सः क्रमशः मेषरूपं, गजरूपं, महिषरूपं, इन्द्ररूपं, अग्निरूपं, पुनः मानवदेहम् एकैकवारमवाप्तवान्। तस्याः विचित्रायाः गत्याः दर्शनं कृत्वा, स्थितधीः धैर्ययुक्तः च गोकरणः तम् अत्यन्तदुःखितं मन्यन्, तं सम्बोधितवान्। सः उवाच—"भोः, त्वं कः रात्रौ भीषणः इह दृश्यसे? कुतः एतत् दुर्गतिं प्राप्तः? किं भूतेशः, पिशाचः, राक्षसः वा? सत्यम् आख्याहि।" एवं पृष्टः सः पुनः पुनः उच्चैः रुदन्, वाक्यं वक्तुं अशक्तः, केवलं चेतनाचिह्नैः सङ्केतं कृत्वा, तिष्ठति स्म। तदा गोकरणः हस्ते जलं गृहित्वा तमुत्थाप्य, केवलस्य तस्य कर्मणः प्रभावात्, सः पापी बन्धनात् विमुक्तः वाक्यं वक्तुं आरब्धवान्। स भूतः उवाच—"अहं तव भ्राता धुन्धुकारी नाम। स्वकृतदोषात् मानवजन्म नष्टवान्।" "मम कर्मणां गणना नास्ति, महान्धकारेण परिवर्तितः, लोकान् हिंसितवान्, स्त्रीभिः दुःखेन हतः।" "अतः भूतत्वं प्राप्तवान्, दुःखितावस्थां वहामि। वायुभोजनः, यथाकालं कर्मफलमवाप्नोमि।" "भोः सखिन्, करुणासिन्धो, भ्रातः, शीघ्रं मां मोचय।" एवमुक्त्वा, गोकरणः तम् इदं प्रत्युवाच—"तव कृते मया विधिवत् गया-श्राद्धं कृतम्। कथं त्वं न मुक्तः? एष मे विस्मयः।" "यदि गया-श्राद्धेन न मुच्यते, अन्यः उपायः नास्ति। किं करवान् ते, भूतात्मन्? सत्यं विस्तार्य वद।" भूतः उवाच—"शतगया-श्राद्धैः अपि न मुच्ये। अन्यं उपायं विचिन्त्य मुक्तये प्रयुज्यताम्।" एवं श्रुत्वा, गोकरणः विस्मयं गतः—"यदि शतश्राद्धैः अपि न मुच्यसे, तव मोक्षः कठिन एव।" "अतः, स्वस्थाने स्थीयतां, भूतात्मन्, निर्भयः भव। अहमपि किंचित् उपायं चिन्तयित्वा तव विमोचनं करिष्यामि।" एवं निर्दिष्टः सः धुन्धुकारी स्वस्थाने गतः। गोकरणः तां रात्रिं चिन्तनपरः, न निद्रां लेभे। प्रभाते तस्य आगमनं दृष्ट्वा, जनाः हृष्टाः समागताः। तेन सर्वं रात्रौ घटितं निवेदितम्। तत्र योगनिष्ठाः, पण्डिताः, ब्रह्मवादिनः, धर्मज्ञाश्च, सर्वे शास्त्रसङ्ग्रहान् परीक्ष्य, तस्य विमोचनस्य उपायं न पश्यन्ति स्म। तदा सर्वैः आदित्यस्य वचनं मोक्षहेतवे परमं स्थिरं कृतम्। तस्मिन्नवसरे गोकरणः सूर्यगतिं निरुन्धन्, "भोः, विश्वसाक्षिन्, नमः। मोक्षहेतुम् आख्याहि," इति दूरतः पृष्टः सूर्यः सुस्पष्टम् उवाच। "सप्ताहं श्रीमद्भागवतश्रवणं कुर्यात्—एवमेव मोक्षः सिध्यति।" इति सूर्यवाक्यं, धर्मस्वरूपं सर्वैः स्वीकृतम्। सर्वे ऊचुः—"एतत् कर्तव्यम्, यतः सुलभम्।" गोकरणः निश्चयं कृत्वा भागवतश्रवणं प्रारब्धवान्। तस्य श्रवणार्थं ग्रामेभ्यः, जनपदेभ्यश्च जनाः—पङ्गवः, अन्धाः, वृद्धाः, मन्दगतयश्च—सर्वे पापक्षयाय समागताः। महासभा तत्र समजनि, या देवतानामपि विस्मयं जनयति स्म। गोकरणः आसने उपविश्य, भागवतकथां आरब्धवान्। तस्मिन् काले, भूतात्मा अपि तत्र आगतः, स्थानं विचिन्वन्, सप्तगुण्ठिकं वेणुं तिष्ठन्तं ददर्श। तस्य मूलच्छिद्रे प्रविश्य, तत्र स्थितः। वायुरूपेण स्थातुं अशक्तः, वेणुमेव प्रविष्टवान्। तस्मिन् मुख्यवैष्णवब्राह्मणं श्रोतारं मन्यमानः, धेनुपुत्रः स्पष्टया कथां प्रथमस्कन्धादारब्धवान्। दिनस्य समाप्तौ श्लोकपाठे कृतमात्रे, अद्भुतं जातम्—सप्तगुण्ठिकस्य एकं ग्रन्थिं स्फुटितम्, पुण्यात्मभिः दृष्टम्। द्वितीयदिने सायं द्वितीयग्रन्थिः, तृतीयदिने तृतीयग्रन्थिः सायं स्फुटितः। एवं सप्तदिनेषु सप्त ग्रन्थयः स्फुटिताः। द्वादशस्कन्धश्रवणेन सः भूतभावं त्यक्तवान्। सः दिव्यरूपं प्राप, तुलसीमालाविभूषितः, पीताम्बरधरः, मेघश्यामलः, मुकुटकुण्डलधरः। सः शीघ्रं भ्रातरं गोकरणं प्रणम्य उवाच—"तव कृपया बन्धनात् पाप्याद् भूतत्वाच्च विमुक्तः अस्मि।" "धन्यं भागवतकथारूपं यत् प्रेतक्लेशविनाशनम्। सप्ताहश्रवणं धन्यं यत् कृष्णलोकफलप्रदम्।" "सप्ताहश्रवणे कृतमात्रे पापानि कम्पन्ते; अस्य श्रवणस्यैव त्वरितं मोक्षः।" "स्निग्धं रूक्षं लघु स्थूलं, वाचा, मनसा, कर्मणा वा कृतं पापं, श्रवणेन दह्यते वह्निना इव।" "भारते भूमौ, पण्डितेषु, सुरसङ्गमेषु, यस्य जन्म न भवति शुककथाश्रवणे, तस्य जन्म निष्फलम्।" "किं पोषणेन स्थूलदेहस्य, यदि शुकोपदेशश्रवणं विना, यः चञ्चलः?" "स्थूलास्थिपञ्जरः, स्नायुबद्धः, मांसशोणितलिप्तः, त्वगाच्छादितः, दुर्गन्धः, मूत्रपुरीषपात्रः।" "जरा, दुःख, कर्मफलैः पीडितः, व्याधिगृहः, दुःखमयः, दुष्पूरः, दुर्वहः, दूषितः, दोषयुक्तः, क्षणभङ्गुरः।" "एवं कृमिप्रभृत्यन्तो मलभस्मान्त एव देहः। तेन चञ्चलेन कृतं कर्म किमपि स्थिरं स्यात्?" "यदन्नं प्रातः कृतं, तद् सायं नश्यति; तेन पोषिते देहे, किं स्थैर्यम् अस्ति?" एवं स कथाम् अखिलं श्रुत्वा, सर्वे जनाः हृष्टाः अभवन्, गोकरणः च भ्रातरं मुक्तमालोक्य परमं सन्तोषं लेभे।