अथार्जुनः वासुदेवाय तद्वृत्तान्तं निवेद्य, स भगवान् तदर्थं विज्ञाय तां स्त्रीं रथमारोप्य धर्मराजस्य समीपं नयामास। ततः श्रीकृष्णः पाण्डुपुत्राणां हितकाम्यया तेषां निर्देशेन विश्वकर्मणा दिव्यां पुरं निर्मितवान्, या विस्मयकारिण्यभूत्। स भगवान् तत्र स्वजनानां प्रीत्यर्थं निवसन्, खाण्डवप्रस्थदानेऽग्नये पार्थस्य सारथ्यं कृतवान्। तत्राग्निः तुष्टः सञ्जातः, अर्जुनाय धनुः श्वेताश्वयुक्तं रथं, अक्षय्यौ तूणी, दुर्निवार्यं कवचं, दिव्यास्त्राणि च दत्तवान्। मायासुरः च, अग्निवेशात् रक्षितः, स्नेहस्मृत्यर्थं महतीं सभां समुपनिनाय, यत्र दुर्योधनः सलिलं स्थलमिव मूढधीः व्यचिन्तयत्। ततोऽनुज्ञातः स्वमित्रैः सह श्रीकृष्णः पुनः सत्यकि-प्रधानैः परिवृतः द्वारकां प्रतिनिवृत्तः। अथ शुभे काले कालनदीं परिणीतवान्, येन स्वजनानां परमसौख्यं, परमं च श्रेयः प्राप्तम्। तदा अवन्त्याधिपौ विंदः अनु विंदश्च, दुर्योधनानुचरौ, स्वस्वां भगिन्यं कृष्णे प्रीतां स्वयम्वरसमये स्वेच्छया पतिं वरयितुं वारयामासताम्। तत्र सर्वेषां नृपाणां सन्निधौ, कृष्णः बलात् मित्राविन्दां पितृष्वसुः कन्यां पत्नीत्वाय गृहीत्वा निन्ये। अथ कोसलाधिपः नाग्नजित् नाम धर्मात्मा बभूव, तस्य कन्या सत्येति, नाग्नजितीति च विख्याता। तस्याः पाणिं लब्धुं सप्त तीक्ष्णशृङ्गिणः दुर्धर्षाः वृषाः, येषां निग्रहेनैव विजयः सम्भवति, तैः समरे नृपाणां कोऽपि सफलः नाभूत्। तद्वार्तां श्रुत्वा, स आत्मन्यवस्थितः सात्वतपतिः, महता सैन्येन कोसलपुरीं प्रायात्। राजा तं सन्दृष्ट्वा, उत्थान-आसन-आदिभिः सत्कारैः पूजयामास। कन्या च, स्वप्सितवरस्यागमनं दृष्ट्वा, लक्ष्मीपतौ मनसा संनिवेश्य, 'यदि मम व्रतोऽयं सत्यमस्ति, स मे पतिः स्यात्, सर्वेषां कामानां पूर्तये' इति चिन्तयामास। सा च, 'यस्यान्त्ये लक्ष्मीः ब्रह्मा रुद्रश्च लोकपालाश्च शिरसि धत्ते, यः स्वलीलया सेतुं निर्माय लोककार्यं करोति, स मयि किं सन्तुष्टो भविष्यति?' इति मनसि व्यचरत्। पुनः पूजितो भगवान् नारायणः, 'मया स्वानन्दपूर्णेन किं लघुना कार्यम्?' इति न्यगाद्। ततो भगवान् सन्तुष्टः, आसनं स्वीकृत्य, मेघगम्भीरया वाचा स्मयमानः कुरुनन्दनं सम्बोधितवान्। 'राजन्, स्वधर्मनिष्ठस्य क्षत्रियस्य भिक्षा निन्दिता, तथापि तव मैत्रीकामनया तव कन्यां याचे, न तु मूल्याय, यतो हि वयं न मूल्यं प्रयच्छामः।' राजा प्रोवाच— 'भगवन्, सर्वगुणनिधाने तवाङ्गे स्थिता लक्ष्मीः, त्वदन्यः कः कन्यायाः वरः वा वाञ्छनीयः?' तथापि, 'पूर्वं वयं प्रतिज्ञां कृतवन्तः—यः सप्त वृषान् निगृह्य विजयते, स कन्यां लप्स्यते' इति। 'एते सप्त तीक्ष्णशृङ्गिणो दुर्धर्षाः वृषाः, येन केनचिदपि नृपेन निग्रहीता न सन्ति, ते त्वया यदि निगृह्यन्ते, तदा कन्यां लप्स्यसे।' भगवान् तदाकर्ण्य, वस्त्रं बध्नन्, सप्तस्वरूपाणि कृत्वा, लीलया तान् वृषान् निगृह्य, रज्जुभिः बद्ध्वा, शीघ्रं बालकः काष्ठक्रीडनकानि यथा, एवं तान् आकर्षत्। राजा विस्मितः प्रमुदितश्च, कन्यां श्रीकृष्णाय दत्तवान्, स च तां सम्यग्विधिना स्वपत्नीं कृतवान्। राज्ञ्यः कन्यादानात् परमं हर्षं प्राप्ताः, महोत्सवोऽभवत्। शङ्खदुन्दुभिकहाला वाद्यन्ते, गीतवाद्यनिनादः, ब्राह्मणाः शुभाशिषः प्रयुञ्जते, नरनार्यः सुशोभनवस्त्र-हार-आभरणैः भूषिताः प्रमोदन्ते। भगवान् दायदाने दशसहस्रं गावः, त्रिसहस्रं हारवस्त्रालङ्कृतयोषितः, नवसहस्रं गजान्, तदधिकं रथान्, तदधिकं तुरगान्, तदधिकं नरान् दत्तवान्। तौ दम्पती रथे स्थाप्य, महता सैन्येन परिवृत्य, कोसलराजा स्नेहवशात् प्रेषयामास। यदुप्रतापेन च वृषदमनदुःखिताः नृपाः, कन्याप्रवेशे विघ्नं कर्तुं समाययुः। तत्राजुर्नः गाण्डीवधन्वा, प्रियसखः रक्षकश्च, तेषां बाणवृष्टिं व्युद्य, सिंहः इव लघुजन्तून्, तान् समूलं निपातितवान्। ततो दायं प्राप्य, भगवान् देवकीपुत्रः, सत्यया सह द्वारकायां सुखं भुक्तवान्। भगवान् कृष्णः कीकेयकन्यां भद्रां, पितृष्वसा-शुतकीर्तेः दुहितरं, सन्तर्दनादिभिः भ्रातृभिः दत्तां, अपि परिणीतवान्। मद्रराजस्य कन्यां लक्ष्मणां, शुभलक्षणां, स्वयंवरे, गरुडः अमृतमिव, बलात् हृतवान्। एवं सहस्रशः रूपवतीः पत्न्यः, कृष्णस्य, यदा स भगवान् भौमासुरं हत्वा ताः बन्धनात् मोचितवान्, तदा अभवन्। राजा उवाच— 'भगवन्, कथं भौमः श्रीभगवता हतः? कथं च ताः स्त्रियः, ये बन्धनगताः, शार्ङ्गधन्वना उद्धृताः?' इति। शुक उवाच— इन्द्रेण छत्र-कुण्डल-सखीनां हरणेन, त्रिदिवपर्वताधिकारहरणेन, भूमिजस्य कर्मणां श्रवणेन, भगवान् स्वपत्नीं समारोप्य, गरुडमारुह्य, प्राग्ज्योतिषपुरं जगाम। तद् दुर्गं सर्वतो महापर्वत-शस्त्र-दुर्गैः, जल-अग्नि-मारुत-रक्षाभिः, मुरस्य भीमबन्धनैश्च सुरक्षितम्। तत्र भगवान् गदया पर्वतान् भित्त्वा, बाणैः शस्त्रदुर्गं भग्नवान्, चक्रेण जल-अग्नि-मारुत-रक्षां जित्वा, खड्गेन मुरबन्धनानि छित्त्वा, प्रविष्टवान्।