शौरिः तान् वृषभान् रज्जुभिः बन्धनं कृत्वा तेषां गर्वं बलं च भग्नं विधाय, बालकः काष्ठनिर्मितानि क्रीडनकानि यथा सुगमं तान् आलिख्य गतवान्। ततः राजा हर्षविस्मययुक्तः सुतां कृष्णाय ददौ; भगवान् यथाविधि तां समकक्ष्यां पत्नीं स्वीकृतवान्। राजपत्नीः कृष्णं प्रियं जामातरं प्राप्ताः परमं हर्षं प्राप्ताः, महोत्सवः अभवत्। शङ्खाः, आनकाः, तुर्याः निनादिताः; गीतानि वाद्यानि च वाजितानि; ब्राह्मणाः आशीर्वादान् ददुः; पुरुषाः स्त्रियः च सुशोभितवस्त्रैः माल्यैः भूषणैः च हृष्टाः अभवन्। भगवान् दाक्षिण्यरूपेण दशसहस्रं गाः त्रिसहस्रं युवतीः हारवस्त्रशोभिताः च ददौ। नवसहस्रं गजान्, गजानां शतगुणितं रथान्, रथानां शतगुणितं अश्वान्, अश्वानां शतगुणितं नरान् च ददौ। राजा कोशलदेशः, स्नेहेन सिक्तहृदयः, दम्पत्यौ रथमारोप्य, महद् सैन्यं परितः स्थाप्य, तौ प्रेषितवान्। यदुभिः वृषभैः च बलं भग्नं कृत्वा, अन्ये राजानः तद्वृत्तं श्रुत्वा, तद् असह्यं मन्यन्ते स्म, कन्यायाः प्रेषणसमये मार्गं निरोद्धुं प्रयत्नं कृतवन्तः। गाण्डीवधन्वा अर्जुनः, प्रियः मित्रः रक्षकः च, तेषां बाणवृष्टिं विक्षिप्य, सिंहः लघुजीवान् यथा, तान् अपातयत्। दाक्षिण्यं प्राप्य, यदूनां श्रेष्ठः, देवकीपुत्रः, द्वारकायां सत्यया सह सुखं उपभुक्तवान्। कृष्णः अपि शृतकीर्तेः कन्यां भद्रां, कैकेयराजकन्यां, पितृस्वसारं, भ्रातृभिः सन्तर्दनादिभिः दत्तां, विवाहं कृतवान्। स एव मद्रराजकन्यां लक्ष्मणाम्, शुभलक्षणशोभितां, स्वयंवरे, गरुडः अमृतं यथा, अपाहरत्। एवं, सहस्रशः रमणीयवपुषः पत्न्यः, कृष्णस्य अभवन्, यदा सः भौमं हत्वा ताः बन्धनात् विमोचितवान्। अथ राजा उवाच—हे मुने, कथयस्व, भगवता भौमः कथं हतः, ताः स्त्रियः च, याः बन्धनं प्राप्ताः, शार्ङ्गधारिणा कथं विमुक्ताः। शुकः उवाच—इन्द्रेण छत्रं कुण्डले च, सहचराः च हृताः, देवपर्वते स्थानं अपहृतं, पृथिव्यां जातस्य कर्म ज्ञात्वा, सः पत्नीं समारोप्य गरुडं, प्राग्ज्योतिषपुरं गतः। सर्वतः दुर्गपर्वतैः, आयुधदुर्गैः, जलाग्निवायुदुर्गैः च, मुरस्य भीषणबन्धैः च सुरक्षितं नगरं यत्र। गदया पर्वतान् भग्नवान्, बाणैः आयुधदुर्गानि; चक्रेण अग्निं जलं वायुम् अपाकृत्य, खड्गेन मुरस्य बन्धान् छिन्नवान्। शङ्खनिनादेन यन्त्राणि गर्विणां हृदयानि च भग्नवान्; गदया गदाधरः प्राकारं विदारयत्। पाञ्चजन्यनिनादं श्रुत्वा, युगान्तवज्रनिनादसदृशं, मुरः पञ्चशिरस् दानवः जलात् उत्थितः। त्रिशूलं विक्षिप्य, सूर्याग्निसदृशतेजसा दीप्तः, तार्क्ष्यपुत्रं पञ्चमुखैः नागः इव आक्रान्तवान्। त्रीशूलं गरुडं प्रति शीघ्रं विक्षिप्य, पञ्चमुखैः गर्जन्, तस्य महान् शब्दः आकाशं दिशः ब्रह्माण्डं च व्याप्तवान्। त्रिशूलं गरुडं पतितम्, हरिः तद् द्वाभ्यां त्रिशक्ति-बाणाभ्यां विदारितवान्; मुरस्य मुखेषु बाणान् विक्षिप्य, मुरः क्रुद्धः गदां अपाक्षिपत्। युद्धे गदा पतन्ती, गदाधिपः स्वगदया तां सहस्रधा विदारयत्; अजितः भुजौ उत्तोल्य, सः चक्रेण मुरस्य शिरांसि क्रीडया छिन्नवान्। शिरच्छिन्नः, प्राणः निर्गतः, मुरः जलं पतितः, पर्वतस्य शिखरं इन्द्रेण छिन्नं यथा; तस्य सप्त पुत्राः, पितरं हत्वा, क्रोधात् युद्धाय उत्थिताः। ताम्रः, अन्तरिक्षः, श्रवणः, विभावसुः, वसुः, नभस्वान्, अरुणः सप्तमः, पीठं सेनापतिं अग्रे स्थाप्य, पृथिव्यां जातेन प्रेषिताः, समराय सज्जाः अभवन्। अजितं प्राप्त्वा, बाणैः, खड्गैः, गदैः, शूलैः, तोमरैः, त्रिशूलैः क्रोधात् आक्रम्य, भगवतः शक्तिः न क्षीणा, सः स्वबाणैः तेषां आयुधानि विदारितवान्। चक्रबाणैः तेषां शिरांसि, भुजाङ्गानि, जङ्घाः, कवचानि च छित्त्वा, पीठप्रमुखान् यमलोकं प्रेषितवान्; एवं भौमः पराजितः। तद् दृष्ट्वा दुर्मर्षणः, गर्वपूर्णः, समुद्रजैः गजैः आक्रम्य, कृष्णं पत्नीं गरुडं समारोप्य, मेघे विद्युतं यथा सूर्यः, शतघ्नीं विक्षिप्य, सर्वे योद्धारः एकत्र आक्रम्य। भगवन् गदाधिपः, पृथिव्यां जातस्य सैन्यं, अश्वैः तीक्ष्णैः बाणैः च, भुजाङ्गानि, ऊरू, शिरांसि, देहांश्च छित्त्वा, अश्वान् गजान् च तदा हत्वा। कुरुनन्दन, यो यो योद्धा आयुधानि विक्षिप्य, हरिः तीक्ष्णैः बाणैः खड्गयुक्तैः तानि छिन्नवान्। सुपर्णेन वाह्यमानः, गरुडः पक्षैः गजान् ताडयन्, तान् च चञ्चुना पक्षा शृङ्गैः च हत्वा। भौमः क्लेशितः, नगरं प्रविश्य, युद्धं कृत्वा, गरुडेन सैन्यं भग्नं पश्यन्। पृथिव्यां जातः आयुधेन तं ताडितवान्, तद् वज्रं प्रत्याहतः; तेन ताडितः अपि सः न कम्पितः, मालयाः गजः यथा। पृथिव्यां जातः व्यर्थप्रयत्नं कृत्वा, शूलं गृहीत्वा अच्युतं हन्तुं उद्युक्तः; हरिः तस्य शिरः चक्रेण छिन्नवान्, सः गजमारोप्य स्थितः। तस्य शिरः, कुण्डलमुकुटशोभितम्, भूमौ पतितं दीप्तिमान्; ऋषयः देवेश्वराः "हा! साधु!" इति उक्त्वा, मुकुन्दं स्तुत्वा, पुष्पवर्षं कृतवन्तः। ततः पृथिवी कृष्णं समीपं गत्वा, सुवर्णरत्नदीप्तकुण्डलानि, वैजयन्तीमालां, महरत्नं, राजछत्रं च दत्त्वा, प्रचेतेः पुत्राय समर्पयत्। ततः सा देवी, देवश्रेष्ठैः पूजिता, विश्वेश्वरं समाहितचित्तया, अञ्जलिं कृत्वा, प्रेमयुक्तया भक्त्या स्तुत्वा। सा भूः उवाच—नमः ते देवदेव, शङ्खचक्रगदाधर, भक्तानां इच्छानुसारं रूपं धारयन्, परमात्मन्, नमः ते। नमः ते पद्मनाभ, नमः ते पद्ममालिन्, नमः ते पद्माक्ष, नमः ते पद्मपाद। नमः ते भगवन् वासुदेव विष्णो, पुरुषोत्तम, आदिबीज, पूर्णज्ञान, नमः ते।