणि उक्ते, भगवान् उवाच—"भगवन्, यथोक्तं भवता, तदहं करिष्यामि; यत् त्वया निश्चितं, तत् मम रोचते, अनुमोदितं च। अयं विरोचनस्य पुत्रः, असुरः, मया अपि न हन्तव्यः; प्रह्लादाय दत्तं वरं, तस्मात् न स न च तव वंशः मया हन्यते। तस्य गर्वनिवारणाय मया बाहवः भङ्गिताः, तस्य महती सेना या पृथिवीं भारयामास, सा मया नष्टा। चत्वारः बाहवः शेषाः, स चिरजीवी, अमरः, तव पार्षदश्रेष्ठः भविष्यति, असुर, तस्मै सर्वतः निर्भयता भविष्यति।" एवं निर्भयत्वं लब्ध्वा, असुरः कृष्णाय शिरसा नमित्वा, प्रद्युम्नं स्वभार्यया सह रथोपविष्टं कृत्वा अग्रे न्यवेदयत्। स सेना-पदातिसंवृतः, सुशोभनवस्त्राभरणधारी, भार्यया सह, रुद्रेण पूजितः, प्रस्थितः। स स्वपुरीं प्रविवेश, या पताकाद्वारतोरणैः शोभिता, यत्र चतुष्पथाः रक्षिताः, शङ्खदुन्दुभितूर्यनिनादैः, नागरैः, सखिभिः, द्विजैश्च अभिनन्दितः। यः कृष्णस्य विजयम्, शंकरयुद्धं च प्रातः स्मरति, स कदाचिदपि पराजयं न प्राप्नोति। एवं दशमस्कन्धस्य द्वितीयभागे ‘अनिरुद्धाहरणं’ नाम त्रयः षष्टितमोऽध्यायः समाप्तः। श्रीशुक उवाच—"कुरुश्रेष्ठ, बलरामः स्वसखीन् द्रष्टुम् उत्सुकः, रथमारुह्य, नन्दगोकुलं ययौ। तत्र स गोकुलेषु, गोपैः गोप्यश्च, ये चिरं तं काङ्क्षन्तः, दीर्घं समालिङ्गितः; स पितरौ प्रनम्य, ताभ्यां प्रमुदिताभ्यां आशीर्वादं लब्धवान्। तौ तम् अङ्के समारोप्य, आलिङ्ग्य, नेत्रजलैः स्नापयन्तौ, ऊचतुः—'त्वं च भ्राता च, दाशार्ह, नः सदा रक्षतं, विश्वेश्वर!'" स बलरामः, वरिष्ठान् वृद्धगोपान्, यथायोग्यं, आयुर्वयःस्नेहबन्धुमान्, प्रनम्य, तेषां समीपं गतः। तदा हास्यपाणिग्रहादिभिः, तैः परिवृतः, सुखोपविष्टः, स तैः पृष्टः। स च तेषां कुशलं, स्वजनकुशलं च, स्नेहगद्गदया वाचा पप्रच्छ; यतः सर्वं तेषां भारं कमललोचनः कृष्णः एव वहति स्म। ते ऊचुः—"राम, सर्वे बन्धवः कुशलिनः किल? त्वं स्वपत्नीपुत्रैः सह, स्मरसि नः? सौभाग्येन कंसः दुष्टः हतः; सौभाग्येन बन्धवः विमुक्ताः; सौभाग्येन शत्रून् जित्वा, बलवत्यां पुरीं प्राप्तः।" गोप्यः रामदर्शनानन्दिता, हसन्त्यः पप्रच्छुः—"कृष्णः, या नगरस्त्रीणां प्रियः, सुखमस्ति वा तस्य? स्मरति स बन्धून्, मातरं पितरं वा? कदाचित् एकवारं अपि मातरं द्रष्टुम् आगमिष्यति वा? स बलभद्र, अस्माकं सेवां स्मरति वा?" "यस्मादर्थं त्वं, दाशार्ह, मातरं पितरं भ्रातॄन्, पतिं, पुत्रान्, भगिन्यः च, सर्वान् बान्धवान्, परित्यक्तवान्? सः अस्मान् सहसा त्यक्त्वा, स्नेहबन्धं छित्त्वा गतः; कथं तस्य वचनं स्त्रीभिः विश्वसनीयम्? नगरस्त्रियः अपि, यद्यपि सूक्तयोऽपि, तस्य चञ्चलस्य कृतघ्नस्य वचनं कथं गृह्णीयुः? तथापि, तस्य कथा, हास्य, विलोकन, निश्वासैः मोहिताः, ता अनुरक्ता गृह्णन्ति।" "किं वा अस्माकं तस्य चर्चा? अन्यत् कथावस्तु भाषामहे। अस्य अनुपस्थितौ, यथा अस्माकं कालः याप्यते, तथैव तस्यापि वा?" इति। एवं शौरिणः क्रीडावाक्यानि, सुंदरदृष्टीन्, गमनानि, आलिङ्गनानि च स्मृत्वा, गोप्यः रुरुदुः। ताः सांत्वयितुं, बहुयत्नैः, साङ्गोपाङ्गैः कृष्णसन्देशैः, साङ्कर्षणः ताः प्रह्लादयामास। तत्र रामः द्वौ मासौ—मधु, माधव—स्थित्वा, गोपीभ्यः रात्रिषु प्रमोदं ददौ। पूर्णचन्द्रप्रभया, कुमुदगन्धवायुभिः, यमुनातटवनेषु, गोप्यः परिवृत्य, रमणीयं क्रीडामकरोत्। वरुणेन प्रेषिता वारुणी, वृक्षकुह्र्यात् निर्गता, तस्या गन्धः सर्वं वनं व्याप्तवान्। बलः मदुगन्धं वातेन आनितं श्वस्य, गोप्यः सह तत्र गतः, जिह्वया मधुपानं चकार। गन्धर्वैः गीतं गायमानैः, गोप्यः परिवृत्य, गजेन्द्रराज इव इन्द्रः, रमणीयं क्रीडामकरोत्। दिवि दुन्दुभयः निनदिताः, पुष्पवृष्टिः अभवत्, गन्धर्वाः ऋषयश्च बलरामस्य कर्म प्रशशंसुः। गोप्यः तस्य लीलागाथाः गायन्त्यः, हलायुधः काननानि मदोन्मत्तः, मन्दमन्दनयनः, विचचार। पुष्पमालया, एककुण्डलेन, मदेन, वैजयन्त्याभरणेन, हसितपद्ममुखेन, स्वेदबिन्दुभिः शितिकण्ठ इव शोभमानः। स यमुनां जलक्रीडायै आह्वयामास; किन्तु स्ववचनं विस्मृत्य, मदोन्मत्तः, नदीं समाह्वयत्। सा आगता न सती, कोपात्, हलस्य शृङ्गेण तां आकृष्य, उवाच—"पापे, मया आहूतायाः त्वया अवमानं कृतम्; अतः शृङ्गेण त्वां नयामि, या स्वेच्छया विचरिष्यसि।" एवं तया तिरस्कृता, भयभीता, यमुना कम्पमानवाचा, यदुपुत्रस्य पादयोः पतिता, राजन्, आजगाम। इति कथा एषा।