गोकर्णः स्वभ्रातरं धुन्धुकारीं निर्भयमिदं वचोऽब्रवीत्—“त्वं स्वस्थान एव तिष्ठ, मया तव मोक्षकारणं चिन्तयित्वा किञ्चिदाचरिष्ये।” तेनैवं समादिष्टः स धुन्धुकारी स्वस्थानं गतः। गोकर्णस्तु तां रात्रिमेकान्ते चिन्तयन् निद्रां न लेभे। प्रभाते तस्यागमनं दृष्ट्वा जनाः प्रमुदिताः समेता अभवन्। तेषां मध्ये गोकर्णः रात्रौ घटितं सर्वं न्यवेदयत्। तदा तत्र पण्डिताः, योगनिष्ठाः, ज्ञानीनां च ब्रह्मवादिनः—सर्वेऽपि शास्त्रसमूहान् परीक्ष्यापि तस्य मोक्षोपायं नापश्यन्। ततः सर्वैः सूर्यस्य वचनं मोक्षे परमं निश्चितम्। तस्मिन्नेव क्षणे गोकर्णः सूर्यस्य वेगं निगृह्य प्रणिपत्योवाच—“हे विश्वसाक्षिन्, नमस्ते। मोक्षकारणं ब्रूहि।” तद्वाक्यं दूरात् श्रुत्वा सूर्यः स्पष्टमुवाच—“सप्ताहं श्रीमद्भागवतस्य पाठः क्रियते चेत् मोक्षः सिध्यति।” सूर्यस्यैतद्वचनं सर्वैः धर्मस्वरूपमिति स्वीकृतम्। सर्वे चोचुः—“एतत् प्रयत्नेन कर्तव्यं, सुलभं हि एतत्।” गोकर्णः निश्चित्य भागवतपाठं आरब्धवान्। तच्छ्रवणाय ग्रामप्रदेशेभ्यः जनाः—पङ्गवः, अन्धाः, वृद्धाः, मन्दगामिनश्च—पापक्षयाय समागताः। तत्र महती सभाऽभवत्, या देवतानामपि विस्मयकारिणी। गोकर्णः आसने समासीनः कथां प्रवृत्तवान्। तस्मिन्नन्तरे धुन्धुकारी अपि तत्र आगतः, स्थलं पर्यालोकयन्। तत्र सप्तगुण्ठिकं वेणुं सम्यगुत्थितं दृष्ट्वा, तस्याधः छिद्रे प्रविश्य श्रोतुमस्थितः। स वायुरूपे स्थातुं न अशक्नोत्, तस्मात् वेणुमेव प्रविष्टः। गोकर्णस्तु प्रधानं वैष्णवब्राह्मणं श्रोतारं विदित्वा, भागवतस्य प्रथमस्कन्धस्य स्पष्टकथनं आरब्धवान्। दिनान्ते श्लोकपाठे कृतमात्रे सदा पुण्यात्मभिः दृष्टं विस्मयकरं दृश्यं—वेणोः प्रथमगुण्ठिका शब्देन विदीर्णा। द्वितीयदिने सायं द्वितीयगुण्ठिका, तृतीयदिने तृतीयगुण्ठिका च तथैव विदीर्णा। एवं सप्तदिनानि सप्तगुण्ठिकाः क्रमशः विदीर्णाः। द्वादशस्कन्धश्रवणेन स स प्रेतभावं त्यक्त्वा दिव्यं रूपमधत्त। स तदा तुलसीमालाविभूषितः, पीताम्बरधारी, मेघश्यामः, किरीटी, कुण्डलधरः दिव्यरूपधारी अभवत्। स भ्रातरं गोकर्णं सस्नेहमभिवाद्य उवाच—“भवतः कृपया बन्धनादस्मात् प्रेतत्वादपि विमुक्तोऽस्मि।” तदा स प्रहृष्टचित्तः पुनरुवाच—“धन्यं भागवतं कथनं येन प्रेतक्लेशो नश्यति, धन्यं सप्ताहपाठः येन कृष्णधामलाभः सिध्यति। सप्ताहश्रवणे कृते सर्वपापा कम्पन्ते, एषा कथा नः शीघ्रमेव मोक्षदायिनी। वाचा, मनसा, कर्मणा, स्निग्धं वा रूक्षं वा, गुरुं वा लघु वा, यत् श्रवणं तदपि पापं दहति यथा वह्निः दारुषु। एषु भारतदेशे, पण्डितेषु, देवसभा वा, ये भागवतकथां न शृण्वन्ति, तेषां जन्म निष्फलमिति निगद्यते। स्थूलकायस्य रक्षणं किमर्थं, यदि शुकशास्त्रश्रवणं न भवति? अस्थिपञ्जरं, स्नायुबंधनं, मांसशोणितलेपितं, त्वगावृतं, दुर्गन्धि, मूत्रपुरीषधारणं—एवं शरीरम्। जरया, शोकैः, कर्मफलैः पीडितं, रोगालयं, दुःखमयम्, दुष्पूरं, दुर्भरं, दूषितं, क्षणभङ्गुरं च। शरीरं कृमिपूयभस्मान्तं, तेन कृतं कर्मापि नित्यं न स्थायि। प्रातः कृतं भोजनं सायंकाले नश्यति; तेन पूरितेऽस्मिन्शरीरे का स्थिरता? सप्ताहश्रवणेन ह्यत्रैव हरिः सुलभः; तस्मात् दोषक्षयाय एष एव उपायः। जलबुद्बुदवत्, कीटवत्, ये भागवतकथां न शृण्वन्ति, ते जन्मनः केवलं मृत्यवे जाताः। शुष्कवेणुगुण्ठिकायाः विदारणं अद्भुतं, किं पुनः हृदयग्रन्थेः भागवतश्रवणेन विदारणं। सप्ताहश्रवणेन हृदयग्रन्थिः छिद्यते, सर्वसंशयाः छिद्यन्ते, कर्मक्षयोऽपि जायते। मनः यदा भागवतकथातीर्थे स्थाप्यते, तदा संसारमलशोधनक्षमं, तत्रैव मोक्षः सिध्यति। एवं वदति तस्मिन् क्षणे दिव्यं विमानमागतम्, वैकुण्ठवासिभिः परिवृतं, तेजसा दीप्तिमन्तम्। सर्वे पश्यन्ति स्म, धुन्धुकारी विमानमारोहति। तत्र वैष्णवान् विमानस्थान् दृष्ट्वा गोकर्णः पप्रच्छ—“मम शुद्धश्रोतारः बहवः, कुतः न सर्वेषां विमानानि समकालं प्राप्तानि? श्रवणं सर्वैः समं कृतं, तर्हि फले भेदः कुतः? हरिभक्ताः व्याख्यातु।” हरिदासाः ऊचुः—“हे मान्य, श्रवणभेदात् फलबhedः। सर्वे अपि शृण्वन्ति, किन्तु न सर्वे मनसा चिन्तयन्ति; तस्मात् पूजायामपि भेदः जायते। धुन्धुकारी सप्ताहं निराहारः श्रवणं कृत्वा, मनसा गाढचिन्तनं च अकरोत्। अचिरस्थिरं ज्ञानं नश्यति, प्रमादेन श्रवणं नश्यति, संशये मन्त्रः नश्यति, विक्षिप्तचित्तेन जपः नश्यति। विष्ण्वनिष्ठायां देशः नश्यति, अयुक्तायां श्राद्धं नश्यति, अशास्त्रज्ञे दत्तं दानं नश्यति, कुलं च दुष्कृत्यात् नश्यति।” एवं साप्ताहिकभागवतश्रवणस्य माहात्म्यं, धुन्धुकारीमोक्षस्य च परमं रहस्यं गोकर्णेन दिव्यसमाजे प्रतिपादितम्।