हरिः तत्र भूमिजेन हृतानां षोडशसहस्राधिकानां राजकन्यानां समूहं दृष्टवान्, याः स राजा पृथिव्यां उत्पन्नेन मुक्ताः। तं पुरुषश्रेष्ठम् प्रविशन्तम् दृष्ट्वा, ताः स्त्रियः मोहिताः, हृदये तं स्ववरेण पतिं भावयामासुः, भाग्येन समागतं मन्यन्ते स्म। “एष मे पतिः भवतु, सृष्टिकर्ता च अनुमोदयेत्”—इति, प्रत्येकया स्वविवेकं तस्मै कृष्णाय समर्पितम्। सः ताः कन्याः निर्मलवस्त्रधारिण्यः सेवकसमेताः, महाधनसम्पन्नाः, रथाश्वैः सहिताः, विपुलधनैः समन्विताः द्वारकां प्रेषितवान्। केशवः अपि षष्टिचत्वारिंशत् शीघ्रगामिनः, चत्वार्यायतुष्कान्, श्वेतान् ऐरावतवंशजान् गजान् प्रेषितवान्। ततः सः देवेश्वरस्य धामम् गत्वा, अदितिं कुंडलौ दत्त्वा, देवराजेन प्रियया इन्द्राण्या सह पूजितः। भर्तृया प्रेरितः, सः पारिजातवृक्षं समूलम् उद्धृत्य, गरुडोपविष्टः, इन्द्रादिभिः सुरैः जित्वा, तं वृक्षं स्वनगरं आनयत्। सः सत्यम्भायाः गृहवाटिकायाम् तं स्थापितवान्, यस्य गन्धलोलुपाः मधुकण्ठाः दिवः अनुगच्छन्ति स्म। सा सत्यम्भा अच्युतस्य पादौ किरीटाग्रैः स्पृशन्ती प्रणम्य, स्वकामनां पूर्णतां याचितवती; एवं महात्मा सिद्धः मन्यते—हन्त, सुराणां गर्वान्धकारः कियत् गम्भीरः। ततः सः भगवान्, एकक्षणे, स्थिरः, यथाप्रयोजनं बहुरूपधारः, तासां स्त्रीणां पृथक्-पृथक् गृहेषु विवाहं कृतवान्। तेषु गृहेषु, सर्वविलक्षणः, सर्वसामान्यः, स्वपत्नीभिः सह रममाणः, स्वेच्छया स्थित्वा, सामान्यगृहस्थवत् पत्नीसंयुक्तः अवसत्। लक्ष्मीपतिं पतिं प्राप्ताः, यस्य पन्थाः ब्रह्मादिभिः अपि न ज्ञायते, ताः स्त्रियः हर्षपूर्णाः, सततं वर्धमानप्रेमणा, हासैः, कटाक्षैः, संयोगैः, क्रीडावाक्यैः, लज्जया च तं सेवितवत्यः। शतशः दासीः अपि भगवतः सेवायै प्रवृत्ताः, आगमनम्, आसनदानम्, पूजनम्, पादप्रक्षालनम्, ताम्बूलम्, विश्रामः, व्यजनम्, सुरभिमाल्यदानम्, केशरचना, शयनप्रस्तुति, स्नानम्, उपहारदानम् इत्यादिभिः। एवं नवमः पञ्चाशत् अध्यायः समाप्तः, “पारिजातहरणं नरकवधः” नाम, श्रीमद्भागवतमहापुराणस्य दशमे स्कन्धे, परमहंसशास्त्रे। श्रीबादरायणः उवाच—एकदा भैष्मी स्वसख्यः सह पवित्रं व्यजनम् उपयुज्य, स्वपत्निं विश्वगुरुम् सुखासीनम् शय्यायां सेवितवती। सः, यः लीलया जगत् सृजति, पालनं करोति, संहरति, यदुवंशे गवां, स्वबान्धवानां रक्षणार्थम् अवतरितः। तस्मिन्तःकक्षे, लोलमुक्ताहारैः, छत्रैः, मणिप्रदीपैः अलंकृते। मालतीपुष्पमाल्यैः, पुष्पैः, भृङ्गनिनादैः, निर्मलचन्द्रप्रभया जालकद्वारैः प्रविष्टया, पारिजातवनस्य गन्धवायुभिः, उद्यानसमृद्ध्या, अगुरुधूपस्य जालकद्वारैः प्रसारितया, उत्तमशय्यायां, क्षीरफेनशुक्लायाम्, सा जगत्पतिं सुखासीनम् सेवितवती। मणिदण्डयुक्तं सव्यजनम् सखीहस्तात् गृह्य, देवी भगवतः व्यजनं वहन्ती पूजा च कृतवती। मणिनूपुरनिनादेन, हस्तेषु मुद्राभिः, कंकणैः, व्यजनैः, कण्ठे लुप्तवस्त्रान्तः कुङ्कुमरागेण, कटिसूत्रेण अमूल्येन, अच्युतस्य पार्श्वे सा दीप्तिमती बभूव। तां सौन्दर्यलक्ष्मीसंपन्नां, अन्याश्रयहीनां, लीलया स्वसदृश्यरूपधारिणीं, हरिः प्रसन्नः, कुण्डलैः, स्फुरितकुन्तलैः, दीप्तकण्ठहारैः, अमृतस्मितैः, तां दृष्ट्वा, सस्मितम् उवाच। भगवान् उवाच—राजकन्ये, त्वं राज्ञः, लोकपालाः, महाबलसंपन्नाः, ऐश्वर्ययुक्ताः, रूपशालिनः, दानशीलाः, वीर्यवन्तः, त्वां इच्छन्ति स्म। तान् वरान् त्यक्त्वा, शिशुपालादीन् गर्वितराज्ञः उपेक्ष्य, भ्रातृपितृभ्यां दत्तासी—किं त्वं स्वसदृशं न वरयितवती? सुन्दरी, राज्ञः भीत्या, त्वं समुद्रं शरणं गता, बलिनां शत्रुभिः, राजासनं परित्यज्य। स्त्रियः ये पुरुषं अनिर्दिष्टमार्गम् अनुसरन्ति, लोकमार्गं परित्यज्य, साधारणतः दुःखं प्राप्नुवन्ति। वयं सदा दरिद्राः, दरिद्रेषु प्रियाः; तस्मात्, तन्वी, धन्याः स्त्रियः सामान्यतः मां न वरयन्ति। विवाहः, मैत्री च, समसंपन्नानां साधारणा; न कदापि उच्चावचयोः। विदर्भराजकन्ये, एतद् न ज्ञात्वा, त्वं गुणहीनं मां वरयितवती, यः वृथा भिक्षुभिः स्तूयते। तस्मात्, वीर्यसम्पन्नं क्षत्रियं वरय, येन त्वं लोकेऽपि परत्र च शुभं प्राप्स्यसि। शिशुपालः, शाल्वः, जरासन्धः, दन्तवक्रः, अन्ये च राज्ञः, तन्वी, मम शत्रवः, तव भ्राता रुक्मी अपि तेषु। साध्वी, त्वं मया समानीयासि, येषां बलमदेन मोहितः, गर्वः अवर्धितः, तेषां दर्पनाशाय, साधूनां हिताय। अहम् तु तात, न पत्नीं, न पुत्रं, न सुखं इच्छामि; स्वे आत्मनि तुष्टः, मम गृहस्थ्यं दीपहीनयज्ञवत्। शुकः उवाच—एवं उक्त्वा, भगवान् विरमितवान्, तां आत्मनः प्रियतमा, अविच्छिन्ना, तस्माद् तस्य गर्वः समाप्तः। एवं त्रैलोक्यनाथस्य कर्कशवचनानि, या स्वप्रियात् पूर्वं न श्रुतानि, श्रुत्वा, सा रानी, भयात्, हृदयकम्पेन, अनवरतदुःखेन, अश्रूणि बाष्पयन्ती, विषादं अगाढम् प्राप्तवती। सा, सुवर्णनखराग्रपादेन भूमौ रेखां लिखन्ती, अञ्जनदग्धैः अश्रूभिः, कुङ्कुमलिप्तस्तनद्वयं स्नानं कृत्वा, नम्रशीर्षा, गद्गदस्वरा, तिष्ठति स्म। असह्यदुःखेन, भयेन, विषादेन, मनः नष्टम्, हस्तात् कंकणं पतितम्, व्यजनम् अपि भूमौ, देहः, मनः व्याकुलम्, आकस्मात् मूर्च्छितवती, वातहतकदलीव, सच्छिन्नकेशा। एतद् दृष्ट्वा, कृष्णः, प्रियतमानुरागबद्धः, तस्या गूढप्रेमम् अज्ञाय, करुणया प्राविष्टः। शीघ्रं शय्यायाः अवतीर्य, चतुर्भुजः भगवन् तां उत्तोल्य, केशान् समारोप्य, तस्याः वदनं पद्महस्तेन अपि प्रक्षालयामास।