श्रीकृष्णः स्वपत्नीभ्यः सहितः सुरेन्द्रस्य निकेतनं गतवान्। तत्र तस्य कर्णाभरणे आदित्यै दत्तानि। तदा स इन्द्रेण प्रियया च भार्यया समं पूजितः। ततः भगवती प्रेरितः पारिजाततरुं समूलं निष्कृत्य गरुडारूढः सुरैः सह सहस्राक्षं जित्वा तं स्वपुरीं नीतवान्। स तं तरुं सत्यभामायै स्थापयामास, येन तस्या उद्यानस्य शोभा वर्धिता। तदा तस्य सुरभिसुगन्धं लोभिताः मदुपाः स्वर्गात् तं अन्वयन्। सत्यभामा तु मुकुटाग्रैः अच्युतपादौ स्पृशन्ती प्रणम्य स्वकामनां प्रार्थयत्। एतेन महात्मा सिद्धः, अहो सुराणां अहङ्कारान्धकारः कियत्! अनन्तरं भगवान् अच्युतः, स्वेच्छया बहुविग्रहान् धारयन्, तासां स्त्रीणां नानागृहेषु एकक्षण एव विवाहं चकार। स तासां गृहेषु अवतस्थे, सर्वसामान्यतां सर्वविलक्षणतां च अतिक्रम्य, स्वपत्नीभिः सह स्वेच्छया क्रीडन्, यथा साधारणः गार्हस्थ्यधर्मे पतिस्नुषाभिः वर्तते। एवं लक्ष्मीपतिं पतिम् अवाप्य, यस्य मार्गं ब्रह्मादयः अपि न जानन्ति, ताः स्त्रियः प्रमुदिताः सततम् अनुवृद्धस्नेहाः स्मितैः कटाक्षैः साङ्गसंयोगैः लीलया लज्जया च तं सेवितुम् आरब्धाः। शतशः दासीगणाः अपि भगवन्तं उपसस्रुः—यथा उपगमनं, आसनप्रदानं, पूजनं, पादप्रक्षालनं, ताम्बूलं, विश्रामः, व्यजननं, सुगन्धमाल्यं, केशविन्यासः, शय्योपस्थानं, स्नानं, उपहारदानं च। एवं दशमस्कन्धस्य ‘पारिजाताहरणं नरकवधः’ इति एकोनषष्टितमः अध्यायः समाप्तः। एकदा श्रीबादरायण उवाच—भैष्मी स्वपतिं जगद्गुरुं स्वशय्यायां सुखोपविष्टं स्वसखीभिः सह चामरैः सेवमाना आसीत्। स भगवान् यः लीलया जगत् सृजति, पालयति, लयमुपनयति, स यादवेषु गवां स्वजनरक्षणाय जातः। तस्य अन्तःपुरे मुक्ताफलमालया शुशोभे, छत्रेण रत्नदीपैश्च भूषिते। मालतीपुष्पैः पुष्पैः भ्रमरगुञ्जितैः च, शुद्धचन्द्रांशुप्रवेशैः च तं गृहं शोभयामास। पारिजातवाटिकासुगन्धिवातैः, उद्यानसमृद्ध्या, अगुरुधूपवायुभिः च तं गृहं पूरितम्। तत्र क्षीरफेनशुभ्रे उत्तमे शय्योपविष्टं लोकनाथं भैष्मी सेवमाना आसीत्। सखीहस्तात् मणिदण्डचामरं गृहित्वा देवी भगवन्तं सेवयामास। मृदुलरत्ननूपुरध्वनिः, मणिवलयरत्नाङ्गुलीययुक्तहस्तः, वस्त्रान्तर्गूढस्तनकुङ्कुमरागारुणहारः, अमूल्यकाञ्चनकटीबन्धनाभरणा, सा अच्युतस्य पार्श्वे शोभयामास। सा रूपलक्ष्म्या समन्विता, भगवतः अनुरूपरूपधारिणी, अन्यश्रयवर्जिता, तां दृष्ट्वा हरिः सस्मितं वदनं, कुन्तलविन्यस्तकुण्डलमणिमालायुक्तं, अमृतस्मितमण्डितं च, तां प्रीत्या जगाद। भगवान् उवाच—"राजकन्ये! त्वां लोकेश्वराः महाबलसम्पन्ना धनवन्तः रूपवन्तः दातारः वीर्यवन्तश्च इच्छन्ति स्म। तैः त्यक्त्वा, शिशुपालादीन् गर्वितान् नरपतीन् अवज्ञाय, भ्रात्रा पित्रा च दत्ता, त्वं समतुल्यम् अचिन्तयः किमर्थम्? सुभ्रुवि! राजानां भीत्या त्वं समुद्रं शरणं गता, बलिनः रिपून् कृत्वा, राजासनं त्यक्त्वा। स्त्रियः ये पुरुषान् अनवगम्यपथान् सेवन्ते, ते संसारमार्गं परित्यज्य दुःखमाप्नुवन्ति। वयं सदा दरिद्राः, दरिद्रेषु प्रियाः, अतः धनिन्यः मां न वृषयन्ति। विवाहः सौहृदं च तुलेषु एव शोभते, न कदापि उच्चनिचेषु। विदर्भकन्ये! एतद् अविज्ञाय त्वं मां गुणहीनं वृतवती, यं केवलं परिव्राजकैः व्यर्थं स्तूयते। तस्मात् त्वं समतुल्यं क्षत्रियवीरं वृत्य, येन लोकेऽस्मिन्परत्र च श्रेयः प्राप्स्यसि। शिशुपालः शाल्वः जरासन्धः दन्तवक्त्रः चान्ये राजानः त्वन्मध्यमा अपि, ते मम शत्रवः, तव च भ्राता वृद्धः रुक्मी तेषु अस्ति। भद्रे! त्वां अहं तेषां गर्वहरणाय, बलमदान्धानां दर्पक्षयाय, साधूनां हिताय आनयम्। अहं तु उदासीनः, न पत्नीपुत्रादिकामकः, आत्मारामः, मम गार्हस्थ्यमपि निष्प्रदीपयज्ञवत्। एवं भगवान् उक्त्वा, स्वप्रियां आत्मनः अविभाज्यां दृष्ट्वा, तस्या अभिमानं नाशयन्, तुष्णीं बभूव। तदानीं त्रिभुवननाथेन अप्राक्तपूर्वं प्रियवाक्यं श्रुत्वा, सा महाराज्ञी भीता, हृदये कम्पमाना, अनन्तदुःखरुदिता, विषण्णा बभूव। सा सुन्दरपदेन, रक्तनखच्छायायुक्तेन, भूमौ रेखां कृत्वा, अश्रुभिः अञ्जनरञ्जितैः, स्नेहसिक्तस्तनयुगले, शोकवेगेन कण्ठरुद्धया, शिरसा नम्रया स्थित्वा। असह्यदुःखभीतिशोकविह्वला, मणिकङ्कणं हस्तात् पतितम्, चामरं भूमौ पतितम्, सस्मृतिहृदया, सस्मृतिविहीना, वाताहता कदलीव मूर्च्छिता, केशविक्षिप्ता च बभूव। तां दृष्ट्वा, कृष्णः प्रियतमानुरागबद्धः, गाढस्नेहं न जानन्, करुणया प्राविशत्। क्षिप्रं शय्यायाः अवतीर्य, चतुर्भुजः भगवाञ् तां उत्तोल्य, केशसंविधानं कृत्वा, पाणिना मुखं प्रक्षालयामास। अश्रूणि चाक्षुषं, स्नेहसिक्तस्तनयुगलं च, स्वबाहुना आलिङ्ग्य, तां केवलं स्वपतिसंनिष्ठां परिरभ्य। सान्त्वनकुशलः भगवान्, तां दुःखार्तां करुणया सान्त्वयामास, यद्यपि सा गर्वपरिहासविह्वला, तथापि दुःखाय न योग्येति, धर्मनिष्ठानां शरण्यः स भगवान् तां शमयामास। भगवान् उवाच—"मा क्रुधाः, विदर्भकन्ये! जानामि त्वं मय्येव निष्ठिता। तव वाक्यश्रवणकामनया मया क्रीडया एवमुक्तम्। तव कपोलपल्लवस्पन्दनं, स्नेहविह्वलिताधरं, ललितभ्रुकुटीविलासं, कटाक्षारुणितदृशं द्रष्टुम् इच्छामि। गार्हस्थ्ये, सुललिते, प्रिये, पतिसमागमे प्रियया सह हास्यालापः परमं लाभः।" एवं श्रीभगवतः पारिजाताहरणं सत्यभामायाः प्रियकारणं, तस्याः गार्हस्थ्यसौख्यं, तस्य च लीलया प्रियायै परिहासवचनं, तदनन्तरं तस्या दुःखविह्वलता, भगवतः करुणया तस्याः सान्त्वनं, इत्येतत् सर्वं श्रीमद्भागवते सुन्दरया कथया प्रतिपादितम्।