शुक उवाच— एवं भूमिना भक्त्या विनयपूर्वकं भाषमाणया भगवान् आश्वास्य ताम्, पृथिव्याः सुतस्य श्रीमद्गृहं प्रविवेश। तत्र हरिः षोडशसहस्राधिकान् राजकन्याः ददर्श, याः पृथिवीसुतेन नृपतिभ्यः अपहृताः, ताः स भगवान् उद्धृतवान्। तं नरश्रेष्ठं प्रविशन्तं दृष्ट्वा, ताः राजकन्याः मोहितचित्ताः, हृदये तं स्वपतिम् इव ववाञ्छुः, यथेच्छया स्वकृत्यं ताभ्यः दैवेन उपनतम् इव। "स एष मे पतिर् भूयात्, स्रष्टा च अनुमोदेत" इति, प्रतेका स्वेन भावेन हृदयं कृष्णाय न्यवेदयन्। भगवान् ताः सर्वाः निर्मलवस्त्रधारिण्यः, परिचारकैः, महद्भिः कोशैः, रथैः, अश्वैः, विपुलधनसम्पद्भिः सहिताः द्वारकां प्रेषयामास। केशवः अपि चतुर्षु दन्तेषु श्वेतवर्णेषु शीघ्रगामिषु षट्चत्वारिंशद् ऐरावतवंशोद्भवेषु गजेभ्यः प्रेषयामास। ततः स देवानाम् ईश्वरस्यालयं गत्वा, तत्र अदितये कुण्डले दत्वा, इन्द्रेण सह प्रियया शचीदेव्याऽपि पूजितः। पत्न्या प्रेरितः, पारिजाततरुं समूलं चकर्त, तं गरुडारूढः कृत्वा, इन्द्रादिभिः देवैः सह संग्राम्य, निजां पुरीं निन्ये। स तं पारिजातं सत्यभामायाः गृहवाटिकायाम् स्थापयामास, तद्गन्धलोभात् मधुकरीभिः स्वर्गात् अनुगतः। सा सत्यभामा मुकुटाग्रैः अच्युतस्य पादौ स्पृशन्ती, कामसिद्धये प्रार्थयामास; एतद्विधया स महात्मा सिद्धः मन्यते—हन्त, देवेषु गर्वान्धकारः कियत्! अनन्तरं, स भगवान् एकेनैव क्षणेन, यथायोग्यम् अनेकस्वरूपधारी, तासां प्रत्येकस्यां स्वगृहे विवाहमकार्षीत्। स तासां गृहेषु, सर्वातिशायिन्यः, सर्वभेदातीतः, स्वपत्नीभिः सहितः, स्वेच्छया रममाणः, गृहस्थवत् वर्तते स्म। एवं लक्ष्मीपतेः पतित्वं प्राप्य, यस्य मार्गं ब्रह्मादयोऽपि न जानन्ति, ताः स्त्रियः प्रमुदिताः, अनवरतप्रीत्या, स्मितैः, कटाक्षैः, सन्निधानेन, सल्लापैः, लज्जया च तं सेवाम् अकरोत्। शतानि दासीनां अपि, आगमनासनार्चनपादप्रक्षालनताम्बूलविश्रामविजयनिलयनाभ्यञ्जनमाल्यार्पणचूडाकृत्यशयनप्रस्तरणस्नानदानादिकैः कर्मभिः भगवतः सेवा अकार्षुः। एवं दशमस्कन्धस्यैकोनषष्टितमः 'पारिजाताहरणं नरकवधश्च' नाम अध्यायः समाप्तः। श्रीबादरायण उवाच— कदाचित्, भीष्मी स्वपतिं जगद्गुरुं स्वशयने सुखासीनम् उपचरन्ती, सखीभिः सह चामरं विधूयन्ती, सेवां अकरोत्। स भगवान्, यः लीलया जगत्सृष्टिस्थितिलयान् करोति, यदुवंशे गवां स्वजनरक्षायै जातः। तस्य अन्तःपुरे, मुक्ताफलमालावितानशोभिते, रत्नदीपवितानकवाटोपशोभिते, मल्लिकामाल्यपुष्पभ्रमररवसंपूर्णे, शुद्धचन्द्रप्रकाशविविक्ते, पारिजातवाटिकासुगन्धपवनसंप्राप्ते, अगुरुधूपवातायननिःसृतगन्धे, क्षीरफेणधवलश्रेष्ठशय्यायां, जगन्नाथं सुखोपविष्टं सा पतिं सेवते स्म। सखीहस्तात् मणिदण्डचामरं गृहीत्वा, तं भगवन्तं देवी स्वयं सेवयामास। मणिनूपुरमृदुशब्देन, मणिवलयाङ्गुलीयचामरधारणेन, वस्त्रान्तर्निहितस्तनकुङ्कुमरागेण हारकण्ठेन, अनर्घमेखलाधृतश्रोण्या, अच्युतस्य पार्श्वे सा शोभते स्म। तां रूपलावण्यसम्पन्नां, अनन्यशरणां, स्वस्वरूपसदृशवपुषं, लीला विग्रहम्, हरिः कृतकुन्तलमुकुटकुण्डलहारशोभया, अमृतस्मितेन प्रसन्नः, प्रीतया तां इदं वचोऽब्रवीत्। "राजपुत्रि! त्वां भुवनपालाः राजानः कामयन्ते स्म, यैः बलं, धनं, रूपं, दानं, वीर्यं चास्ति। तान् प्रत्याज्ञाय, शिशुपालादीन् गर्वितान् नृपतीन् अवज्ञाय, भ्रात्रा पित्रा च समर्पिता, त्वं स्वसमं न ववृथे। सुकेशिनी! राजानां भयात् त्वं समुद्रं शरणं गता, महाबलान् शत्रून् कृत्वा, राजासनं च त्यक्तवती। स्त्रियः ये पुरुषान् अनवगतमार्गान्, लोकपथत्यक्तान् अनुयान्ति, ताः साधारणं दुःखं प्राप्नुवन्ति। वयं सदा दरिद्राः, दरिद्रेषु प्रियाः; अतः धनिन्यः माम् न वृषयन्ति। विवाहः, सौहृदं, तुल्यधनजातिवीर्यरूपश्रीसम्पत्तिषु योग्यः; न कदापि उत्तमाधमयोः। विदर्भराजकन्ये! एतद् न जानन्ती, त्वया गुणहीनः अहं वरणीय इति मुनिभिः व्यर्थं स्तूयमानः वृतः। तस्मात्, त्वं स्वसमं क्षत्रियवीरं वरणीयं, येन लोकेऽस्मिन्परे च शुभं लभसे। शिशुपालः, शाल्वः, जरासन्धः, दन्तवक्त्रः, अन्ये च नृपाः, त्वदीयः च ज्येष्ठभ्राता रुक्मी, मयि द्वेषिणः। साध्वी! त्वं मया तत्रानेता, येषां गर्वो मदमत्तानां नृपाणां शम्यते, साधूनां हिताय। अहं तु उदासीनः, न पत्नीपुत्रकामः; आत्मारामः, गृहस्थ्यं च मम दीपार्चनवत्।" शुक उवाच— एवं वदित्वा, भगवान् स्वप्रियां स्वात्मन्यभिन्नां दृष्ट्वा, तस्याः मानं निरस्य, मौनं चकार। त्रैलोक्यनाथस्य तादृशं कठोरवचनं, या प्रियतमा, तया कदापि न श्रुतं, तदाकर्ण्य, सा पतिव्रता, भीता, कम्पमानहृदया, दीर्घशोकसागरमग्ना, अश्रूणि मुमोच। सा रक्तनखपदाङ्कितेन पादेन भूमौ रेखाः अङ्कयन्ती, अञ्जनार्द्रनयनाजलैः स्तनयोर् कुम्कुमरागेण सिक्तयोः, शिरसा नम्रया, गाढशोकविपर्यस्तया, कण्ठगद्गदया तस्थौ। अतितीव्रशोकभीतिदुःखविह्वला, शिथिलकरकङ्कणम्, पतितचामरम्, मूढचेतना, सहसा मूर्च्छिता, वातहतकदलीव, सस्रजालकचाभवत्। तां तथा विलोक्य, कृष्णः प्रियाप्रेम्णा बध्यमानः, तस्याः गाढं प्रेम न अवगच्छन्, दयया सम्प्रेरितः। इति कथा।