मानुषेषु चित्रलेखा तत्र वृष्णीन्, शूरम्, अनकदुन्दुभिम् अपि सुस्पष्टम् आलिखितवती। प्रद्युम्नं दृष्ट्वा, रमाम् कृष्णं च चित्रयन्त्याः लज्जा अभवत्। अनिरुद्धं च चित्रितं दृष्ट्वा, सा कन्या शिरः नमयामास, स्मितं कृत्वा नृपाय उवाच—‘एषः, एषः।’ एतत् गमयित्वा योगिनी कृष्णनातिनी चित्रलेखा, हे राजन्, योगबलात् आकाशमार्गे द्वारकां जगाम, या कृष्णेन रक्षितम्। तत्र योगशक्त्या अनिरुद्धं, प्रद्युम्नस्य पुत्रं, उत्तमशय्यायां सुप्तम्, गृह्य, शोणितपुरं निनीत्, सखीम् दर्शयितुं। तं मनोज्ञं वीरं दृष्ट्वा, सा हर्षपूर्णमुखी, निजगृहे अनिरुद्धेन सह रममाणाऽभवत्, यत्र अन्यैः प्रवेष्टुं दुष्करम्। स तत्र उत्तमवस्त्रैः, माल्यैः, गन्धैः, धूपैः, दीपैः, आसनैः, पेयैः, खाद्यैः, स्वादुभिः, सेवावाक्यैः च सत्कारितः। युवत्याः प्रासादे, सदा तस्याः वर्धमानया स्नेहेन सेवितः, अनिरुद्धः, यस्य इन्द्रियाणि ऊषया आकृष्टानि, कालस्य गतिं न अवबुधत्। यदाऽयं यदुवीरः तां रमयति, तस्या व्रतं भग्नम्, तदा रक्षिणः तां हर्षिताः लक्षणैः सूक्ष्मैः निरीक्ष्य। रक्षिणः राज्ञे निवेदयामासुः—‘ते कन्यायाः संदिग्धं व्यवहारं दृष्ट्वा, कुलस्य कलंकम्।’ ‘हे प्रभो, अस्माभिः रक्षितायाः गृहे, न ज्ञायते कथं कन्या, दुर्गमगृहा, पुरुषेण दूषिता।’ ततः बाणः, कन्यायाः कलंकश्रवणेन संतप्तः, शीघ्रं कन्यागृहं प्रविष्टवान्, यदुप्रतापिनं दृष्टवान्। स कामस्य पुत्रं, लोकेऽतिशोभनम्, श्यामवर्णम्, पीतवस्त्रधारिणम्, पद्माक्षम्, विशालबाहुम्, कुण्डलैर् विभूषितम्, कुर्यालकं, स्मितावलोकनैः शोभितमुखम् अपश्यत्। स प्रियया सह क्रीडन्, या तं कामयति, तस्या देहः स्तनकुम्कुमेन रञ्जितमाल्येन भूषितः, अनिरुद्धः च जास्मिनमाल्यं बाहुभ्यां धारयन्, तस्याः पार्श्वे स्थितम् अपश्यत्, बाणः विस्मितः अभवत्। शत्रुरक्षिणः सेनया परिवृतं माधवम् दृष्ट्वा, अनिरुद्धः गदां उत्तोल्य, मृत्युर्दण्डधारिवत्, हन्तुं उद्यतः अभवत्। तं गृहीतुं यः सर्वतः धावन्, अनिरुद्धेन हताः, वराहनायकः श्वानान् हन्ति इव; वध्यमानाः प्रासादात् पलायन्ते, शिरः, जंघा, बाहवः भग्नाः। ततः बाणस्य शक्तिमान् पुत्रः, सर्पपाशैः अनिरुद्धं, स्वसेनां क्रुद्धः हन्तं, बन्धितवान्; ऊषा दुःखशोकाभिभूता, बन्धितं तम् दृष्ट्वा, अश्रुपूर्णनेत्रा विललाप। एवं दशमो भागः, द्विषष्टितमं अध्यायः, अनिरुद्धबन्धनं नाम, श्रीमद्भागवते महापुराणे, परमपरिव्राजकसंहितायाम्, समाप्तः। श्रीशुक उवाच—हे भारतवंशज, अनिरुद्धः च तस्य सम्बन्धिनः न दृश्यन्तः, तेषां चतुर्मासाः शोकपूर्णाः गताः। नारदात् अनिरुद्धबन्धनं कर्म च शृत्वा, वृष्णयः, येषां कृष्णः देवता, शोणितपुरं प्रस्थिताः। प्रद्युम्नः, युयुधानः, गदः, साम्बः, सारणः, नन्दः, उपनन्दः, भद्रः, अन्ये च, रामकृष्णानुगाः, ययुः। द्वादश सेनाविभागैः सह, सात्वतानां श्रेष्ठाः, बाणस्य नगरं सर्वतः आवृत्य स्थिताः। बाणः स्वोद्यानानि, प्राकारम्, स्तम्भान्, द्वाराणि विनष्टानि दृष्ट्वा, रोषेण आविष्टः, तुल्यसेनया युद्धाय निर्गतः। बाणार्थं, भगवतः रुद्रः, पुत्रेन प्रमथैः सह, नन्दिवृषेण आरूढः, रामकृष्णाभ्यां युद्धाय प्रवृत्तः। तत्र अद्भुतं, रोमाञ्चनं, महान् कलकलः, युद्धं अभवत्, हे राजन्, कृष्णशङ्करयोः, प्रद्युम्नगुहयोः च। कुम्भाण्डः कूपकर्णः च बलरामेण युध्यमानौ; साम्बः बाणपुत्रेण, सात्यकिः बाणेन। ब्रह्मा च अन्ये देवेशाः, ऋषयः, सिद्धाः, गन्धर्वाः, अप्सराः, यक्षाः च विमानैः युद्धदर्शनाय आगच्छन्। कृष्णः शङ्करानुगतान्—भूतान्, प्रमथान्, गुह्यकान्, डाकिन्यः, राक्षसान्, विनायकान्—व्यपोहितवान्। प्रेतान्, मातृगणान्, पिशाचान्, कुश्माण्डान्, ब्रह्मराक्षसान् च, शार्ङ्गधनुषः तीक्ष्णबाणैः व्यपोहितवान्। पिनाकधारी विविधास्त्राणि शार्ङ्गधारिणे प्रेषितवान्, कृष्णः च प्रत्यस्त्रैः तानि शमितवान्। ब्रह्मास्त्रं ब्रह्मास्त्रेण, वायव्यं पर्वतात्रेण, आग्नेयं पार्जन्येन, पाशुपतं स्वास्त्रेण प्रत्युत्तरं दत्तवान्। ततः गिरिशं जृम्भणास्त्रेण मोहितम् कृत्वा, शौरिः खड्गगदाबाणैः बाणसेनां निपातितवान्। स्कन्दः प्रद्युम्नस्य बाणवर्षैः सर्वतः अभिहतः, गात्रेभ्यः रक्तं स्रवन्, मयूरध्वजः युद्धात् निवृत्तः। कुम्भाण्डः कूपकर्णः च हलधरेण पतितौ; तयोः सेनाः विहीनाः सर्वतः पलायन्। स्वसेनां भग्नां दृष्ट्वा, बाणः क्रोधात् सात्यकिं परित्यज्य, युद्धमध्ये कृष्णं अभिमुखं आक्रमन्। एकस्मिन्नेव समये, बाणः पञ्चशतानां धनुषां द्वयोः द्वयोः बाणौ सज्जयित्वा, युद्धमदेन मूढः। भगवान् हरिः तानि धनुषः समं छित्त्वा, सारथिं, रथं, अश्वान् च हत्वा, शङ्खं निनादितवान्। तस्य मातरः कोटरा, पुत्ररक्षणाय, नग्ना, विकचकेशा, कृष्णस्य पुरतः स्थितवती। ततः गदाग्रजः मुखं अपसार्य, नग्नां स्त्रियं न अपश्यत्; बाणः रथहीनः, धनुषि भग्ने, नगरं प्रविष्टवान्। यदा भूतगणाः भग्नाः, तदा त्रिशिरस्त्रिपादज्वरः दाशार्हवंशजं प्रति, दशदिशः दाहयन् इव, अभ्यधावत्। तं दृष्ट्वा, दिव्यः नारायणः स्वं ज्वरं मोचयामास; शिवज्वरः विष्णुज्वरः च परस्परं युध्यताम्।