नृपतेः श्रुणु, यदा अग्निः तुष्टः सन् अर्जुनाय दिव्यं धनुः शुभैः अश्वैः युक्तं रथं, अक्षय्य-सायकयोः युग्मं, दुर्निवार्यं कवचं, दिव्यास्त्राणि च अदात्। तदा मयः दानवः, वह्नेः वेधनात् उद्धृतः, स्नेहचिह्नरूपेण महतीं सभां अजनयत्, यत्र दुर्योधनः जलं स्थलमिव भ्रमितः। ततः सः भगवान् कृष्णः, तेन अनुमतो बन्धुभिः च अनुमोदितः, सत्यक्यादिभिः परिवृतः पुनः द्वारकां प्रतस्थे। अनन्तरं शुभे काले सः कालिन्दीं विवाहितवान्, येन स्वजनानां परमं हर्षं श्रेयश्च व्यनयत्। तस्मिन्नन्तरे विन्दः अनुबिन्दश्च, अवन्त्याः राजपुत्रौ, दुर्योधनस्य अनुयायिनौ, स्वसुः कृष्णे स्नेहम् अपश्यन्तौ, तस्याः स्वयम्वरसमये स्वेच्छया वरयितुम् न अनुमन्येताम्। तत्र कृष्णः, सर्वान् नृपतीन् साक्षिणः कृत्वा, मुख्य-महिष्या भगिन्याः कन्यां मित्रविन्दां बलात् प्रगृह्य निन्ये। कस्मिंश्चित् काले कोसलराजः नाग्नजित् नाम धर्मनिष्ठः बभूव, तस्य कन्या सत्येति, नाग्नजितीति च प्रथिता। सा कन्या सप्त तीक्ष्णशृङ्गीणि दुर्दम्यानि वृषाणि यो जितुम् अशक्नोत्, तेनैव सा राजकुमारी लभ्यते स्म। एतद् श्रुत्वा, सात्म्यवान् सत्वतानां स्वामी भगवान् कोसलपुर्यां महता सैन्येन सह अगमत्। राजा तं प्रीत्या उत्थानासनादिभिः सत्कारं कृत्वा सम्यक् अर्चयत्। राजकन्या, स्वप्सितवरः आगतः इति दृष्ट्वा, लक्ष्मीपतौ मनसा स्पृहयन्ती, 'यदि मम व्रतं सत्यम्, अयं पुरुषः मम पतिः स्यात्, सर्वकामान् पूरयेत्' इति चिन्तयामास। या लक्ष्मीः, ब्रह्मा, शिवः, लोकपालाश्च यस्य पादरेणुं शिरसि वहन्ति, यः स्वलीलया स्वार्थाय सेतुं निर्मितवान्, सः मयि कथं तुष्टिं यास्यति इति सा विमृश्य। पुनः पूजिता भगवान् नारायणः, 'मया आत्मारामेण किं लघुना कार्यम्?' इति अवदत्। शुक उवाच—स तु भगवान् प्रसन्नः आसनं स्वीकृत्य मेघगम्भीरया वाचा स्मयमानः कुरुनन्दनं प्रति प्रोवाच। 'राजन्, स्वधर्मनिष्ठस्य क्षत्रियस्य भिक्षा निन्दिता मुनिभिः; तथापि तव सौहार्थं कामयमानः तव कन्यां याचे। न दत्तकं, हि वयं न दद्मः।' राजा उवाच—'भगवन्, त्वत्तः श्रेष्ठः वा, वरणीयः वा मम कन्यायाः कोऽन्यः? यत्र श्रीः अविचलिता वसति, सर्वगुणनिवासे त्वयि।' 'पूर्वं तु वयं प्रतिज्ञां कृतवन्तः, यः कन्यायाः वरणः, तेन वीर्यशुल्केन भविष्यति।' 'एते सप्त दुर्दम्यानि वृषाणि, येन बहवः राजपुत्राः विजिताः, विदीर्णाः च। यदि त्वं केवलः यदुप्रवीर, तान् विजेष्यसि, तर्हि कन्यां वरयिष्यसि।' इति श्रुत्वा, भगवान् वस्त्रं बद्ध्वा, सप्तस्वरूपेण विभूय, क्रीडया वृषान् विजित्य, तान् शृङ्खलया बद्ध्वा, गर्वं बलं च भग्न्वा, बालकः काष्ठनक्रीडनकानिव सुलभं चकार। राजा विस्मितः हृष्टः च कन्यां कृष्णाय ददौ; भगवान् धर्मेण तां स्वीकार्य, स्वपत्नीं चकार। राजमहिष्यः कृष्णं जामातरं लब्ध्वा, परमं मुदं प्रापुर्युः, उत्सवः महान् अभवत्। शङ्खदुन्दुभिनिनादैः, गीतवाद्यैः, ब्राह्मणानां आशीर्वादैः, पुरुषनार्यः सुशोभनवस्त्राभरणमाल्यैः आनन्दम् अजनयन्। भगवान् कृष्णः दहेयदत्तकं दशसहस्रं गावः, त्रिसहस्रं कण्ठाभरणवतीः युवतिः, नवसहस्रं गजान्, शतगुणितान् रथान्, तदपि शतगुणितान् अश्वान्, ततः शतगुणितान् नरान् अदात्। तौ दम्पती रथमारोप्य, महता सैन्येन परिवृत्य, कोसलराजः स्नेहवशात् गृहम् प्रेषयामास। एतद् श्रुत्वा ये नृपाः, येषां बलं यदुभिः वृषैश्च भग्नम्, ते असहिष्णवः कन्याप्रयाणे मार्गं रुद्धुं यत्नमकुर्वन्। तत्र अर्जुनः गाण्डीवधन्वी, प्रियसखः रक्षकश्च, तेषां बाणवृष्टिं विक्षिप्य, सिंहः इव लघुजन्तून् तान् न्यपातयत्। एवं दत्तकं लब्ध्वा, देवकीपुत्रः स यदुप्रवरः, सत्यया सह द्वारकायां सुखं अजीवत्। ततः कृष्णः श्रुतकीर्तेः कन्यां भद्रां, कैकेयीं, पितृष्वसुः दुहितरं, सन्तर्दनादिभिः भ्रातृभिः प्रदत्तां, विवाहयामास। एवमेव मद्रराजस्य कन्यां लक्ष्मणां, शुभलक्षणां, स्वयम्वरे, गरुडः इव सुधां हरन्, बलात् प्रगृह्य निन्ये। एवं सहस्रशः रूपवतीः पत्न्यः, यस्याः सर्वाः कृष्णस्य बभूवुः, सः भौमं हत्वा ताः बन्धनात् उद्धृत्य स्वीकृतवान्। राजा उवाच—भगवन्, कथं भौमः भगवता हतः? कथं ताः स्त्रियः, ये बधनबद्धाः आसन्, शार्ङ्गधन्वना उद्धृताः इति विस्तरेण श्रावय। शुक उवाच—यदा इन्द्रेण छत्रकुण्डलमित्राणि हृतानि, सुरगिरौ स्थानं चापहृतम्, भूमिजस्य कर्मणि च विज्ञापिते, तदा भगवान् गरुडारूढः स्वपत्नीं सहित्य प्राग्ज्योतिषपुरं प्रति जगाम। तद् नगरं सर्वतः दुर्गगिरिभिः, शस्त्रदुर्गैः, जलाग्निवायुदुर्गैः, मुरगृहीतैः घोरबन्धैश्च, परिवृतम् आसीत्। भगवान् गदया गिरिं भित्त्वा, बाणैः शस्त्रदुर्गं विदार्य, चक्रेण जलाग्निवायून् जित्वा, खड्गेन मुरबन्धं छित्त्वा प्रविष्टवान्। शङ्खनिनादेन यन्त्राणि गर्विणां च हृदयानि विदार्य, गदया प्राचीरं भग्न्वा, गदाधरः प्रविश्य तस्थौ। पाञ्चजन्यस्य शब्दं, यः कल्पान्तमेघगर्जितवत् भीषणः, श्रुत्वा, मुरो नाम दैत्यः, पञ्चशिराः, जलाशयात् उदतिष्ठत्। स त्रिशूलं दीप्तमन्युः, सूर्याग्निसमप्रभं, गृहित्वा, तार्क्ष्यतनयं प्रति पञ्चमुखः सर्प इव आकृष्य समभ्यधावत्।