तदा मुरः पञ्चमुखः गरुडं प्रति त्रिशूलं वेगेन क्षिपन् घोरं निनादं मुमोच, येन स निनादः स्वरेण स्वर्गं दिशः च सर्वमण्डलमण्डलं च व्याप्य जगदण्डं छादितवान्। तस्य त्रिशूलस्य वेगः गरुडमुपगम्य पतितः, तं हरिः त्रिधाराभ्याम् इषुभ्यां ताडयामास, तदा मुरस्य मुखेषु अपि बाणान् सन्दधे। मुरः क्रुद्धः पुनः गदां प्राहिणोत्। तस्य गदा युद्धे पतन्ती, गदाग्रण्यः भगवान् स्वगदया तां सहस्रधा विदार्य चूर्णयामास। ततः अजितः बाहून्निमील्य सुदर्शनचक्रेण लीलया मुरस्य शिरांसि छित्त्वा अग्रे धावितवान्। शिरच्छिन्नः स मुरः प्राणान् विसृज्य सलिले पतितः, यथा पर्वतः शिखरच्छेदेन इन्द्रवेगात् निपतति। तस्य सप्त पुत्राः—ताम्रः, अन्तरिक्षः, श्रवणः, विभावसुः, वसुः, नभस्वान्, अरुणः सप्तमः—पिता मृतः इति ज्ञात्वा क्रोधात् प्रतिकाराय समुत्थाय, पृष्ठतः पीठं सेनापतिं स्थापयित्वा, सम्यगायुधाः युद्धाय समुपजग्मुः। ते अजितं प्रति बाणान्, खड्गान्, गदान्, शूलान्, तोमरान्, त्रिशूलांश्च कोपेन क्षिपन्तः, भगवता स्वबाणैः तेषां शस्त्राणि सर्वाणि छिन्नानि। सः तान् पीठमुख्यान् शिरः, बाहु, जङ्घा, कवचानि च सुदर्शनचक्रेण बाणैश्च छित्त्वा यमालयं प्रैषयत्; एवं भूमिसुतो नरकः पराजितः। तत् दृष्ट्वा दुर्-मर्षणः गर्वसमुच्छ्रयः समुद्भूतैः गजैः सह आक्रम्य, कृष्णं स्वपत्नीसमेतं गरुडोपविष्टं, यथा मेघे विद्युत्संयुक्ते सूर्यः, दृष्ट्वा शतघ्निं प्राहिणोत्; सर्वे च सेनापतयः एकैव समये आक्रमन्। तदा भगवान् गदाग्रण्यः भूमिसुतस्य सेनां विशिष्टैः तुरगैः तीक्ष्णैः बाणैः च बाहु-जङ्घा-शिरः-कायांश्च छित्त्वा, तेषां अश्वान् गजान् च तदा एव निहन्ति स्म। कुरुनन्दन, ये ये शस्त्रास्त्राणि योधैः प्रक्षिप्तानि, तानि तानि हरिः तीक्ष्णैः बाणैः खड्गधाराभिश्च छित्त्वा नाशयामास। सुतरां सुपर्णवाहनः गरुडः स्वपक्षाभ्यां गजान् ताडयन्, तान् च चञ्चु-पक्ष-नखैः निहत्य जघान। नरकः दुःखितः, स्वसैन्यं भग्नं, गरुडेन पीड्यमानं दृष्ट्वा, युद्धं कृत्वा स्वनगरे प्रविवेश। भूमिसुतः स्वशस्त्रेण हरिं ताडितवान्, तद्वज्रं प्रत्याघातं प्राप्तम्; तेन विद्धः अपि स न व्यथितः, यथा गजे पुष्पमालया ताडिते। भूमिसुतः व्यर्थप्रयत्नः शूलं गृहत्वा अच्युतं हन्तुं चकार, किन्तु तस्य प्रक्षिप्तस्य पूर्वं एव हरिः सुदर्शनचक्रेण तस्य शिरः छित्त्वा गजोपविष्टं व्यपातयत्। तस्य शिरः कुण्डलमणिमुकुटधारितं भूमौ पतितम् उज्ज्वलम् आसीत्। तदा मुनयः सुरेश्वराः च "हन्त! साधु!" इति स्तुत्वा मुकुन्दं पुष्पवृष्ट्या पूजयामासुः। अथ भूमिः कृष्णस्य समीपं गत्वा सुवर्णरत्नविभूषिते कुंडले, वैजयन्तीमालां महारत्नं च, राजच्छत्रं च, प्रचेतसः सुताय समर्पयत्। ततः सा देवी, देवरिष्टैः पूजिता, संयुक्तहृदया भक्त्या कृताञ्जलिः जगन्नाथं स्तोतुं प्रववृते। सा भूः उवाच—"देवदेव, शङ्खचक्रगदाधर, भक्तानाम् इच्छया रूपाणि धर्षयसि, परमात्मन्, नमस्ते। पद्मनाभ, पद्ममालिन, पद्मनेत्र, पद्मपाद, ते नमः। भगवन् वासुदेव विष्णोः पुरुषोत्तम, बीजं ज्ञानमयं, ते नमः। अज, विश्वसृजन् अनन्तवीर्य, सर्वात्मन्, परं व्याप्तं च, ते नमः।" "त्वं सृजन इच्छन्, हे अज, रौद्रं रूपं धृत्वा संहरसि; लोकस्थैर्यार्थं सत्त्वमसि, कालः, द्रव्यं, पुरुषोत्तमः च त्वमेव। पृथिवी, आपः, अग्निः, वायुः, आकाशः, इन्द्रियाणि, देवाः, मनः, महत्तत्त्वं—यत् चलं अचलञ्च—हे एकात्मन्, त्वयि एषा भ्रान्तिः न विद्यते।" "एष ते पुत्रः भयभीतः तव पद्मपदाभ्यां शरणं गतः, दुःखान्मोक्षणाय; तस्मात् रक्षस्वैनं, पापहरं तव पद्महस्तं तस्य मूर्धनि स्थापय।" शुक उवाच—एवं भूम्या भक्त्युपहितैः वचोभिः उपसान्त्वितः भगवान् तां आश्वास्य भूमिपतेः श्रीमद्विभवे प्रविवेश। तत्र हरिः षोडशसहस्राधिकान् राजकन्यकाः ददर्श, ये भूमिपुत्रेण जित्वा राजभ्यः हृताः आसन्। ताः सर्वाः तं पुरुषश्रेष्ठं प्रविशन्तं दृष्ट्वा, मोहवशात्, हृदये पतिं तम् ईप्सितवत्यः, दैवेन समुपनयितम् इति मन्यन्ते स्म। "स एष मे पतिः भवेत्, सृष्टिकर्ता अपि अनुमोदयेत्"—इति प्रत्या एका स्वहृदयेन कृष्णाय न्यवेदयन्। भगवान् ताः शुद्धवस्त्रधारिण्यः सह सेवकिभिः, महद्धनं रथान् अश्वांश्च सम्प्रेष्य द्वारकां प्राहिणोत्। केशवः अपि चतुर्षु दन्तेषु श्वेतान् षट्चत्वारिंशत् शीघ्रगजान् ऐरावतवं्शजान् प्राहिणोत्। सुरेश्वरालयं गत्वा, तत्र कुंडले आदित्यै दत्त्वा, इन्द्रेण सह शक्रपत्नीभिः पूजितः। ततो भगिनीप्रेरितः पारिजातवृक्षं समूलं कृत्वा गरुडारूढः, देवान् इन्द्रेण सह जित्वा, स्वपुरीं निन्ये। तं सत्यभामायाः गृहवाटिकायाम् स्थापयामास, तस्य गन्धलुब्धाः मधुकराः स्वर्गाद् अनुगता अभवन्। सा सत्यभामा मुकुटाग्रैः अच्युतपादौ स्पृष्ट्वा, कामसिद्धये प्रार्थयन्ती, तेन महात्मना सिद्धं मन्यते; हन्त, देवेषु गर्वान्धकारः कियत्! ततो भगवान्, एकक्षणे, स्वलक्षणान्यन्यरूपाणि धारयन्, तासां गृहेषु ताः सर्वाः स्त्रियः विवाहयामास। स तासां गृहेषु, सर्वातिशयेन, सर्वभेदातीतः, स्वेच्छया रममाणः, गृहस्थवत् पत्नीभिः सह स्थितः। एवं लक्ष्म्याः पतिं प्राप्त्वा, यं ब्रह्मादयः अपि न जानन्ति, ताः स्त्रियः हर्षसमन्विताः, स्नेहवर्धनैः स्मितैः, कटाक्षैः, साङ्गसंयोगैः, लीलागिरा, लज्जया च तं सेवाम् अकुर्वन्। शतशः दास्यः अपि तं भगवन्तं, उपगमनासनार्चनपादप्रक्षालनताम्बूलविस्रामविजयनिवेशनमाल्यकृतशिरस्नानदानादिभिः सेवां चकार। इति श्रीमद्भागवते महापुराणे परमंहंससंहितायां दशमस्कन्धे पारिजाताहरणनरकवधो नामैकोनषष्टितमोऽध्यायः। श्रीबादरायण उवाच—एकदा भार्यया भीष्म्या सह सखीभिः सह सुखोपविष्टं जगद्गुरुं स्वशय्यायां पृष्ठे उपचरन्त्या चामरमार्गेण सेव्यते स्म।