श्रीकृष्णः स्वपितामही श्रीशृतकीर्तेः कन्यां भद्रां, कैकेयदेश्यां राजकुमारीं, तस्य भ्रातृभिः सन्तर्दनादिभिः प्रदत्तां, विवाहाय स्वीकृतवान्। तथा मद्रराजस्य कन्यां लक्ष्मणां, शुभलक्षणैरलङ्कृतां, स्वयंवरे गरुडः अमृतं यथा हृतवान्, एवं कृष्णः अपहृतवान्। एवं कृष्णेन, भौमासुरस्य वधेन, तस्य बन्धनात् विमुक्ताः सहस्रशः रमणीयाः स्त्रियः स्वपत्नीभूताः। राजा परीक्षितः शुकदेवं प्रष्टवान्—"भगवन्, कथयस्व, भगवता भौमः कथं हतः, ताः स्त्रियः कथं शार्ङ्गधारिणा उद्धृताः?" शुकदेवः प्रत्यवदत्—इन्द्रेण छत्रं, कुण्डलानि, सहचराः च अपहृत्य, दिव्यगिरौ स्थानं अपहृत्य, भूमिजस्य कृत्यं ज्ञात्वा, कृष्णः स्वपत्नी सहितः गरुडं आरुह्य प्राग्ज्योतिषपुरं गतः। तत्र सर्वतः गम्भीरगिरिदुर्गैः, आयुधदुर्गैः, जलाग्निवायुदुर्गैः, तथा मूरेण घोरैः बन्धनैः संवृतः। कृष्णः गदया गिरिं विदार्य, शरैः आयुधदुर्गं भित्त्वा, चक्रेण जलं, अग्निं, वायुम् अधिगम्य, खड्गेन मूरेः बन्धनानि छित्त्वा, शङ्खनादेन यन्त्राणि च, अहङ्कारिणां हृदयानि च विदार्य, गदया दुर्गं विदार्य। तदा पाञ्चजन्यस्य नादं श्रुत्वा, युगान्तवज्रनिनादसदृशं, पञ्चमुखी दैत्यः मूरः जलात् उत्थितः। सः त्रिशूलं विक्षिप्य, सूर्याग्निसदृशदीप्त्या दीप्तः, तार्क्ष्यपुत्रं प्रति पञ्चमुखेन सर्पवत् आक्रोशन्। सः गरुडं प्रति त्रिशूलं क्षिप्त्वा, पञ्चमुखैः नादं कृत्वा, तद्व्याप्तं नभः, दिशः, अन्तरिक्षं, ब्रह्माण्डं च। त्रिशूलं पतितं, हरिः त्रिप्रभावयुक्ताभ्यां बाणाभ्यां तद्विदार्य, मूरेः मुखेषु बाणान् क्षिप्त्वा, मूरः क्रुद्धः गदां अपातयत्। गदा पतन्ती, गदाधरः स्वगदया तां सहस्रधा विदार्य, मूरेः शिरांसि चक्रेण छित्त्वा, मूरेः जीवनं निर्गतं, सः जलं पतितः, इन्द्रेण शिखरच्छिन्नमिव पर्वतः। मूरेः सप्त पुत्राः—ताम्रः, अन्तरिक्षः, श्रवणः, विभावसुः, वसुः, नभस्वान्, अरुणः—पीठं सेनापतिं पुरस्कृत्य, भूमिजेन प्रेषिताः, युद्धाय समागताः। ते भगवन्तं प्रति शरैः, खड्गैः, गदाभिः, शूलैः, तोमरैः, त्रिशूलैः क्रुद्धाः क्षिप्तवन्तः। भगवतः शक्तिः अक्लिष्टा, तस्य शरैः तेषां आयुधानि विदार्य, चक्रशराभ्यां तेषां शिरांसि, बाहून्, पादान्, कवचानि छित्त्वा, पीठप्रधानान् यमसद्मनि प्रेषितवान्। एवं भूमिपुत्रः नारकः पराजितः। एतद् दृष्ट्वा दुर्मर्षणः, गर्वितः, समुद्रसम्भूतैः गजैः आक्रम्य, कृष्णं गरुडारूढं पत्न्या सहितं मेघे विद्युत् यथा सूर्यं दृष्ट्वा, शतघ्न्यं अस्त्रं विक्षिप्य, सर्वे सैन्याः एकस्मिन्न क्षणे समारभन्त। भगवन् गदाधरः भूमिजसैन्यं अश्वैः, तीक्ष्णैः शरैः, बाहून्, जंघां, शिरांसि, शरीराणि छित्त्वा, अश्वान् गजान् च तदानीं हन्ति स्म। यद् यद् आयुधं सैन्येन विक्षिप्तम्, हरिः तानि तीक्ष्णैः शरैः, खड्गयुक्तैः शरैः छित्त्वा। गरुडः सुर्पर्णः पक्षैः गजान् ताडयन्, चञ्चुना, पक्षैः, नखैः गजान् हत्वा। नारकः क्लेशितः, सेना भग्ना, गरुडेन पीडिता, नगरं प्रविष्टः, युद्धं कृत्वा। भूमिजः स्वास्त्रं कृष्णे क्षिप्त्वा, वज्रं पतितम्, तदपि न कम्पितः, माला ताडितमिव गजः। भूमिजः व्यर्थप्रयत्नः, शूलं गृहीत्वा अच्युतं हन्तुं यत्नं कृतवान्, किन्तु हरिः तस्य शिरः चक्रेण छित्त्वा, गजस्थं भूमिजं हत्वा। तस्य शिरः, कुण्डलैः, सुन्दरमुकुटेन शोभितम्, भूमौ पतितं, ऋषयः, देवेश्वराः "हा! साधु!" इति उच्चैः स्तुत्वा, मुकुन्दं पुष्पवृष्ट्या पूजयामासुः। ततः भूमिः कृष्णं उपगम्य, सुवर्णरत्नदीप्तानि कुण्डलानि, वैजयन्तीमालां, महरत्नं, राजछत्रं च प्रदाय, प्रचेतसः पुत्रं अर्पितवती। ततः देवी, देवश्रेष्ठैः पूजिता, विश्वेशं, समाहितचित्तया, स्नेहयुक्तया, अञ्जलिं कृत्वा, स्तुत्वा। भूमिः उवाच—"देवेश, शङ्खचक्रगदाधर, भक्तानां इच्छानुसारं रूपं धारयन्, परमात्मन्, नमः ते। पद्मनाभ, पद्ममालिन, पद्माक्ष, पद्मपाद, ते नमः। भगवन्, वासुदेव, विष्णो, परमपुरुष, मूलबीज, पूर्णज्ञान, नमः ते। अज, विश्वसृज्, अनन्तशक्ति, सर्वात्मन्, परम, अन्तर्यामी, नमः ते। सृष्ट्यर्थम्, अज, रुद्ररूपं धारयसि, स्थैर्यार्थं सत्त्वरूपः भवसि, कालः, द्रव्यं, परमपुरुषः—सर्वं त्वम्। पृथिवी, आपः, अग्निः, वायुः, आकाशः, इन्द्रियाणि, देवाः, मनः, महत्—यत् चलं, अचलं, सर्वं त्वयि अद्वये, मोहो नास्ति। एष पुत्रः, भयभीतः, तव पद्मपादं शरणं गतः, दुःखक्षयाय; तस्मात्, तं रक्ष—पापहरं तव पद्महस्तं तस्य शिरसि स्थापय।" शुकदेवः उवाच—एवं भूम्या भक्तिसंयुक्तया विनयवाक्यैः उक्तः, भगवान् ताम् आश्वास्य, भूमिपुत्रस्य श्रीमद्गृहं प्रविष्टः। तत्र हरिः षोडशसहस्राधिकाः राजकन्याः, भूमिजेन अपहृताः, राजभ्यः उद्धृताः, अपश्यत्। तं पुरुषश्रेष्ठं प्रविशन्तं दृष्ट्वा, स्त्रियः मोहिताः, तं भाग्येन पतिं इच्छन्त्यः, मनसि अभिलषितवन्त्यः। "एष मे पतिः भवतु, सृष्टिकर्ता अनुमोदयतु" इति, प्रत्येकं तं हृदये पतिं कृतवत्यः। कृष्णः ताः विमलवस्त्रधारिण्यः, सेवकैः, महाधनैः, रथैः, अश्वैः, विपुलधनसम्पदः सहिताः द्वारकां प्रेषितवान्। केशवः च चतुश्श्वेतचतुर्दन्तयुक्तान् ऐरावतवंशोद्भवान् चतुर्षष्टिं शीघ्रगजान् अपि प्रेषितवान्।