तदाऽथ गिरिशं जृम्भणास्त्रेण मोहितं कृत्वा, शौरिः कृष्णः खड्गगदाचापबाणैः बाणस्य सैन्यं सम्यक् निपातितवान्। स्कन्दः तु प्रद्युम्नस्य बाणवर्षैः सर्वतः आक्रान्तः, अंगात् रक्तं स्रवन् मयूरध्वजः स युद्धात् निवृत्तः। कुम्भाण्डः कूपकर्णः च हलद्वारेण पतितौ, तयोः सेनाः स्वनायकेषु पतितेषु दिशो दिशः पलायिताः। स्वस्य सैन्यं विक्षिप्तं दृष्ट्वा, बाणः क्रोधेन दह्यमानः, सात्यकिं परित्यज्य, रणमध्ये कृष्णं प्रति आक्रमत्। स पञ्चशतधनुषां युगपद् आकृष्य, युद्धमदेन उन्मत्तः, द्वे द्वे बाणे प्रत्येकं धनुषि स्थापयामास। ततो भगवान् हरिः तानि धनूंषि युगपद् छित्वा, सारथिं रथं अश्वान् च हत्वा, शङ्खं च दध्मौ। तस्य मातरः कोटरा नाम्ना, नग्ना विकचकेशी कृष्णस्य पुरतः स्थित्वा, पुत्ररक्षणाय याचती। तदा गदाग्रजः, मुखं अपसार्य, तां नग्नां न अपश्यत्; बाणः च रथहीनः, भग्नधनुषा, नगरं प्रविष्टः। यदा तत्र भूतगणाः निपातिताः, त्रिशिरा ज्वरः दशदिशः दहन्, दशार्हवंशजं प्रति आक्रमत्। तं दृष्ट्वा दिव्यः नारायणः स्वं ज्वरं सन्ददौ; शिवज्वरः विष्णुज्वरः च परस्परं युद्धम् अकुर्वताम्। विष्णुज्वरस्य प्रभावेण अभिभूतः शिवज्वरः, अन्यत्र आश्रयम् अलभमानः, भयभीतः, हृषीकेशं शरणं गत्वा, अञ्जलिं कृत्वा स्तुतिम् अकुर्वत्। स ज्वरः उवाच—नमस्ते अनन्तवीर्याय, परमेश्वराय, सर्वात्मने, शुद्धचैतन्यरूपाय, जगत्सृष्टिस्थितिलयकारणाय, शान्तब्राह्मणे, ब्राह्मणलक्षणाय। कालः, दैवम्, कर्म, जीवः, प्रकृतिः, पदार्थः, क्षेत्रम्, प्राणः, आत्मा, विकारः—एषां समष्टिः, बीजाङ्कुरप्रवाहः, तव माया; तस्य निवृत्तौ शरणं याचामि। तव लीलया, नानारूपधारणेन, देवाः साधवः लोकसेतुश्च पालयन्ति; हिंसया पतितान् नाशयन्ति; तव जन्म भूमिभारहरणाय। तव असह्यः तीव्रः ज्वरः मया दह्यते; यावत् जनाः आशाभद्धाः, तव पादमूलं न सेवन्ते, तावत् तेषां दुःखम् अविरतम्। भगवान् उवाच—त्रिशिरः, तव ज्वरभयम् उपशान्तम्; यः अस्माकं संवादं स्मरति, तव भयम् न भविष्यति। एवम् उक्त्वा, शिवज्वरः अच्युतं प्रणम्य, निर्गतः; बाणः पुनः रथं आरोह्य, जनार्दनं प्रति युद्धाय अग्रसरः। ततः, राजन्, बाणः सहस्रबाहुः, विविधायुधधारी, चक्रपाणे प्रति महाक्रोधेन बाणान् मुमोच। भगवान् पुनः पुनः तस्य मुखोत्पन्नानि आयुधानि चक्रेण छित्त्वा, बाणस्य बाहून् वृक्षशाखावत् छेदितवान्। तस्य बाहुषु छिद्यमानेषु, भक्तवत्सलः भवः, चक्रपाणिं समीपं गत्वा, वाचम् उदीरयामास। श्रीरुद्रः उवाच—त्वं परं ब्रह्म, परमज्योतिः, शब्दब्रह्मणि गुह्यः; शुद्धात्मनः त्वां आकाशवत् एकं पश्यन्ति। तव नाभिः आकाशः, मुखं अग्निः, शुक्रं आपः, शिरः व्योम, दिशः कर्णौ, पादौ पृथिवी; चन्द्रः मनः, सूर्यः नेत्रम्, आत्मा आत्मा, अहं समुद्रः, उदरं तव, सर्पराजः बाहुः। तव रोमाः वनस्पतयः, मेघाः तव वारः, ब्रह्मा रोमः, बुद्धिः सृष्टिशक्ति, प्रजापतिः हृदयम्, धर्मः तव सारः; त्वं वै विश्वरूपः, लोकमूर्तिः। त्वदीयः अवतारः, अनवद्य, धर्मरक्षणाय, लोकहिताय; वयं सर्वे प्रेरिताः त्वया, सप्तलोकान् अवगच्छामः। त्वं एव आदिपुरुषः, एकः, चतुर्थः, स्वदृग्, कारणम् अकारणम्, प्रभो; स्वयम् अव्ययः, गुणप्रकाशाय, शक्त्या प्रकटः। यथा सूर्यः स्वच्छायया आवृतः, छाया च रूपाणि प्रकाशयति, तथा त्वं गुणेन गुह्यः, गुणान् गुणिनः च प्रकाशयन्, अनन्तात्मज्योतिः। ये त्वदीया मायया मोहितचित्ताः, पुत्रदारगृहादिषु आसक्ताः, दुःखसागरे मग्नाः, उत्थाय पतन्ति। मानवशरीरम् प्राप्तः, यदि असंयतइन्द्रियः तव पादौ न पूजयति, स शोचनीयः, आत्मनं मोहयति। यः त्वां, स्वं प्रियात्मानं, परित्यज्य, विषयेभ्यः विपरीतं धावति, अमृतं त्यक्त्वा विषं भुङ्क्ते। अहं, ब्रह्मा, देवाः, शुद्धचित्तर्षयः, सर्वे त्वां परमप्रियं शरणं गताः। त्वं जगत्सृष्टिस्थितिलयानां कारणम्, समः, शान्तः, मित्रः, आत्मा, देवः; एकः, अद्वितीयः, जगद्बीजः; जन्ममृत्युमोक्षाय त्वां नमामः। एषः मम प्रियः, भक्तः, आज्ञाकारी; तस्मै अभयम् दत्तम्, प्रभो; यथा दैत्यपतये दया कृतवती, तथा एषः तव अनुग्रहं प्राप्नुयात्। भगवन् उवाच—यद् यद् त्वया उक्तम्, तत् करिष्ये; यद् यद् त्वया निश्चितम्, तत् मम प्रियं, अनुमोदितम्। एषः विरोचनस्य पुत्रः, असुरः, मया अपि न हन्तव्यः; प्रह्लादाय वरः दत्तः, तस्मात् न स न तव वंशः मया हन्यते। तस्य गर्वनिवारणाय बाहून् भग्नवान्; भूमिभारं सैन्यं च मया नाशितम्। तस्य चतुर्बाहवः अवशिष्टाः; स चिरंजीवी, अमरः, तव गणाध्यक्षः भविष्यति, असुरः, सर्वतः निर्भयः। एवं अभयम् लब्ध्वा, असुरः कृष्णं नमस्कृत्य, प्रद्युम्नं स्वपत्नी सहितं रथे स्थाप्य, अग्रे आनयत्। स सेना-वृतः, सुवस्त्राभरणैः भूषितः, पत्नी सहितः, रुद्रेण सम्मानितः, निर्गतः। स नगरे प्रविष्टः, पताकाद्वारशोभिते, रक्षकचौराहविनिर्मिते, शङ्खदुन्दुभितूर्यनिनादे, नागरिकमित्रद्विजैः स्वागतः। यः कृष्णस्य विजयम्, शङ्करयुद्धं च प्रतिदिनं प्रातः स्मरति, तस्य कदाचित् पराभवः न भवति।