गोकर्णः तु भ्रातरं धुन्धुकारीं निरुपायं ज्ञात्वा, तस्य मोक्षाय गया-श्राद्धं विधिवत् अकुरुत। यत्र यत्र स तीर्थेषु ययौ, तत्र तत्र श्राद्धकर्मापि सम्यक् अकारयत्। एवं तीर्थयात्रां कुर्वन् गोकर्णः स्वनगरं प्रत्यागच्छत्। रात्रौ स्वगृहस्याङ्गणे, अन्यैः अनाविदितः, स निद्रां जग्राह। तत्रैव, गोकर्णं सुप्तं दृष्ट्वा, धुन्धुकारी रात्रौ भीषणरूपेण स्वजनस्य पुरतः प्रादुरभवत्। स तु क्षणेन मेषः, हस्ती, महिषः, इन्द्रः, अग्निः, पुनः मानवः इत्येवं विविधरूपाणि एकैकवारं धारयामास। एतादृशं रूपविपर्यासं दृष्ट्वा, गोकर्णः धैर्ययुक्तः, दुःखितस्य कस्यचित् सत्त्वस्य एषा अवस्था इति निश्चित्य, तं सम्बोधितवान्। स उवाच— "कः त्वं, रात्रौ भीषणः? कुतः एतां दुर्दशां प्राप्तः? भूतः, प्रेतः, राक्षसः वा? आक्याहि सत्यं।" एवं पृष्टः, स प्रेतः पुनः पुनः उच्चैः रुदन्, वाक्यं वक्तुं न अशकत्, केवलं चैतन्यचिह्नैः सूचितवान्। तदा गोकर्णः जलं गृहित्वा तं उद्धृत्य, तस्यैव क्रियया, पापात्मा सः मुक्तः सञ्जातः, वदितुं समभवत्। स प्रेतः उवाच— "अहं तव भ्राता धुन्धुकारी नाम, स्वदोषेण मानुषं जन्म विनाशितवान्। मम कर्मणां गणना नास्ति, महान् अज्ञानवशात् विकृतः, लोकान् क्षिपन्, स्त्रीभिः दुःखेन हतः। अतः प्रेतरूपेण दुःखितां दशां प्राप्य, वायुभोजनः, यथाकालं फलानि प्राप्नोमि। हे बन्धो, करुणासिन्धो, भ्रातः, शीघ्रं मां मोचय।" एवं श्रुत्वा, गोकर्णः तम् उवाच— "तव मोक्षाय मया गया-श्राद्धं कृतम्, कथं त्वं न विमुक्तः? एषा वस्तुतः आश्चर्यरूपा। यदि गया-श्राद्धेनापि मोक्षो न लभ्यते, तर्हि अन्यः कोऽपि उपायः नास्ति। किं तव कर्तव्यम्? सत्यं विस्तरेण वद।" तदा प्रेतः उवाच— "शतानि गया-श्राद्धानामपि कृत्वा, न मम मोक्षः स्यात्। अन्यं उपायं चिन्तय, येन मम विमोचनं स्यात्।" एतद्वचनं श्रुत्वा, गोकर्णः विस्मितः अभवत्— "यदि शतश्राद्धैः अपि मोक्षः न स्यात्, तर्हि तव विमोचनं कठिनमेव।" "अतः, त्वं स्वस्थाने स्थातुम् अर्हसि, भीतः मा भूः। अहं किञ्चित् उपायं चिन्तयिष्यामि, येन तव मोक्षः स्यात्।" इति गोकर्णस्य वचनेन धुन्धुकारी स्वस्थानं गतः। गोकर्णः तां रात्रिं चिन्तामग्नः, निद्रां न लेभे। प्रातःकाले, तं आगतम् दृष्ट्वा, नगरवासिनः हृष्टाः संमिलिताः। स सर्वं रात्रौ घटितं तेषां समाख्यात्। तत्र योगनिष्ठाः, पण्डिताः, ब्रह्मवादिनश्च, शास्त्रसमूहान् परीक्ष्यापि, तस्य मोक्षाय उपायं न दृष्टवन्तः। तदा सर्वैः, सूर्यस्य वचनं तस्य मोक्षार्थं परमं निश्चितम्। तस्मिन्काले, गोकर्णः सूर्यस्य वेगं निरुद्धवान्। "हे विश्वसाक्षिन्, ते नमः। मोक्षकारणं ब्रूहि।" इति दूरात् श्रुत्वा, सूर्यः स्पष्टं व्याहरत्— "सप्ताहं श्रीमद्भागवतस्य पाठः मोक्षदायकः।" इति सूर्यवचने सर्वैः धर्मस्वरूपं निश्चितम्। सर्वे ऊचुः— "एतत् कर्तव्यम्, सुलभं हि।" गोकर्णः निश्चित्य भागवतः श्रवणं आरब्धवान्। तदर्थं ग्रामेभ्यः, देशेभ्यश्च, पङ्गवः, अन्धाः, वृद्धाः, मन्दाः च, पापक्षयाय समागताः। महान् जनसमूहः जातः, यं दृष्ट्वा देवा अपि विस्मिताः। गोकर्णः आसने उपविश्य, भागवतकथां आरब्धवान्। तस्मिन्काले, प्रेतः अपि आगतः, स्थानं विचिन्वन्, सप्तगुण्ठितं वेणुं तिष्ठन्तं दृष्टवान्। तस्य मूलछिद्रं प्रविश्य, श्रवणार्थं तत्र स्थितवान्; वायुरूपे स्थितुं अशक्तः, वेणुमेव प्रविष्टवान्। तत्र मुख्यवैष्णवब्राह्मणं श्रेष्ठं श्रोत्रं मन्यमानः, धेनुपुत्रः गोकर्णः प्रथमस्कन्धात् स्पष्टं भागवतं कथयामास। प्रतिदिनस्य समाप्तौ, श्लोकपाठे कृतमात्रे, अद्भुतं दृष्यं— वेणोः एकं ग्रन्थिं शब्देन विदारितम्, साधुभिः दृष्टम्। द्वितीयदिने सायं द्वितीयग्रन्थिः, तृतीयदिने तृतीयग्रन्थिः च विदारितः। एवं सप्ताहे सप्तग्रन्थयः विदारिताः। द्वादशस्कन्धश्रवणेन, प्रेतभावं परित्यज्य, दिव्यरूपं समासादितवान्— तुलसीमालाविभूषितः, पीतवस्त्रधरः, मेघश्यामः, मुकुटकुण्डलधारी च। सः भ्रातरं गोकर्णं प्रणम्य उवाच— "तव करुणया, बन्धनात् प्रेतत्वदोषाच्च विमुक्तोऽहम्।" "धन्यं भागवतकथनं, यत् प्रेतपीडां नाशयति; सप्ताहश्रवणं च, कृष्णलोकप्राप्तिफलदायकम्।" "पापानि सप्ताहश्रवणे कम्पन्ते; अस्य श्रवणेन शीघ्रमेव मोक्षः स्यात्।" "स्निग्धं वा शुष्कं, लघु वा गुरु, वाचा, मनसा, कर्मणा वा कृतं, श्रवणेन पापं दह्यते, यथा अग्निना दारु।" "भारते भूमौ, पण्डितेषु, देवसभायां च, ये शुकशास्त्रं न शृण्वन्ति, तेषां जन्म निष्फलम् उक्तम्।" "स्थूलं पुष्टं शरीरं रक्ष्यन्ति चेत्, परं शुकोपदेशश्रवणं विना, तस्य किम्?" "अस्थिपञ्जरं, स्नायुबद्धं, मांसशोणितलेपनम्, त्वगावृतं, दुर्गन्धि, मूत्रपुरीषपात्रं च एतत्।" इत्येवं गोकर्णस्य कृपया, भागवतश्रवणस्य महिम्ना, धुन्धुकारी प्रेतत्वात् मोक्षं प्राप्तवान्, लोकस्य च मोक्षोपायः अत्र प्रतिपादितः।